← Ünite 1

Ünite 1: Örnekleme Teorisi — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Bir fabrikada üretilen ampullerin dayanıklılık süresini ölçmek amacıyla tam sayım yerine örnekleme yönteminin tercih edilme gerekçelerini, ünitedeki tahrip edici testler ve maliyet unsurları çerçevesinde açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Ampullerin dayanıklılık süresini ölçmek için tamamının test edilmesi (tam sayım) tüm ürünlerin yok olmasına yol açar. Bu nedenle, hem ürün kaybını önlemek hem de maliyet ve zamandan tasarruf etmek için örnekleme yöntemi zorunludur.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Sınırlı anakütle ile sınırsız anakütle kavramları arasındaki farkları netleştirmek için, her iki anakütle türüne ünitede verilen örneklerden yola çıkarak kendi belirleyeceğiniz birer yeni örnek yazınız.
    Yanıt / ipucu
    Sınırlı anakütle birim sayısı net olarak belirlenebilen topluluklardır (örneğin bir kütüphanedeki kayıtlı kitap sayısı). Sınırsız anakütle ise çerçevesi çizilemeyen topluluklardır (örneğin gökyüzündeki yıldız sayısı).
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Anakütle parametresi ile örneklem istatistiği arasındaki farkı, bir üniversitedeki öğrencilerin başarı durumunu konu alan somut bir senaryo üzerinden açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Üniversitedeki tüm öğrencilerin not ortalaması bir 'parametre' iken, bu öğrenciler arasından rastgele seçilen 50 öğrencinin not ortalaması bir 'istatistik' değeridir ve parametreyi tahmin etmek için kullanılır.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    N = 1000 birimden oluşan bir listeden n = 50 birimlik bir örneklem seçmek için sistematik örnekleme yöntemindeki adımları uygulayarak örneklem aralığını (k) hesaplayınız ve seçim sürecini formüle ediniz.
    Yanıt / ipucu
    Örneklem aralığı k = N/n = 1000/50 = 20 olarak hesaplanır. 1 ile 20 arasında tesadüfi bir 'a' başlangıç sayısı seçilir ve ardından a, a+20, a+40, a+60 şeklinde her 20. birim örnekleme dahil edilir.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    Anakütlenin heterojen bir yapıda olduğu durumlar ile geniş bir coğrafi alana yayıldığı durumlar için hangi örnekleme yöntemlerinin (tabakalı ve küme) öncelikli olarak tercih edilmesi gerektiğini gerekçeleriyle belirtiniz.
    Yanıt / ipucu
    Heterojen yapılarda varyansı azaltmak ve her grubu temsil etmek için 'tabakalı örnekleme' tercih edilir. Geniş coğrafi alanlarda ise listeleme ve ulaşım kolaylığı sağlamak amacıyla doğal grupları esas alan 'küme örneklemesi' tercih edilir.