İnsan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla çeşitli girdilerin (hammadde, iş gücü, sermaye vb.) belirli işlemlerden geçirilerek bir mal veya hizmet olarak çıktı hâline dönüştürülmesi ve değer yaratılması sürecidir.

İşletmenin elindeki sermaye, malzeme, makine, teknoloji ve insan gücü gibi kaynakları, istenilen ürünü istenilen kalitede, zamanda ve en düşük maliyetle üretecek şekilde bir araya getirme ve planlama faaliyetidir.

Üretim sürecinde elde edilen çıktı miktarının, bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdi miktarına oranıdır (Çıktı / Girdi). Kaynakların ne kadar ekonomik kullanıldığını gösterir.

İşletmenin önceden belirlediği amaç ve hedeflere ulaşma derecesidir. Verimlilik işi doğru yapmakla ilgiliyken, etkinlik doğru işi yapmakla ilgilidir.

Bir üretim sisteminin belirli bir zaman diliminde gerçekleştirebileceği en yüksek üretim miktarını ifade eden sınır değerdir.

İşletmenin değişen pazar taleplerine, miktar dalgalanmalarına ve farklı ürün çeşitlerine hızlı ve düşük maliyetle uyum sağlayabilme yeteneğidir.

Ortak bir amaca ulaşabilmek için bir araya getirilmiş, aralarında karşılıklı ilişkiler bulunan parçalardan oluşan ve girdi, süreç, çıktı, geri-besleme döngüsüne sahip olan bütündür.

Bir mamulün üretiminde uygulanabilecek alternatif üretim yöntemlerinin analiz edilerek en etkin, en hızlı ve en düşük maliyetli yöntemin belirlenmesi çalışmasıdır.

Henry Ford tarafından başlatılan, hareketli montaj bandı kullanımına ve ürün ile üretim süreçlerinin maksimum düzeyde standartlaştırılmasına dayanan kitle üretimi sistemidir.

Mekanik, elektrik veya biyolojik sistemlerin kendi kendini kontrol etmesi, denetlemesi ve sistem içi haberleşmesini konu alan bilim dalıdır.

Minimum stok düzeyiyle çalışarak, müşteri taleplerini tam istendiği anda ve sıfır israfla karşılamayı hedefleyen, Toyota tarafından geliştirilmiş üretim felsefesidir.

Sistemi oluşturan alt unsurların ayrı ayrı yaratabilecekleri değerlerin toplamından daha fazlasını, bir bütün olarak bir arada çalışarak yaratmaları durumudur.

Belirli çeşit ve miktardaki girdiyi (makine, malzeme, insan, sermaye ve teknik) süreçlerden geçirerek anlamlı ve katma değerli bir çıktıya dönüştüren sistemdir.

Belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere bir araya gelen, birbiriyle etkileşimli ve bağımlı unsurların oluşturduğu organize bir bütündür.

Doğada kendiliğinden var olan hammaddelerin, herhangi bir kimyasal değişim yapılmaksızın işlenmek veya tüketilmek üzere doğadan çıkarılması faaliyetidir; madencilik buna örnektir.

Tüketime uygun olan bazı hammaddelerin ayırıcı ve parçalayıcı işlemlerle işlenerek birden fazla mamule dönüştürülmesidir; ham petrolden benzin ve motorin elde edilmesi en belirgin örneğidir.

Doğada var olan farklı hammaddelerin veya kimyasalların belirli işlemlerle bir araya getirilip birleştirilerek yeni bir mamul oluşturulmasıdır; plastik ve cam üretimi bu gruba girer.

Standart alt parçaların talep tahminlerine göre önceden üretilip stoklandığı, nihai montajın ise sadece müşteriden gelen özel sipariş doğrultusunda yapıldığı hibrit üretim sistemidir.

Benzer işlem adımlarından geçen ürün gruplarının (ürün ailelerinin) belirlenerek, sadece bu gruplara özel donanım ve iş gücünün yerleştirildiği bağımsız üretim hücrelerinde gerçekleştirilen üretim şeklidir.

Her işletmede kâr elde etmeyi ve performansı engelleyen en az bir darboğaz (kısıt) bulunduğunu ve sistem verimliliğini artırmak için bu kısıtların yönetilmesi gerektiğini savunan yaklaşımdır.

Süreçlerdeki katma değer yaratmayan tüm israfları (muda), hataları, stokları ve gereksiz hareketleri ortadan kaldırarak mükemmelliğe ulaşmayı hedefleyen müşteri odaklı üretim felsefesidir.

Üretim sürecinde insan hatasını fiziksel veya sistemsel olarak imkansız hale getiren, hataları anında bulan ve düzelten Japon kökenli hata önleyici mekanizmalardır.

Üretim hatlarında veya makinelerde bir üründen diğer ürüne geçiş esnasında yapılan kalıp ve ayar değiştirme süresini tek haneli dakikalara (10 dakikanın altına) indirmeyi amaçlayan hızlı hazırlık tekniğidir.

İşletmelerin üretim ve hizmet faaliyetlerini fiziki olarak üzerinde yürüttükleri, sınırları belirlenmiş coğrafi alan veya mekandır.

İşletmenin faaliyetleri için gerekli teknik ve ekonomik koşulları diğer alternatif yerlere göre en elverişli biçimde sağlayan ve girişimciyi başarıya ulaştıran yerdir.

Yer seçiminde sayısal olarak ölçülebilen ve doğrudan hesaplanabilen taşıma, işgücü, sermaye ve enerji maliyetleri gibi unsurlardır.

Sayısal olarak doğrudan ölçülemeyen ancak sendikalaşma derecesi, iklim, toplumun tutumu ve okullar gibi işletme başarısını dolaylı etkileyen kalitatif unsurlardır.

Girişimcinin rasyonel veya ekonomik gerekçelerin ötesinde, belirli bir bölgede kalmaktan veya orada kurulmaktan duyduğu manevi ve psikolojik tatmindir.

Kuruluş yeri seçimini etkileyen kalitatif ve kantitatif tüm faktörlerin ağırlıklandırılarak puanlandığı ve en yüksek toplam puana sahip yerin seçildiği yöntemdir.

Alternatif kuruluş yerlerine ait sabit ve değişken maliyet kalemlerinin tek tek tahmin edilerek toplamda en düşük maliyeti veren yerin seçilmesini sağlayan kantitatif yöntemdir.

Birden fazla üretim ve tüketim merkezi arasındaki birim ulaştırma maliyetleri ve kapasiteler dikkate alınarak toplam ulaştırma maliyetini minimize eden doğrusal programlama tabanlı yöntemdir.

Kuruluş yeri seçiminde hem fiziksel hem de fiziksel olmayan nitelikleri veya faktörleri kesin kriterlere göre kademeli olarak değerlendiren karar verme aracıdır.

Toplam üretim maliyetleri içerisinde işgücü maliyetlerinin payı çok yüksek olan ve bu nedenle yer seçiminde düşük ücretli bölgeleri tercih eden tekstil ve konfeksiyon gibi sektörlerdir.

Petrol ve kimya gibi büyük makine ve teçhizat yatırımları gerektiren, işgücü maliyetlerinin toplam maliyet içindeki payı düşük olan ve yer seçiminde enerji veya hammaddeye odaklanan sektörlerdir.

Şehir dolaylarında yer alan, altyapı hizmetleri tamamlanmış, geniş arazi ve teşvik imkanları sunan planlı sanayi alanlarıdır.

Mevcut kuruluş yerini genişletmeden, artan talebi karşılamak amacıyla üretimin bir kısmını dışarıdaki başka firmalara yaptırma stratejisidir.

Tüm faaliyetlerin en verimli biçimde gerçekleştirilmesi için üretim süreci içinde kullanılmakta olan tüm fiziksel ve teknik olanaklar ile insan gücünün düzenlenmesi ve yerleştirilmesidir.

Aynı işlevsel özelliğe veya doğaya sahip tüm makine ve işlemlerin tek bir bölüm altında toplandığı, siparişe dayalı ve düşük hacimli üretimler için uygun olan esnek yerleşim sistemidir.

Standartlaştırılmış az sayıda ürünün yüksek miktarlarda üretimi için makinelerin ve iş istasyonlarının işlem sırasına göre dizildiği, yüksek verimliliğe sahip katı yerleşim sistemidir.

Üretilen ana mamulün fiziksel büyüklüğü nedeniyle yerinden kımıldatılmadığı, işçilerin, makinelerin ve malzemelerin mamulün bulunduğu yere getirildiği yerleşim düzenidir.

Fabrika içinde malzemelerin aynı kat düzleminde izlediği yolları ifade eden; I, L, U, O ve S gibi farklı geometrik şekillerde tasarlanabilen akış hatlarıdır.

Çok katlı veya tek katlı binalarda malzemelerin katlar arasında veya dikey düzlemde konveyörler ve asansörler yardımıyla hareket ettirilmesini sağlayan akış sistemleridir.

Temel üretim hattını besleyen yardımcı hat unsurlarının, üretim sürecini en yüksek verimlilikle besleyecek şekilde yapılandırıldığı sistemdir.

Montaj hattı modellerinden biri olup, alt-montaj hatlarının ana montaj hattını sadece tek bir yönden beslediği yerleşim biçimidir.

Alt-montaj hatlarının ana montaj hattına her iki yönden de birleşerek ilerlediği ve hat boyunca birleşerek tek bir ana hat oluşturduğu montaj modelidir.

Bölümler arasında gerçekleşen malzeme hareketlerinin yönünü, miktarını veya ağırlığını matris formunda gösteren yerleşim planlama tekniğidir.

Bölümleri dairelerle temsil ederek, aralarındaki malzeme akış yoğunluğunu çizgilerle gösteren ve en iyi yerleşimi bulmayı amaçlayan şematik bir analiz yöntemidir.

Fabrika içi yerleşim düzenini optimize etmek amacıyla bilgisayar yardımıyla çalışan, bölümler arası taşıma maliyetlerini en aza indirmeyi hedefleyen sezgisel bir bilgisayar programıdır.

Bölümler arasındaki yakınlık ilişkilerini ve önem derecelerini dikkate alarak otomatik olarak fabrika yerleşim tasarımları üreten bilgisayar programıdır.

Tüketici istek ve ihtiyaçlarını tatmin eden, onlara değer yaratan, aynı zamanda işletmeye ve paydaşlarına kâr sağlayan somut bir ürün veya soyut bir hizmettir.

Karakteristik özellikleri belirlenmiş ürünlerin görsel performans, kullanım kolaylığı, malzeme seçimi ve üretilebilirlik gibi tüm yönleriyle birlikte ortaya çıkarılması sürecidir.

Noriaki Kano tarafından geliştirilen, tüketici memnuniyeti ile ürün performansı arasındaki ilişkiyi temel, beklenen ve beklenti ötesi kalite özellikleri olarak üç kategoride inceleyen modeldir.

Kano modelinde tüketicinin mamulden beklediği zorunlu ve ana özelliklerdir; bulunması memnuniyeti artırmaz ancak yokluğu kesin memnuniyetsizlik yaratır.

Tüketicilerin mamulde bulunmasını açıkça talep ettikleri, garanti ve servis gibi sunum düzeyi arttıkça memnuniyeti de doğrudan artıran özelliklerdir.

Tüketicinin aklında olmayan, beklentilerinin üzerine çıkan, heyecan ve yüksek memnuniyet yaratan yenilikçi mamul özellikleridir.

Pazarda gizli kalmış bir talebi karşılamak amacıyla daha önce piyasada hiç yer almamış, radikal yenilik içeren gerçek anlamda yeni üründür.

İşletmenin başka ülkelerde veya rakiplerinde gördüğü ürünler üzerinde çeşitli değişiklikler ve uyarlamalar yaparak kendi pazarına sunduğu mamul türüdür.

Ürünün içeriğinde hiçbir değişiklik yapılmadan sadece dış ambalaj formu, malzemesi, renkleri veya boyutları değiştirilerek yeni algısı yaratılan üründür.

Bir mamulün tasarımında öngörülen belirli çalışma ve çevre koşulları altında işlevini yitirmeden çalışabileceği toplam süreyi ifade eden kavramdır.

Bir mamulün kendisinden beklenen istenilen ihtiyacı, istenilen zamanda ve hatasız bir şekilde giderebilme derecesini gösteren tasarım parametresidir.

Dizayn edilen mamulü işletmedeki mevcut makineler, iş gücü ve ekipmanlarla istenilen biçim, tolerans ve kalitede imal etmek için en uygun üretim yönteminin belirlenmesidir.

Mal ve hizmetlerin satın alınması konusunda istekli olan ve bunları satın almaya gücü bulunan alıcılar tarafından, bir dönem içerisinde belirli bir fiyat düzeyinde satın alınabilecek mal ve hizmet miktarıdır.

Bilinen çeşitli değişkenleri kullanarak müşterilerin gelecekte ne kadar ürün ya da hizmet talep edeceklerinin bilimsel yöntemlerle önceden belirlenmesi sürecidir.

Zaman aralığı 3 aydan daha az olan, satın alma planlaması, iş çizelgeleme, iş atamaları ve anlık üretim seviyelerinin belirlenmesinde kullanılan tahmindir.

Genellikle 3 ay ile 3 yıl arasındaki süreyi kapsayan, satış planlama, üretim planlama ve bütçeleme kararlarında kullanılan tahmin dönemidir.

3 yıl ve daha fazla olan zaman aralığını kapsayan, yeni ürün planlaması, sermaye harcamaları ve tesis yer seçimi gibi stratejik kararlarda kullanılan tahmindir.

Enflasyon oranları, para kaynakları ve para arzı gibi makroekonomik göstergelerin tahmini ile iş döngülerini öngörmeye çalışan tahmin türüdür.

Yeni ürünlerin ortaya çıkmasına sebep olabilecek yeni tesis ve ekipman ihtiyacını doğuran teknolojik gelişme oranları ile ilgili tahminlerdir.

Satış elemanlarının kendi bölgeleri için yaptıkları tahminlerin, satış müdürü ve çok fonksiyonlu bir komite tarafından revize edilerek birleştirilmesi esasına dayanan sezgisel yöntemdir.

Uzmanların fiziksel olarak bir araya gelmeden, katılımda gizlilik ve kontrollü geri besleme ilkeleri çerçevesinde anketler yoluyla ortak görüş birliğine varmasını sağlayan gruptan karar alma tekniğidir.

7-10 kişilik uzman grubunun bir araya gelerek, lider eşliğinde fikirlerini tartıştığı ve yazılı olarak önceliklendirip ortak karara vardığı sezgisel tahmin yöntemidir.

Piyasaya yeni sunulacak bir ürünün talebini tahmin etmek için, geçmişte piyasaya sürülmüş benzer ürünlerin satış verilerinden yararlanılan sezgisel yöntemdir.

Talebi etkilediği düşünülen reklam bütçesi, fiyat gibi bağımsız değişkenler ile talep arasındaki istatistiksel ilişkiyi kurarak tahmin yapan kantitatif modellerdir.

Bağımsız değişkenlerin geçmişteki yapısının gelecekte de devam edeceği varsayımıyla, sadece geçmiş talep verilerine bakarak geleceği tahmin eden kantitatif modellerdir.

Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki doğrusal ilişkinin yönünü ve gücünü gösteren, -1 ile +1 arasında değerler alan istatistiksel ölçüttür.

Korelasyon katsayısının karesi olup, bağımlı değişkende meydana gelen toplam değişimin yüzde kaçının bağımsız değişken tarafından açıklandığını gösterir.

Gerçekleşen talep ile tahmin edilen talep arasındaki farkların mutlak değerlerinin toplamının dönem sayısına bölünmesiyle elde edilen en yaygın hata ölçüsüdür.

Tahmin hataları toplamının Ortalama Mutlak Sapmaya bölünmesiyle hesaplanan ve tahminin talepteki değişime ayak uydurup uyduramadığını gösteren denetim aracıdır.

Bir sürecin veya sistemin belirli bir dönemde elde tutabileceği, kabul edebileceği ya da üretebileceği maksimum birim sayısı veya maksimum üretme yeteneğidir.

Bir işletmenin gelecekteki genişleme ve büyüme planlarını dikkate alarak pazar talebini karşılamak üzere üretim hacmini ve kaynak ihtiyaçlarını belirleme sürecidir.

İdeal şartlar altında, hiçbir makine arızası, bakım süresi, insan hatası veya gecikme olmaksızın ulaşılabilecek teorik olarak en büyük çıktı düzeyidir; tasarım kapasitesi olarak da bilinir.

Teorik kapasiteden makine arızaları, hazırlık süreleri ve planlı bakımlar gibi engellenmesi mümkün olmayan olağan kayıpların çıkarılmasıyla elde edilen gerçekçi kapasitedir.

İşletmenin belirli bir dönemde gerçekleştirdiği ve yeterli talep olması durumunda satabildiği gerçek üretim miktarıdır.

Gerçekleşen çıktı miktarının teorik kapasiteye bölünmesiyle hesaplanan ve sistemin potansiyelinin ne kadarının kullanıldığını gösteren orandır.

Gerçekleşen çıktı miktarının pratik kapasiteye oranlanmasıyla hesaplanan ve işletmenin operasyonel verimliliğini gösteren değerdir; kapasite kullanım verimi de denir.

Pratik kapasitenin talep yetersizliği, arızalar veya personel eksikliği gibi nedenlerle kullanılamayan ve boşta kalan kısmıdır.

İşletmeye minimum ortalama birim maliyetle çalışma imkanı tanıyan ve rekabet gücünü maksimize eden yıllık üretim hacmidir.

Üretim hacmi arttıkça sabit maliyetlerin daha fazla ürüne dağılması sayesinde ortalama birim maliyetlerin düşmesi durumudur.

Optimal kapasite sınırı aşıldığında, yönetim zorlukları, karmaşa ve fazla mesai gibi nedenlerle birim maliyetlerin artmaya başlaması durumudur.

İşletmenin toplam satış gelirlerinin toplam maliyetlerine eşit olduğu, kâr veya zarar edilmeyen kritik üretim ve satış hacmi noktasıdır.

Hizmet işletmelerinde randevu, rezervasyon veya fiyat politikaları gibi araçlarla müşteri talebini kontrol etme ve kapasiteye göre yönlendirme sürecidir.

Bozuk veya çalışmayan makine, ekipman ve programların çalışmayan kısımlarının giderilmesi, gerekli müdahalelerin yapılması ve parça değiştirilmesi yoluyla yeniden beklenen performans düzeyinde çalışır hale getirilmesidir.

Çalışır durumdaki makine ve sistemlerin periyodik olarak gözden geçirilmesi, yağ, filtre, sigorta gibi kısa ömürlü ve tükenen parçalarının zamanında değiştirilmesi ve güncellenmesi işlemidir.

Yapılacak işleri önceden belirleyerek beklenmedik durumları ve olumsuzlukları en aza indirmek amacıyla işlem sıralarının ve standartlarının işe başlamadan önce yazılı olarak tanımlanmasıdır.

Yapılacak iş ve işlemlerin önceden belirlenmiş sıra ve standartlarda yürütülmesini sağlamak amacıyla farklı dönemleri kapsayan planlar hazırlama ve bunları uyumlu hale getirme sürecidir.

Makine ve teçhizatın çalışma esnasında arıza yapmasını önlemek amacıyla, henüz arıza meydana gelmeden önce gerçekleştirilen planlı yenileme, kontrol ve onarım faaliyetleridir.

Çalışma esnasında yoğun kullanım, temizlik veya yağlama eksikliği gibi nedenlerle işlevselliği ve performansı azalan makine ve teçhizatın aksayan fonksiyonlarının düzeltilmesidir.

Belirli bir takvimi veya zamanı olmayan, iş akışının yoğunluğuna, personelin veya bakım biriminin uygunluk durumuna göre rastgele zamanlarda gerçekleştirilen plansız bakım türüdür.

Makineden alınan arıza sinyalleri veya ani durmalar gibi acil durumlarda, süresi dolmak üzere olan kritik parça ve sistemlere öncelikli olarak yapılan acil müdahale bakımıdır.

Makine veya ekipman tamamen arıza yapıp durduktan sonra, hem arızayı gidermek hem de sistemi yeniden çalışır hale getirmek amacıyla gerçekleştirilen plansız bakımdır.

Makineyi doğrudan kullanan operatörlerin, kendi uzmanlık ve becerileri ölçüsünde makinelerini fırsat buldukça kontrol etmesi, temizlemesi ve temel bakım işlemlerini yapmasıdır.

Üretim bandı faal durumdayken, üretimi ve iş akışını kesintiye uğratmadan makine ve sistemler üzerinde gerçekleştirilen bakım faaliyetleridir.

Üretim bandının durdurulduğu, mesai saatleri dışındaki zamanlarda veya tatil günlerinde makineler üzerinde gerçekleştirilen kapsamlı bakım çalışmasıdır.

İşletmedeki tüm çalışanların katılımıyla bakım konusunda ortak bir bilinç oluşturmayı, operasyonel kayıpları önlemeyi ve sistem verimliliğini en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan yaklaşımdır.

İnsanın çalışmasını basitleştirmek, standartlaştırmak ve daha az yorularak daha fazla üretmesini sağlamak amacıyla yürütülen metot etüdü ve iş ölçümü tekniklerinin bütünüdür.

Bir işin en uygun, en ekonomik ve en az enerji gerektiren yöntemle yapılmasını sağlamak amacıyla iş adımlarının ve işlem sıralarının sistematik olarak incelenmesidir.

Kalifiye bir işçinin, standart hale getirilmiş bir işi belirlenmiş bir performans düzeyinde yapması için gereken süreyi saptamak amacıyla kullanılan tekniklerdir.

Belirli bir işlemi güvenlik, miktar ve kalite standartlarına uygun olarak yapabilmek için gerekli fiziksel niteliklere, eğitime, beceriye ve zekaya sahip olan çalışandır.

İşgörenlerin duruş pozisyonlarını ve el-kol hareketlerini inceleyerek gereksiz hareketleri ortadan kaldırmayı ve en verimli çalışma şeklini belirlemeyi amaçlayan analizdir.

İşçinin iş yaparken gerçekleştirdiği çok küçük el ve kol hareketlerini detaylı olarak inceleyen ve 'En Küçük Hareket Etüdü' olarak da bilinen yöntemdir.

Özellikleri belirlenmiş bir işin elemanlarına ait zamanların ve performans derecelerinin kaydedilip analiz edilerek standart iş süresinin belirlenmesi tekniğidir.

Her üretim döngüsünde tekrarlanmayan, ancak kartuş değişimi veya kâğıt besleme gibi zaman zaman yapılması zorunlu olan ve standart süreye eklenen faaliyetlerdir.

Elektrik kesintisi, makine arızası veya sistem kilitlenmesi gibi iş esnasında ortaya çıkan, önlenmesi güç ve kabul edilebilir düzeydeki aksamalar için hesaplanan süredir.

Bir projenin farklı faaliyetlerinin zaman tahminlerini yatay barlar yardımıyla grafiksel bir düzlemde gösteren, planlanan ve gerçekleşen süreleri kıyaslayan araçtır.

Bilimsel yöntemlerle belirlenen işgücü ihtiyaçlarına uygun olarak standart sayıda pozisyonun oluşturulması ve doğru personelin bu kadrolara yerleştirilmesi sürecidir.

Bir işin gerektirdiği görevlerin, sorumlulukların, yetkinliklerin ve süreçlerin sistematik bir şekilde düzenlenerek genel çerçevesinin çizilmesidir.

İşlerin zorluk derecesi, sorumluluk düzeyi ve gerektirdiği nitelikler açısından analiz edilerek işletme içindeki öneminin ve ağırlığının belirlenmesi sürecidir.

Çalışanın ürettiği parça sayısı veya bitirdiği iş miktarı esas alınarak yapılan, verimliliği özendirme avantajına sahip ücretlendirme yöntemidir.

İşgörenin sahip olduğu veya yeni edindiği becerileri, sertifikaları ve yetkinlikleri dikkate alarak aylık ücretinin belirlendiği modern ücretlendirme modelidir.

Üretilen ürüne dolaylı ya da dolaysız olarak katılan tüm fiziki varlıklar ve ürünün kendisidir. Örneğin, bir mobilya işletmesinde kereste, cila ve üretilmiş olan masanın kendisi stok kapsamına girer.

İşletme tarafından satın alınmış ancak üretim süreci içerisinde üzerinde henüz hiçbir işlem yapılmamış olan temel malzemelerdir.

Üzerinde bir takım üretim işlemleri gerçekleştirilmiş olan ancak henüz nihai ürün haline gelmemiş, işlemleri tamamlanmamış parçalardır.

Üzerindeki tüm üretim ve montaj işlemlerinin tamamlandığı, satışa hazır hale getirilmiş ürünün nihai halini ifade eden stok türüdür.

Makineleri ve üretim süreçlerini etkin ve çalışır durumda tutabilmek için bulundurulması gereken makine yağı, kesme sıvısı gibi yardımcı stok kalemleridir.

İşletmede hangi stokların bulundurulacağına, ne miktarda ve ne zaman sipariş verileceğine ve hangi kontrol sisteminin kullanılacağına yanıt arayan planlama, örgütleme ve kontrol faaliyetleridir.

Zaman içerisinde stokları elde tutma, depolama veya taşıma nedeniyle katlanılan sermaye, depolama, fire, sigorta ve vergi gibi maliyetlerin toplamıdır.

Talebin eldeki stok düzeyini aşması durumunda ortaya çıkan, satış kayıpları, müşteri imaj kaybı ve üretimin durması gibi olumsuzlukların yarattığı maliyetlerdir.

Sabit sipariş miktarı sisteminde, eldeki stok düzeyi bu seviyeye indiğinde yeni bir siparişin verilmesi gerektiğini gösteren kritik stok miktarı sınırıdır.

Tedarik sürelerindeki gecikmeler veya talepteki beklenmedik artışlar nedeniyle stokların tamamen tükenmesi riskine karşı önlem olarak bulundurulan fazladan stok miktarıdır.

Yıllık sipariş verme maliyetleri ile stok bulundurma maliyetlerinin toplamını en düşük seviyeye getiren, matematiksel olarak hesaplanmış optimum sipariş miktarıdır.

İşletmenin kendi ürettiği ürünlerde, üretime hazırlık ve elde bulundurma maliyetlerini minimize eden en uygun üretim parti büyüklüğünü belirleyen modeldir.

Stoktaki çok sayıda kalemi yıllık parasal kullanım değerlerine göre önem derecelerine ayırarak A, B ve C grupları şeklinde sınıflandıran ve Pareto İlkesi'ni temel alan yöntemdir.

İşgücü seviyesinin, stok seviyesinin, üretim hızlarının, fazla mesainin ve fason üretim oranlarının ayarlanarak talep tahminini karşılayacak şekilde ürün aileleri bazında yapılan orta vadeli planlama faaliyetidir.

Toplam üretim planlarının daha alt parçalara bölünerek ana üretim planlarına, malzeme ihtiyaç planlarına ve kısa dönemli çizelgelere dönüştürülmesi sürecidir.

İşgücü, malzeme ve stok ihtiyaçlarını belirlemek üzere toplam üretim planının haftalık dönemler itibariyle spesifik ürün türlerine dağıtılmış şeklidir.

Nihai ürüne bağımlı talebin söz konusu olduğu hammadde, parça ve alt montaj parçalarına ait ihtiyacı miktar ve zaman olarak belirleyen bilgisayara dayalı stok kontrol sistemidir.

Bir ürünü oluşturan parçaların talebinin, doğrudan nihai ürünün (örneğin bir otomobil talebinin lastik talebini belirlemesi gibi) talebine bağlı olması durumudur.

Son ürünün üretimi için gerekli olan tüm hammadde, parça ve alt montaj parçalarının gruplarını, hiyerarşik ilişkilerini ve kullanım miktarlarını gösteren listedir.

Ana üretim planlarının uygulanabilmesi için iş merkezlerinin kapasitelerinin standart işlem süreleri kullanılarak kabaca ve taslak olarak belirlenmesi sürecidir.

Malzeme yönetiminin yanında kapasite yönetimini de gerçekleştiren ve üretim sürecinden alınan geri besleme bilgileriyle planları revize eden gelişmiş MİP sistemidir.

Malzeme ve kapasite yönetimine ek olarak muhasebe, finansman, satış ve nakit akışları bilgilerini bütünleştiren genişletilmiş planlama sistemidir.

İşletmenin farklı ülkelerdeki birden fazla tesisinin tüm kaynaklarını, tedarik zinciri ve müşteri ilişkilerini de kapsayacak şekilde tek bir sistemde planlayan ve kontrol eden yazılımdır.

Belli bir siparişin tamamlanması için gerçekleştirilmesi gereken her bir işlemin başlama ve tamamlanma zamanlarının belirlenmesi ve işlerin makinelere atanması sürecidir.

Siparişlerin teslim tarihi dikkate alınmaksızın, sipariş alınır alınmaz işlemlerin olabilecek en erken zamanda yerine getirilecek şekilde planlanması yöntemidir.

Siparişin tamamlanması gereken teslim tarihinden geriye doğru gidilerek, parçaların ve işlemlerin ne zaman başlaması gerektiğini belirleyen planlama yöntemidir.

İşlerin yükleneceği makinelerin veya iş merkezlerinin kapasite sınırları dikkate alınmaksızın tüm siparişlerin istasyonlara atanması sürecidir.

Makinelerin ve iş merkezlerinin gerçek kapasiteleri dikkate alınarak, kapasiteyi aşmayacak şekilde işlerin istasyonlara atanması ve sıralanması sürecidir.

Teslim zamanına kadar kalan gün sayısının, işin tamamlanması için kalan iş gününe oranlanması ile elde edilen ve yapılması zorunlu işlere öncelik veren sıralama yöntemidir.

Bir mal ya da hizmetin birincil yönünü ve kendisinden beklenen temel işlevleri yerine getirme yeteneğini ifade eden kalite boyutudur.

Bir ürünün tüm kullanım ve yaşam süresi boyunca kendisinden beklenen işlevleri arızasız ve sorunsuz şekilde yerine getirebilme kriteridir.

Bir mal veya hizmetin üretim aşamasında önceden belirlenmiş olan teknik standartlara, tasarım ölçülerine ve toleranslara ne derece uyduğunu gösteren boyuttur.

Bir ürünün kullanılabilir ekonomik ve fiziksel ömür uzunluğunu, yıpranmaya karşı gösterdiği direnci ifade eden kalite boyutudur.

Görünüş olarak sübjektif olan, markanın kamudaki imajından ve dolaylı kriterlerden etkilenen, tüketicinin zihnindeki kalite algısıdır.

Mevcut durumu hiçbir zaman yeterli bulmayıp, her geçen gün süreçleri, ürünleri ve hizmetleri daha ileriye götürmeyi amaçlayan Japon yönetim felsefesidir.

İşletmede verilecek kararlarda çalışanların da söz hakkının olması, fikirlerini serbestçe beyan edebilmesi ve yönetim süreçlerine dahil edilmesidir.

Crosby tarafından savunulan, kalitede başarı standardının hata yapmamak ve işi ilk seferinde hatasız tamamlamak olduğunu belirten performans standardıdır.

Bir şirketin kendi performansını ve süreçlerini geliştirmek amacıyla, alanında en iyi olan diğer şirketlerin yöntemlerini incelemesi ve uyarlaması sürecidir.

Tüm iş faaliyetlerinin, malzeme akışının ve evrak işlerinin müşteriye doğrudan fayda sağlayıp sağlamadığını değerlendirerek savurganlıkları eleme yöntemidir.

Çalışanların veri toplayarak üretim faaliyetlerindeki sapma ve değişimleri analiz ettiği ve süreci kontrol altında tuttuğu matematiksel yöntemler bütünüdür.

Ortak üretim sorunlarını tanımlamak, analiz etmek ve çözmek için düzenli olarak bir araya gelen, farklı çalışma alanlarındaki çalışan gruplarıdır.

Bir işletme içindeki üretim veya hizmet zincirinde, kendisinden önceki aşamanın çıktısını alıp işleyen bir sonraki departman ya da çalışandır.

İşletmenin ürettiği nihai mal veya hizmeti pazardan satın alan, kullanan ve işletmeye gelir sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir.

Joseph Juran tarafından geliştirilen ve kalite yönetimini kalite planlaması, kalite kontrolü ve kalite iyileştirmesi olarak üç temel aşamaya ayıran yaklaşımdır.

Deming'in geliştirdiği, kalitenin iyileştirilmesinin maliyetleri düşüreceğini, verimliliği artıracağını, pazar payını büyüterek şirketin ömrünü uzatacağını öngören teoridir.

Genichi Taguchi'ye göre, kalitesiz bir ürünün fabrikadan çıkıp dağıtılmasından sonra toplumda ve tüketicide meydana getirdiği her türlü maddi ve manevi zarardır.

Kısa vadeli kâr arayışı yerine uzun vadeli kalite odaklılığı benimseyerek müşterinin güvenini kazanmayı ve sürdürülebilir başarıyı hedefleyen ilkedir.

Değer katmayan tüm faaliyetleri ve israfları ortadan kaldırarak, teslim sürelerini kısaltmayı, maliyetleri düşürmeyi ve ürün kalitesini sürekli iyileştirmeyi hedefleyen müşteri odaklı üretim metodolojisidir.

Yalnızca nihai müşteri tarafından tanımlanabilen, belirli bir zamanda ve fiyatta müşterinin ihtiyaçlarını karşılayan ürün veya hizmetin fayda sağlayan özelliğidir.

Bir ürünün tasarımdan üretime, siparişten teslimata kadar geçirdiği tüm fiziksel dönüştürme, bilgi yönetimi ve sorun çözme adımlarının bütünüdür.

Üretim sürecinde malzeme, emek, zaman veya alan tükettiği halde ürün veya hizmete müşteri gözünde hiçbir değer katmayan her türlü faaliyettir.

Üretim akışının yukarı tarafındaki istasyonun, aşağı taraftaki sonraki istasyondan veya müşteriden talep gelmeden hiçbir şekilde üretim yapmaması esasına dayanan yöntemdir.

İş yerinde düzeni, temizliği ve standartları sağlayarak israfları önlemek amacıyla uygulanan; Sınıflandır, Sırala, Sil, Standartlaştır ve Sürdür adımlarından oluşan metodolojidir.

Makinelerin kalıp, takım ve aparat değişim sürelerini tek haneli dakikalara indirerek küçük partiler halinde esnek üretimi mümkün kılan hızlı hazırlık tekniğidir.

İnsan hatalarının kusurlu ürüne dönüşmesini önlemek amacıyla süreçlere kurulan, durdurma, kontrol ve uyarı işlevlerine sahip hata önleyici mekanizmalardır.

İşletmedeki tüm süreçlerin ve faaliyetlerin, çalışanların tamamının katılımıyla her gün daha iyiye götürülmesini hedefleyen sürekli iyileştirme felsefesidir.

İstasyonlar arasındaki malzeme hareketini ve üretimi kontrol etmek, fazla üretimi engellemek amacıyla kullanılan sinyal kartı sistemidir.

Süreçte bir hata veya kalite problemi tespit edildiğinde üretimi otomatik olarak durdurarak hatalı ürünün yayılmasını önleyen otonom hata tespit sistemidir.

Aynı iş yerinde çalışan, benzer işleri yapan ve gönüllü olarak düzenli aralıklarla toplanıp iş süreçlerindeki sorunları çözen 5-9 kişilik çalışan gruplarıdır.

Gereksiz stokları ortadan kaldırmak amacıyla, ihtiyaç duyulan ürünlerin tam gereken zamanda, gereken miktarda ve gereken yerde üretilmesini sağlayan çekme esaslı sistemdir.

Etkileşimli bilgisayar grafiği tekniklerine ve tasarlanan nesnenin modellenerek veri tabanına yansıtılmasına dayanan, tasarımın bilgisayar ortamında üç boyutlu olarak yapılması sürecidir.

Üretim sürecindeki veya malzeme depolanması ve taşınmasındaki makinelerin denetlenmesinde bilgisayar kullanımıdır. Tasarlanan parçaların sayısal kontrollü tezgahlarda işlenmesini sağlar.

Tasarım ve üretim mühendisliğinde kullanılan, yapısal analiz, akış analizi ve optimizasyon gibi tüm bilgisayar destekli mühendislik tekniklerinin genel adıdır.

Ürünleri bilgisayar destekli olarak belirli hücrelere depolayan ve gerektiğinde depodan otomatik olarak geri çağıran insansız depolama sistemleridir.

Üretim işlemlerinin planlanmasında ve yönlendirilmesinde bilgisayar kullanımıdır. Süreç adımlarının doğru planlanmasını ve boş zamanların azaltılmasını sağlar.

Ürünlerin tasarım belirlemelerine ve standartlara uygunluğunun bilgisayar yardımıyla ölçülerek güvence altına alınması sürecidir.

Üretim hattında ve montaj işlemlerinde programlanabilir, sayısal denetimli robotik sistemlerin ve araçların aktif olarak kullanılmasıdır.

Tasarlanan elektronik devrelerin, mekanik parçaların veya sistemlerin işlevselliğinin bilgisayar yazılımları ve donanımları yardımıyla test edilmesidir.

Üretici bir işletmede tasarım, üretim, planlama ve idari süreçlerde kullanılan tüm bilgisayar destekli sistemlerin tek bir bilgi akışı altında bütünleştirilmesidir.

Tezgahın hareketlerini ve işleme fonksiyonlarını denetlemek amacıyla üzerine entegre edilmiş özel bir bilgisayarı barındıran sayısal kontrol sistemidir.

Bir dizi NC veya CNC tezgahının merkezi bir bilgisayara bağlandığı ve programların bu merkezi sistemden hiyerarşik olarak tezgahlara aktarıldığı kontrol yapısıdır.

Tasarım veya üretim süreçleri açısından benzerlik gösteren parçaların parça ailelerine ayrılarak, belirli hücrelerde toplu ve verimli bir şekilde üretilmesini sağlayan yaklaşımdır.

Ana üretim planına göre hangi malzemeden, ne kadar ve ne zaman sipariş verilmesi gerektiğini belirleyen, ara stokları en aza indirmeyi hedefleyen sipariş planlama sistemidir.

Endüstriyel süreçlerin, makinelerin ve üretim hatlarının denetiminde kullanılmak üzere tasarlanmış, mikroişlemci tabanlı dayanıklı elektronik cihazdır.