Ünite 1: Evlilik Birliğinin Kurulması — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Türk Medeni Kanunu'nda yer alan dar, geniş ve en geniş anlamda aile kavramlarını yasal dayanaklarıyla birlikte karşılaştırarak aralarındaki kapsam farklarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Dar anlamda aile sadece eşleri (TMK m. 185), geniş anlamda aile eşler ve çocukları (TMK m. 335-363), en geniş anlamda aile ise aynı çatı altında yaşayan hısımları ve ev halkını (TMK m. 367-371) kapsar. Kapsam, sadece eşlerden başlayarak kanuni velayet ilişkisine ve nihayetinde aynı ev düzenini paylaşan tüm bireylere doğru genişlemektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Aile hukukuna hâkim olan 'Düzenleme Serbestisinin Olmaması İlkesi' ile Borçlar Hukuku'ndaki 'Sözleşme Serbestisi' ilkesini kıyaslayarak, aile hukukunun neden emredici kurallarla donatıldığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Borçlar hukukunda taraflar irade özgürlüğüyle diledikleri sözleşmeyi kurabilirken, aile hukuku kamu düzenini ve toplumun temel birimi olan aileyi korumak amacıyla emredici kurallarla sınırlandırılmıştır. Bu nedenle taraflar kanunda öngörülen tipler dışında kendi iradeleriyle yeni aile hukuku ilişkileri veya evlilik modelleri yaratamazlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ayırt etme gücüne sahip fakat 16 yaşında olan bir gencin, velisinin rızası olmadan nişanlanması durumunda bu işlemin hukuki geçerliliğini ve mali sonuçlarını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Ayırt etme gücüne sahip küçükler sınırlı ehliyetsiz olduklarından bizzat nişanlanabilirler ve bu nişanlanma şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğu için geçerlidir. Ancak yasal temsilcinin (velinin) rızası bulunmadığı sürece, bu nişanlanma mali sonuçları (tazminat ve hediyelerin iadesi gibi yükümlülükler) itibarıyla küçüğü bağlamaz.
Alıştırma 4myders hazırladı
Nişanlılığın taraflara yüklediği 'Evlenmeyi Gerçekleştirme Yükümlülüğü'nün ihlal edilmesi durumunda, nişanlının diğer tarafı evlenmeye zorlamak için dava açıp açamayacağını hukuki gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Nişanlılık tarafları evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez; çünkü kanun koyucu evlenme kararının tamamen serbest iradeye dayanmasını amaçlamıştır. Evlenmekten kaçınma hali için öngörülen cayma tazminatı veya ceza şartı dava edilemez, ancak haksız kaçınma durumunda kusurlu tarafa karşı maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Nişanın bozulması durumunda hangi tür hediyelerin geri istenebileceğini ve bu talebin hangi hukuki esaslara göre (aynen, mislen, nakden) çözümleneceğini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sadece nişanlılık dolayısıyla verilen ve alışılmışın dışında (maddi değeri yüksek olan altın takı, araba vb.) hediyelerin iadesi istenebilir; mutad doğum günü hediyeleri geri istenemez. Hediyeler öncelikle aynen geri verilir, mevcut değilse mislen iade edilir, bu da imkânsızsa sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre nakden tazmin edilir.