← Ünite 10

Ünite 10: Katma Değer Vergisi — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

  1. Alıştırma 1myders hazırladı
    Türkiye'de 1985 yılında yürürlüğe giren Katma Değer Vergisi Kanunu ile yürürlükten kaldırılan sekiz farklı vergiyi araştırınız ve bu geçişin Türk vergi sisteminin sadeleşmesi ile Avrupa Topluluğu mevzuatına uyum sürecine katkılarını değerlendiren bir rapor hazırlayınız.
    Yanıt / ipucu
    Öğrenci, yürürlükten kaldırılan dahilde/ithalde istihsal, nakliyat ve işletme gibi vergileri listelemelidir. Bu reformun, çok sayıda dağınık vergiyi tek bir çatı altında toplayarak sistemi sadeleştirdiğini ve Avrupa Birliği müktesebatına uyumda dönüm noktası olduğunu vurgulamalıdır.
  2. Alıştırma 2myders hazırladı
    Tüketim tipi, gelir tipi ve gayrisafi hasıla tipi KDV modellerini amortismana tabi iktisadi kıymetlerin (yatırım mallarının) vergilendirilmesi açısından karşılaştırınız. Türkiye'de uygulanan modelin yatırımlar üzerindeki etkisini tartışınız.
    Yanıt / ipucu
    Tüketim tipi KDV'de yatırım mallarının KDV'si satın alındığı dönemde tamamen indirilebilirken, gelir tipinde amortisman süresince indirilir, gayrisafi hasıla tipinde ise hiç indirilemez. Türkiye'de uygulanan tüketim tipi model, yatırım üzerindeki vergi yükünü anında sıfırlayarak yatırımları teşvik eder.
  3. Alıştırma 3myders hazırladı
    Bir devlet memurunun kendi şahsi aracını satması ile bir otomobil galerisinin araç satışı işlemini KDV'nin konusu açısından karşılaştırarak, işlemlerin vergiye tabi olup olmadığını gerekçeleriyle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Devlet memurunun satışı arızi (süreksiz) bir işlem olduğundan KDV'nin konusuna girmez. Galerinin satışı ise ticari faaliyet çerçevesinde süreklilik arz ettiğinden KDVK Madde 1 kapsamında KDV'ye tabidir.
  4. Alıştırma 4myders hazırladı
    Bir otel işletmecisinin kendi otelinde yakınlarını ücretsiz olarak konaklatması durumunu 'hizmet sayılan haller' ve 'emsal bedel' kavramları çerçevesinde analiz ederek, bu işlemin KDV karşısındaki durumunu değerlendiriniz.
    Yanıt / ipucu
    Bu işlem, KDVK kapsamında bedelsiz de olsa 'hizmet sayılan hal' olarak kabul edilir. Otel işletmesi, yakınlarına sunduğu bu konaklama hizmetinin emsal bedeli üzerinden KDV hesaplamak ve beyan etmekle yükümlüdür.
  5. Alıştırma 5myders hazırladı
    KDV'de vergiyi doğuran olayın gerçekleşme anını genel kural (teslim/hizmet ifası) ve faturanın erken düzenlenmesi istisnası açısından örneklerle açıklayınız.
    Yanıt / ipucu
    Genel kural olarak vergiyi doğuran olay malın teslimiyle başlar; alınan avanslar bunu başlatmaz. Ancak mal teslim edilmeden önce fatura kesilirse, faturadaki tutarla sınırlı olmak üzere belgenin düzenlendiği an vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş sayılır.