← Ünite 1

Ünite 1: Dişi Hayvanlarda Üreme ve Üreme Periyodu — Önemli Kavramlar

Puberta
Dişi hayvanlarda ilk kızgınlığın görülmesi ve üreme hormonlarının salgılanmaya başlamasıyla karakterize olan cinsel ergenliğe ulaşma dönemidir. Bu dönemde hayvan seksüel istek gösterse de henüz fiziksel gelişimini tamamlamamıştır.
Östrus Periyodu
Bir kızgınlığın (östrusun) başlangıcından bir sonraki kızgınlığın başlangıcına kadar geçen süredir. Hayvan türlerine göre bu periyodun uzunluğu ve evreleri değişiklik gösterir.
Monoöstrik
İki kızgınlık dönemi arasında uzun bir seksüel dinlenme (anöstrus) dönemi bulunan ve yılda sadece bir veya iki kez üreme periyodu gösteren hayvanlardır. Evcil köpekler bu gruba giren en belirgin örnektir.
Poliöstrik
Gebe kalmadıkları sürece yıl boyunca veya belirli bir üreme mevsimi içerisinde düzenli aralıklarla ardışık kızgınlık gösteren hayvanlardır. İnekler yıl boyu, kısraklar ise mevsime bağlı poliöstrik hayvanlardır.
Foliküler Faz
Üreme periyodunun proöstrus ve östrus evrelerini kapsayan, ovaryumda foliküllerin hızla büyüdüğü ve östrojen hormonunun baskın olduğu dönemdir.
Luteal Faz
Üreme periyodunun metöstrus ve diöstrus evrelerini kapsayan, ovulasyon sonrası korpus luteumun şekillendiği ve progesteron hormonunun baskın olduğu dönemdir.
Çara Akıntısı
Östrus (kızgınlık) dönemindeki ineklerde vulvadan gelen, serviks uteri kökenli, berrak, akışkan ve uzayan fizyolojik mukus salgısıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Tay Kızgınlığı
Kısraklarda doğum yaptıktan sonraki 6-12. günler arasında görülen, doğum sonrası ilk belirgin kızgınlık dönemidir. Sorunsuz doğumlardan sonra bu dönemde yapılan tohumlamalarda yüksek gebelik oranı elde edilebilir.
Provoke Ovulasyon
Ovaryumdaki folikülün çatlaması ve yumurtanın serbest kalması için çiftleşme eyleminin veya vajinal uyarımın zorunlu olduğu ovulasyon tipidir. Kedi ve tavşanlarda bu mekanizma geçerlidir.
Yalancı Gebelik
Çiftleşmenin gebelikle sonuçlanmadığı veya ovulasyonun şekillenip döllenmenin olmadığı durumlarda, progesteron hormonunun etkisiyle hayvanda karın büyümesi ve süt salgılama gibi gebelik belirtilerinin ortaya çıkması durumudur. Köpeklerde sıkça görülür.
Pedometre
Özellikle büyük süt sığırcılığı işletmelerinde ineklerin hareketliliğini ölçerek kızgınlık dönemindeki aktivite artışını tespit eden ve bilgisayar sistemine aktaran elektronik adım sayıcı cihazdır.
Vajinal Sitoloji
Köpek ve kedilerde vajinal akıntıdan veya mukozadan alınan sürüntü örneğinin mikroskop altında incelenerek hücre tiplerine göre üreme periyodunun hangi evresinde olunduğunun belirlenmesi yöntemidir.
Anöstrus
Ovaryum aktivitelerinin tamamen durduğu, östrus davranışlarının görülmediği ve dişi hayvanın seksüel olarak dinlendiği dönemdir. Mevsim dışı dönemlerde veya gebelik/laktasyon süreçlerinde şekillenir.