Kavram Sözlüğü

Görsel İletişim Tasarımı dersindeki 222 kavram, ünite sırasına göre.

CommunicaÜnite 1

İletişim kavramının Latince kökeni olup; birliktelik, ortaklık ve paylaşma anlamlarına gelen kelimedir.

KaynakÜnite 1

İletişim sürecini başlatan, iletiyi (mesajı) kodlayarak bir kanal aracılığıyla alıcıya gönderen verici unsurdur.

Mesaj (İleti)Ünite 1

Kaynak tarafından alıcıya iletilmek üzere oluşturulan bilgi, düşünce, duygu, istek veya önerilerin bütünüdür.

İletişim sürecinde mesajların zihinde anlamlandırılmasını sağlayan, seslerin sözcüklere ve anlamlı ifadelere dönüştüğü gösterge sistemidir.

Kod Açma (Açımlama)Ünite 1

Alıcının kendisine ulaşan mesajdaki kodları, işaretleri ve simgeleri dinleme, okuma ve gözlemleme yoluyla yorumlayıp anlamlandırması faaliyetidir.

Mesajı kaynaktan alıcıya taşıyan; telefon kabloları, ses dalgaları, gazete, kitap veya beden dili gibi fiziksel ya da sözsüz araçlardır.

AlıcıÜnite 1

İletişim sürecinde gönderilen mesajın ulaştırılması hedeflenen kişi, grup ya da topluluktur.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Geri Besleme (Geri Bildirim)Ünite 1

Alıcının kaynağın gönderdiği mesaja verdiği yanıt olup, iletişimin doğru gerçekleşip gerçekleşmediğini denetleyen kontrol mekanizmasıdır.

GürültüÜnite 1

İletişim sürecinde mesajın iletimini engelleyen, bozan, tahribata uğratan ve alıcının mesajı yanlış yorumlamasına neden olan her türlü dış etkendir.

Sözsüz İletişimÜnite 1

Sözcükler kullanılmadan; jestler, mimikler, beden dili, kıyafetler ve aksesuarlar aracılığıyla gerçekleştirilen en eski iletişim biçimidir.

Sözlü İletişimÜnite 1

Duygu ve düşüncelerin seslerden oluşan bir dil aracılığıyla, ses tonu, vurgu ve konuşma hızı kullanılarak aktarıldığı iletişim türüdür.

Yazılı İletişimÜnite 1

Mesajların kalıcı olarak kaydedilmesini, saklanmasını ve gürültüden etkilenmeden tekrar okunmasını sağlayan, zamandan bağımsız iletişim biçimidir.

Görsel İletişimÜnite 1

İm, imge, simge, fotoğraf ve grafikler gibi görme duyusuna hitap eden ögelerin kullanımıyla gerçekleştirilen evrensel iletişim türüdür.

Göstergebilim (Semiyotik)Ünite 1

İşaretleri, sembolleri ve imgeleri inceleyen; bunların bireyler ve kültürler tarafından nasıl anlamlandırıldığını açıklayan bilim dalıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
GösterenÜnite 1

Göstergebilimde, bir göstergenin duyularla algılanabilen fiziksel formu, sesi, görüntüsü veya yazılı şeklidir.

GösterilenÜnite 1

Göstergebilimde, gösterenin zihnimizde çağrıştırdığı kavramsal karşılık, anlam veya zihinsel görüntüdür.

İletişimÜnite 2

Duygu, düşünce ve bilgilerin akla yatkın bir şekilde aktarılması, bildirilmesi ya da haberleşmedir. Gönderici, mesaj, kanal ve alıcı olmak üzere dört temel ögeden oluşan toplumsal bir etkileşim sürecidir.

Görsel İletişimÜnite 2

Görsel malzemelerin, sembollerin, figürlerin ve imgelerin kullanılması yoluyla gerçekleştirilen bilgi aktarımı ve etkileşim sürecidir. Konuşma dilinden bağımsız olarak evrensel bir nitelik taşır.

Kitle İletişimiÜnite 2

Sanayi devrimi sonrasında gelişen teknolojik araçlar vasıtasıyla, aralarında sıkı bir bağ bulunmayan geniş insan topluluklarına mesajların aynı anda ulaştırılması sürecidir.

HiyeroglifÜnite 2

İlk insanların duygu, düşünce ve gözlemlerini mağara duvarlarına çizerek oluşturdukları, görsel iletişimin ilk yöntemi kabul edilen resimli yazı sistemidir.

GrafikÜnite 2

Çizgiler, figürler ve görsel araçların tümünü ifade eden, bilginin düzenlenebilir olmasını sağlayarak görsel iletişimin temelini oluşturan kavramdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TasarımÜnite 2

Zihinde canlandırılan düşüncelerin ya da verilmek istenen mesajların çizgi, biçim, renk ve doku gibi unsurlarla düzenlenerek iki veya üç boyutlu bir düzleme aktarılması sürecidir.

Ticari SanatÜnite 2

İletişim tasarımı terminolojisinin tarihsel gelişimindeki ilk aşamayı temsil eden, ticari amaçlı görsel üretimleri kapsayan geleneksel kavramdır.

Grafik TasarımÜnite 2

Baskı tekniklerinin ilerlemesi ve fotoğrafın gelişimiyle resim sanatından ayrılarak bağımsızlaşan, tipografi ve görsel ögeleri düzenleme sanatıdır.

Görsel İletişim TasarımıÜnite 2

İletişim problemlerine görsel araçlar, grafikler ve semboller kullanarak çözümler üretmeyi amaçlayan disiplinlerarası uzmanlık alanıdır.

İletişim TasarımıÜnite 2

Görsel iletişim tasarımını da içine alan; görsel, işitsel, tatsal ve dokunsal olmak üzere çoklu duyuya hitap eden en geniş ve kapsayıcı tasarım disiplinidir.

PetroglifÜnite 2

MÖ 10.000 yıllarından itibaren tarih öncesi insanların kayalar üzerine kazıyarak veya oyarak yaptıkları kaya resimleridir.

JeoglifÜnite 2

MÖ 500 - MS 1000 yılları arasında geniş araziler ve toprak zeminler üzerine yapılan devasa arazi resimleri ve tasarımlarıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Karanlık OdaÜnite 2

1560 yılında icat edilen, dışarıdaki görüntüleri mercek yardımıyla karanlık bir kutu veya oda içerisindeki nesnelere aktarmayı sağlayan optik aygıttır.

Görsel OkuryazarlıkÜnite 3

Görsel imgeleri, grafikleri ve tasarımları okuma, anlama, çözümleme, değerlendirme ve bu araçları kullanarak yeni görsel mesajlar üretebilme becerisidir. İlk kez John L. Debes tarafından kullanılan bu kavram, eleştirel düşünmeyi gerektiren disiplinlerarası bir yapıya sahiptir.

Camera ObscuraÜnite 3

Karanlık bir kutunun önündeki küçük bir delikten sızan ışığın, dışarıdaki nesnelerin ters görüntüsünü deliğin karşısındaki duvara yansıtması prensibiyle çalışan, fotoğraf makinesinin atası kabul edilen araçtır. Görüntüyü yansıtma özelliğine sahip olmasına karşın kaydetme yeteneği bulunmamaktadır.

Ağ Tabaka İzlenimiÜnite 3

Gözün retina tabakasına gelen bir görüntünün, ışık kesildikten sonra da beyin tarafından çok kısa bir süre daha görülmeye devam etmesi durumudur. Sinema sanatının doğuşunu sağlayan bu fizyolojik özellik, ardışık durağan karelerin zihinde hareketliymiş gibi algılanmasına yol açar.

SinematografÜnite 3

Lumiere Kardeşler tarafından geliştirilen; film çekimi, film gösterimi ve negatif filmin pozitife basılması işlevlerinin tamamını tek bir gövdede gerçekleştirebilen taşınabilir aygıttır. Bu cihazın icadı ve kullanımıyla birlikte sinema tarihi resmi olarak başlamıştır.

Auteur EleştirisiÜnite 3

Filmi yapan ve filmin asıl sahibi olan yönetmenin, yapıtlarında bıraktığı teknik, biçimsel ve içeriksel izleri araştıran sinema eleştirisi yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre yönetmen, filmin yegane yazarı ve yaratıcısı olarak kabul edilir.

Hiper-metinsellikÜnite 3

Yeni medya metinlerinin, dijital bağlantılar (linkler) aracılığıyla kullanıcıyı başka metinlere, görsellere veya platformlara yönlendirebilme özelliğidir. Bu durum, tek bir doğrusal metne bağlı kalmadan metinlerarası sanal bir ağ oluşturulmasını sağlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
İnteraktiflik (Etkileşim)Ünite 3

Yeni medyanın, kullanıcının sunulan içeriğe doğrudan müdahale etmesine, geri bildirimde bulunmasına ve içerik üretim sürecine aktif olarak katılmasına imkan tanıyan çift yönlü iletişim özelliğidir.

DezenformasyonÜnite 3

Kitleleri yanıltmak, manipüle etmek veya yanlış yönlendirmek amacıyla kasıtlı olarak üretilen ve yayılan yalan, eksik veya çarpıtılmış bilgi ve görsel içeriklerdir. Sosyal medyada editoryal denetim olmadığı için dezenformasyon çok hızlı yayılır.

Sosyal AfişÜnite 3

Toplumu belirli bir konuda bilinçlendirmek, eğitmek, uyarmak veya sosyal bir sorumluluk projesine dikkat çekmek amacıyla tasarlanan basılı görsel iletişim aracıdır. Yeşilay veya Kızılay afişleri bu türe örnek gösterilebilir.

Kültürel AfişÜnite 3

Tiyatro, sinema, konser, sergi, festival gibi sanatsal ve kültürel etkinlikleri kitlelere duyurmak ve katılımı teşvik etmek amacıyla hazırlanan afiş türüdür.

Ticari AfişÜnite 3

Bir ürünü, markayı veya hizmeti tüketiciye tanıtmak, satışını artırmak ve reklamını yapmak amacıyla hazırlanan, ticari kaygıların ön planda olduğu afiş türüdür.

KitlesizleştirmeÜnite 3

Yeni medyanın, geleneksel medyadaki tek tip kitle mesajı yerine, içeriği bireylerin özel ilgi alanlarına, tercihlerine ve kişisel ihtiyaçlarına göre özelleştirebilme ve kişiye özel sunabilme özelliğidir.

EşzamansızlıkÜnite 3

Yeni medya mesajlarının üretildiği an ile tüketildiği anın birbirinden bağımsız olması durumudur. Kullanıcılar, sunulan içeriklere istedikleri zaman ve istedikleri mekanda ulaşarak zaman sınırını ortadan kaldırırlar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Göstergebilimsel EleştiriÜnite 3

Filmi veya görseli kendi içinde bir anlamlandırma sistemi olarak ele alan, metin içi göndermeleri ve görsel kodları çözümleyen yaklaşımdır. Bu yaklaşımda izleyici, anlam üretim sürecine aktif olarak katılan bir özne olarak görülür.

Psikanalitik EleştiriÜnite 3

Görsel metinleri ve filmleri, bireysel ya da toplumsal bilinçaltının bir dışavurumu olarak ele alan yaklaşımdır. Görselin açık içeriğinin altında yatan bastırılmış, gizli anlamları ve arzuları ortaya çıkarmayı amaçlar.

İletişimÜnite 4

Duygu, düşünce, fikir veya bilgilerin farklı kanallar kullanılarak göndericiden alıcıya aktarılması ve paylaşılması sürecidir.

Görsel İletişimÜnite 4

İmajlardan, sembollerden ve grafik ögelerden oluşan, bilgi alışverişini görsel kanallar üzerinden gerçekleştiren ve zihinsel yorumlama gerektiren iletişim türüdür.

Bireyin duyu organlarının dış dünyadan gelen fiziksel bir uyarıcı tarafından uyarılması ve bu ham verilerin sinir sistemi yoluyla beyne iletilmesi olayıdır.

Duyu organları tarafından beyne iletilen duyumsal verilerin seçilmesi, organize edilmesi ve geçmiş deneyimler ışığında yorumlanarak anlamlı hale getirilmesi sürecidir.

AlgılamaÜnite 4

Kişinin bilgi, deneyim, toplumsal ve kültürel değerleri doğrultusunda dış dünyadan gelen bilgileri seçme, alma ve anlamlandırma sürecidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Gestalt KuramıÜnite 4

Bireyin görsel bilgileri parçalar halinde değil, organize edilmiş anlamlı bir bütün olarak algıladığını ve bütünün parçaların toplamından daha fazla olduğunu savunan psikoloji teorisidir.

Şekil-Zemin İlişkisiÜnite 4

Görsel algıda dikkat çeken, ön planda yer alan unsurun şekil; geride kalan, onu destekleyen arka planın ise zemin olarak ayrıştırılması durumudur.

Yakınlık YasasıÜnite 4

Zihnin, mekansal veya zamansal olarak birbirine yakın konumda bulunan nesne veya uyarıcıları bir grup halinde, bütün olarak algılama eğilimidir.

Benzerlik YasasıÜnite 4

Renk, şekil, doku veya boyut gibi ortak özelliklere sahip olan uyarıcıların zihin tarafından bir arada gruplandırılarak tek bir bütün gibi algılanmasıdır.

Tamamlama YasasıÜnite 4

Zihnin, eksik veya yarım bırakılmış görsel imajlardaki boşlukları görsel hafızadaki mevcut bilgilerle doldurarak bütüne ulaştırma eğilimidir.

Devamlılık YasasıÜnite 4

Aynı yönde veya doğrultuda ilerleyen görsel birimlerin ve çizgilerin zihin tarafından birbiriyle ilişkili ve sürekli olarak algılanması durumudur.

Basitlik YasasıÜnite 4

Bireyin, karmaşık veya düzensiz görsel uyarıcıları zihninde en basit, en düzenli ve en anlaşılır forma indirgeyerek algılama eğilimidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
GörüntüÜnite 4

İnsan gözünün fiziksel olarak dış dünyada salt gördüğü, herhangi bir kurgu veya sanatsal mesaj kaygısı taşımayan ham görsel yansımadır.

GörselÜnite 4

Görüntünün belirli bir amaç doğrultusunda, alt metinler ve kurgulanmış mesajlar içerecek şekilde yeniden yorumlanarak sunulmuş halidir.

KültürÜnite 4

Bir toplumun tarihsel süreçte ürettiği, süregelen yaşam tarzını, değerlerini, inançlarını ve öğrenilmiş davranış kalıplarını içeren toplumsal yansımalar bütünüdür.

Görsel KültürÜnite 4

Günlük yaşam deneyimleri içinde sosyal, politik, ekonomik ve teknolojik dinamiklerle şekillenen, kültürün görsel ögeler ve imajlar aracılığıyla temsil edilmesidir.

Güzel Sanatlar İmajlarıÜnite 4

Estetik kaygılarla üretilmiş, biriciklik değeri taşıyan, müzelerde sergilenen ve üretildiği dönemin elit kültürel izlerini barındıran kalıcı imajlardır.

Popüler Kültür İmajlarıÜnite 4

Kitle iletişim araçları için üretilen, geniş halk kitlelerine hitap eden, hızlı tüketilen, biriciklikten uzak ve genellikle reklam amaçlı kullanılan geçici imajlardır.

Görsel KültürÜnite 5

Görsellik ile kültürellik kavramlarının bir araya gelmesiyle oluşan, estetik unsurları teknoloji ve işlevsellikle birleştiren disiplinlerarası bir alandır. İçinde renk, desen, sembol ve yazı gibi ögeleri barındırırken arka planında felsefi ve ideolojik yapılar taşır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Sıcak İletişim AraçlarıÜnite 5

Marshall McLuhan'ın sınıflandırmasına göre, fotoğraf, film ve radyo gibi tek bir duyuya hitap eden ve alıcının düşük düzeyde katılımını gerektiren yüksek çözünürlüklü araçlardır.

Soğuk İletişim AraçlarıÜnite 5

Karikatür, televizyon ve telefon gibi alıcıya daha az veri sunan, bu nedenle alıcının yüksek düzeyde zihinsel katılımını ve boşlukları doldurmasını gerektiren araçlardır.

MultimedyaÜnite 5

İnternet gibi yazılı, görsel ve işitsel tüm iletişim araçlarını tek bir bünyede bir araya getiren, hem sıcak hem de soğuk iletişim özelliklerini barındıran çoklu ortam teknolojisidir.

Ulus-ötesilikÜnite 5

Küreselleşme ve internet teknolojileri sayesinde ulusal sınırların önemini yitirmesi, kimliklerin, inançların, renklerin ve estetik değerlerin kültürlerarası bir şekilde iç içe geçmesi durumudur.

EklektikÜnite 5

Farklı çağ, üslup, sistem ve kaynaklardan seçilip devşirilen uyumsuz unsurların yeni bir tasarım veya tarz oluşturacak şekilde bir araya getirilmesi yöntemidir.

Atomize OlmaÜnite 5

Post-modern medya düzeninde bireyin ortak toplumsal değerlerden koparılarak mikro kimlikler üzerinden yalnızlaştırılması ve toplumdan bağımsız, parçalanmış bir tüketiciye dönüştürülmesidir.

SimülasyonÜnite 5

Jean Baudrillard'a göre, gerçeğe ait olmayan hayali bir durumun, mekânın veya olgunun bilgisayar ve medya teknolojileri aracılığıyla gerçekmiş gibi üretilmesi ve sunulması sürecidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
HipergerçeklikÜnite 5

Gerçek ile simülasyon arasındaki sınırın ortadan kalkmasıyla, simüle edilmiş olan yapay dünyaların birey tarafından gerçek dünyadan daha gerçek ve inandırıcı algılanması durumudur.

MetinlerarasılıkÜnite 5

Üretilen her yeni metnin veya görselin, kendinden önceki çok katmanlı metinsel yapıların üzerine yerleşmesi ve onlara atıfta bulunarak yeni anlam katmanları oluşturmasıdır.

PastişÜnite 5

Post-modern mimari ve sanatta, özgün bir eser üretmek yerine farklı dönemlerin motiflerini (örneğin Roma sütunları ile Osmanlı motiflerini) dayanıksız malzemelerle taklit ederek bir arada kullanmaktır.

Görsel OkuryazarlıkÜnite 5

James Elkins'e göre, imgeleri tıpkı yazılı bir metin gibi okuma, onları gramer bakımından çözümleme, kodlarını deşifre etme ve eleştirel bir gözle değerlendirme becerisidir.

Görsel RetorikÜnite 5

Görsellerin, yazıdan bağımsız olarak kendi terminolojisi, ikna yöntemleri ve sözcük sanatlarına benzer görsel stratejiler aracılığıyla bir düşünceyi savunma ve izleyiciyi etkileme gücüdür.

Hüsnü HatÜnite 5

İslam sanatında figüratif tasvirin yasak kabul edilmesi nedeniyle gelişen, kutsal yazıyı estetik ve geometrik ölçülerle çizerek bizatihi resme ve süsleme sanatına dönüştürme zanaatıdır.

McDonalds-laşmaÜnite 5

George Ritzer'in kuramına göre, hazır yemek sektöründeki hız, pratiklik, standartlaşma ve öngörülebilirlik ilkelerinin toplumun tüm kurumlarına ve tüketim alışkanlıklarına uyarlanmasıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Yedinci SanatÜnite 5

Sinemanın; resim, heykel, mimari, dans, şiir ve müzik gibi kadim altı güzel sanat dalını kendi bünyesinde birleştirmesi ve onlara eklenmesi nedeniyle Fransa'da aldığı isimdir.

MerkantilizmÜnite 5

Rönesans döneminde ortaya çıkan, bir ülkenin zenginliğini sahip olduğu değerli madenlere bağlayan, ihracata dayalı ve sömürgeci (kolonyalist) ekonomik sistemdir.

Diyalog YöntemiÜnite 5

Sokrates'in hakikate ulaşmak için geliştirdiği, karşılıklı konuşma yoluyla herkesin bildiği doğruları çarpıştırarak ortak akla ve rasyonel bilgiye ulaşmayı amaçlayan tümevarımsal metottur.

DaimonionÜnite 5

Sokrates'in rasyonalist felsefesinde, bireyin zihin, akıl ve kalp dünyasında hissettiği, onu ahlaki ve doğru yaşayışa yönlendiren nesnel içsel ses veya vicdani bilgeliktir.

Yaptakçılık (Bricolage)Ünite 5

Kültürel veya toplumsal alanda mevcut olan farklı, parçalı ve alakasız unsurları bir araya getirerek reklamlarda veya sanatta yeni, eklektik bir ürün veya mit ortaya koyma eylemidir.

Grafik TasarımÜnite 6

Bir fikri iletmek, bir ürün veya hizmeti tanıtmak amacıyla bir yüzey üzerinde görsel ve tipografik işaretlerin seçilerek düzenlenmesi işidir. İlk kez 1922 yılında W. A. Dwiggins tarafından ticari amaçlı tasarımları tanımlamak için kullanılmıştır.

Sembol (Simge)Ünite 6

Kültürel birikim ve toplumsal algı doğrultusunda soyut kavramların görselleştiği, arkasında bir öykü veya derin anlam barındıran evrensel görsel dildir. Örneğin, burç sembolleri veya dini semboller bu sınıfa girer.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
İşaretÜnite 6

Semboller gibi çoklu anlamlara sahip olmayan, genel olarak toplumda aynı ve tek bir anlamda kabul görmüş doğrudan mesaj ileten göstergelerdir. Trafik levhaları ve yönlendirme tabelaları işaretlere en net örnektir.

PiktogramÜnite 6

Bir nesneyi, objeyi, canlıyı, işleyişi veya mekânı doğrudan en yalın ve sade şekliyle ifade eden evrensel sembolik çizimlerdir. Havaalanlarındaki sigara içilmez veya acil çıkış görselleri piktogramdır.

LogotypeÜnite 6

Bir markayı veya kurumu tanıtmak amacıyla, isim ve harf karakterleri üzerinde tipografik oynamalar ve eklemeler yapılarak tasarlanan bütüncül yazılı görsel kimlik ögesidir.

AmblemÜnite 6

Bir kurum veya kuruluşun marka kimliğini yansıtan, soyut ya da somut şekillerle, harf veya resim formatında hazırlanan sembolik görsel tasarımlardır.

TipografiÜnite 6

Harflerin, sayıların ve karakterlerin bir sayfa veya yüzey üzerinde görsel ve yazımsal olarak estetik ve okunaklı bir düzen içinde dizilmesi sanatıdır.

Tipografide harf karakterlerinin gövde uçlarında bulunan tırnak şeklindeki küçük çıkıntılardır. Times New Roman fontu serifli yazı karakterlerine örnek gösterilebilir.

X YüksekliğiÜnite 6

Tipografik karakterlerin anatomisinde, küçük harflerin boyutunu belirleyen alt çizgi (satır çizgisi) ile üst sınır arasındaki dikey uzaklıktır ve küçük 'x' harfi referans alınarak ölçülür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

1737 yılında Pierre Simon Fournier tarafından geliştirilen ve günümüzde uluslararası standartlarda geçerli olan, 0.37583 milimetreye eşit tipografik ölçü birimidir.

Tasarımı oluşturan ögelerin genel görünümü ve üç boyutlu bir mekân içinde kapladığı hacimsel sınırların bütünüdür.

BiçimÜnite 6

Formun aldığı pozisyon, duruş veya hareketin zihinde canlandırdığı eylemsel şekildir. Forma kıyasla çok daha hareketli ve dinamik bir yapıya sahiptir.

Mavi (Cyan), Macenta (Magenta), Sarı (Yellow) ve Siyah (Black) renklerinin bir araya gelmesiyle oluşan, matbaa ve baskı teknolojilerinde kullanılan fiziksel boya renk modelidir.

Kırmızı (Red), Yeşil (Green) ve Mavi (Blue) renklerinin birleşimiyle oluşan, televizyon, telefon ve bilgisayar gibi dijital ekranlarda kullanılan ışık renk modelidir.

HiyerarşiÜnite 6

Tasarım ögeleri arasındaki önem ve üstünlük sırasını belirleyen, izleyicinin bilgiyi hangi sırayla okuyacağını yöneten sistematik düzenleme ilkesidir.

Masaüstü YayıncılıkÜnite 7

Afiş, broşür, kitap, dergi gibi yayınların bilgisayar destekli yazılımlar aracılığıyla dijital veya basılı ortamlar için yayına hazırlanması işidir. 1980'li yıllardan itibaren kişisel bilgisayarların yaygınlaşmasıyla geleneksel karanlık oda ve dizgi tekniklerinin yerini almıştır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
PikselÜnite 7

Dijital ortamda var olan bir görüntünün en küçük, bölümlenemez renkli birimidir. Adobe Photoshop gibi piksel tabanlı programlar bu noktaları esas alarak çalışır ve çözünürlük sınırlamasına tabidir.

VektörÜnite 7

Matematiksel formüller, noktalar ve çizgiler kullanılarak oluşturulan çözünürlükten bağımsız grafik biçimidir. Adobe Illustrator ve Corel Draw gibi programlarda üretilen vektörel grafikler, kaliteleri bozulmadan sınırsızca büyütülebilir.

RenderÜnite 7

Üç boyutlu modelleme programlarında hazırlanan sahne, ışık, doku ve kamera verilerinin bilgisayar tarafından işlenerek nihai iki boyutlu resim veya animasyon haline dönüştürülmesi sürecidir.

Grid (Izgara)Ünite 7

Tasarım yüzeyinde elemanların dengeli, düzenli ve tutarlı bir şekilde yerleştirilmesi için kullanılan yatay ve dikey kılavuz çizgiler sistemidir.

Kesim Payı (Bleed)Ünite 7

Baskı sonrasında kağıdın giyotinle kesilmesi esnasında kenarlarda beyaz boşluklar kalmasını önlemek amacıyla tasarım alanının dışına bırakılan 3-4 mm'lik fazlalıktır.

Yazı Karakteri (Typeface)Ünite 7

Belirli bir tasarım çizgisine sahip olan harf, rakam, sembol ve noktalama işaretlerinin oluşturduğu ailenin tamamına verilen isimdir.

Tipografide kullanılan, yazı karakterlerinin büyüklüğünü belirleyen temel ölçü birimidir. Tasarımdaki okuma mesafesine göre punto değeri ayarlanır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Nehir (River)Ünite 7

Metin bloklarında her iki taraftan blok hizalama yapıldığında, kelime aralarındaki boşlukların üst üste gelerek sayfa üzerinde dikey beyaz çizgiler oluşturması hatasıdır.

Kırmızı (Red), Yeşil (Green) ve Mavi (Blue) renklerinden oluşan, ekran teknolojilerinde kullanılan toplamsal renk modelidir. Birleştiklerinde beyaz ışığı oluştururlar.

Camgöbeği (Cyan), Macenta (Magenta), Sarı (Yellow) ve Siyah (Key) renklerinden oluşan, matbaa baskı teknolojilerinde kullanılan çıkarımsal renk modelidir.

Belgelerin oluşturuldukları programlardan ve işletim sistemlerinden bağımsız olarak her cihazda aynı şekilde görüntülenmesini ve basılmasını sağlayan taşınabilir dosya formatıdır.

Dijital kameraların sensöründen gelen, hiçbir sıkıştırma ve işleme tabi tutulmamış en saf verileri içeren, 'dijital negatif' olarak da adlandırılan dosya formatıdır.

Litografi (Ofset)Ünite 7

Yağ ve suyun birbirini itmesi prensibine dayanan, mürekkebin önce kauçuk silindire ardından kağıda aktarıldığı, günümüzde en yaygın kullanılan dolaylı baskı yöntemidir.

Opaklık (Opacity)Ünite 7

Kağıdın veya bir görsel katmanının ışığı ne kadar geçirdiğini, yani ne derece saydam veya geçirgen olduğunu belirten fiziksel özelliktir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Evrendeki nesnelerin veya olayların insan zihninde bilinç düzeyinde oluşturulan, doğrudan bir anlam içeriği taşımayan soyut görsel tasarımlarıdır. Örneğin, doğada görülen bir çiçeğin zihinde bıraktığı izlenim bir imgedir.

BetimgeÜnite 8

İnsanlar tarafından belirli bir anlamı, mesajı veya duyguyu diğer insanlara aktarmak amacıyla bilinçli olarak tasarlanan ve üretilen görüntülerdir. Resim, heykel, fotoğraf ve sinema filmleri bu sınıfa giren insan yapımı betimgelerdir.

Piksel (Gözek)Ünite 8

Bir dijital ekranda veya dijital görüntüde renk ve ışık bilgilerini barındıran, satır ve sütunlar halinde dizilmiş en küçük bağımsız görüntü birimidir. Görüntüler yakından incelendiğinde bu küçük kare parçacıklar net bir şekilde görülebilir.

Vektörel GörüntüÜnite 8

Piksellerden bağımsız olarak, matematiksel formüller ve x-y koordinatları kullanılarak bilgisayar ortamında çizilen, büyütüldüğünde netliğini kaybetmeyen görüntü türüdür. Logolar ve tipografik tasarımlar genellikle bu yöntemle oluşturulur.

RenderÜnite 8

Bilgisayar ortamında üç boyutlu (3D) olarak modellenmiş nesne ve sahnelerin; ışık, gölge, doku ve renk hesaplamaları yapılarak gerçeğe yakın iki boyutlu görsellere dönüştürülmesi işlemidir. Mimari projelerin bitmiş halini gösteren görseller buna örnektir.

Bézier EğrisiÜnite 8

Fransız matematikçi Pierre Bézier tarafından geliştirilen, iki nokta arasında tutamaçlar yardımıyla yönlendirilebilen ve pürüzsüz kavisli çizgiler oluşturulmasını sağlayan matematiksel vektör yollarıdır. Adobe Illustrator'daki Pen Tool bu mantıkla çalışır.

Dijital fotoğraf makinelerinin sensörüne düşen ışık verilerinin hiçbir işleme ve sıkıştırmaya tabi tutulmadan ham olarak kaydedildiği dosya formatıdır. Fotoğrafçılıkta dijital negatif olarak kabul edilir ve esnek düzenleme imkanı sunar.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Büyük boyutlu dijital video ve ses verilerini depolamak veya iletmek amacıyla sıkıştıran (kodlayan) ve oynatılırken tekrar açan (kod çözen) donanım veya yazılım sistemidir. H.264 en popüler video codec bileşenlerinden biridir.

SıkıştırmaÜnite 8

Dijital dosyalarda tekrarlanan veya insan gözünün/kulağının fark edemeyeceği verilerin silinerek dosya boyutunun küçültülmesi işlemidir. Bu işlem depolama alanından tasarruf sağlar ve internet üzerinden veri aktarımını hızlandırır.

MXF (Media Exchange Format)Ünite 8

Farklı platformlar, kameralar ve kurgu sistemleri arasında video, ses ve meta verilerin sorunsuz bir şekilde aktarılmasını sağlayan profesyonel bir sarmalayıcı dosya formatıdır. Yayıncılık sektöründe standart olarak kullanılır.

Tarayıcı (Scanner)Ünite 8

Kâğıt, film veya fotoğraf gibi fiziksel yüzeylerde bulunan basılı görüntü ve metinleri optik yöntemlerle tarayarak dijital verilere dönüştüren aktarım cihazıdır. Eski fotoğrafların bilgisayara aktarılmasında kullanılır.

Video Capture CihazıÜnite 8

Analog video kasetlerde veya harici depolama aygıtlarında bulunan analog video sinyallerini bilgisayarın işleyebileceği dijital video formatlarına dönüştürerek aktaran donanımdır.

Stok FotoğrafçılığıÜnite 8

Tasarımcıların projelerinde kullanabilmeleri amacıyla genel temalarda üretilen ve internet siteleri üzerinden lisanslanarak satılan hazır fotoğraf kütüphanesi sistemidir. Shutterstock ve iStock bu sitelerin en bilinenleridir.

Ekran teknolojilerinde kullanılan, Kırmızı (Red), Yeşil (Green) ve Mavi (Blue) ışık renklerinin karışımıyla milyonlarca rengin elde edilmesini sağlayan ışık tabanlı renk modelidir. Dijital tasarımlarda standarttır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Matbaa ve baskı teknolojilerinde kullanılan; Camgöbeği (Cyan), Macenta (Magenta), Sarı (Yellow) ve Siyah (Key) mürekkep renklerinin karışımına dayanan fiziksel renk modelidir. Baskıya gidecek tasarımlar bu moda çevrilir.

İletişimÜnite 9

Bilgi, düşünce veya duyguların herhangi bir yöntem veya araçtan yararlanılarak başkalarına aktarılması sürecidir. İletişimin gerçekleşmesi için en az iki sistem arasında bilgi alışverişinin olması şarttır.

Kaynak (Verici)Ünite 9

İletişim sürecinde iletiyi oluşturan, kodlayan ve göndererek süreci başlatan unsurdur. Reklamcılıkta kaynak, reklamı veren kişi veya kurumdur.

Alıcı (Hedef)Ünite 9

Kaynak tarafından gönderilen kodlanmış mesajı alan, kodunu açan ve anlamlandıran unsurdur. Reklamcılıkta alıcı, hedef tüketici kitlesidir.

Geri Bildirim (Dönüt)Ünite 9

Alıcının kaynaktan aldığı mesaja karşılık olarak kaynağa gönderdiği yanıttır. İletişimin çift yönlü olmasını sağlayan ve mesajın doğru anlaşıldığını gösteren kritik bir öğedir.

ReklamÜnite 9

Belirli bir mal veya hizmetin, belirli bir ücret karşılığında kitle iletişim araçları kullanılarak kitlelere tanıtılmasını ve satın almaya ikna edilmesini amaçlayan tek yönlü iletişim sürecidir.

Halkla İlişkilerÜnite 9

Bir kurum ile hedef kitlesi arasında çift yönlü iletişim kurarak, karşılıklı güven, olumlu imaj ve güçlü bir itibar inşa etmeyi amaçlayan uzun vadeli iletişim yöntemidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
PropagandaÜnite 9

Belirli bir fikrin, düşüncenin veya ideolojinin kitlelere benimsetilmesi amacıyla yürütülen, kaynaktan alıcıya tek yönlü ve ikna odaklı iletişim türüdür.

Geleneksel MedyaÜnite 9

Gazete, dergi, radyo ve televizyon gibi tek yönlü iletişim sunan, yüksek maliyetli ve mesajın anında güncellenmesinin zor olduğu klasik kitle iletişim araçlarıdır.

Yeni Medya (Sosyal Medya)Ünite 9

İnternet tabanlı, ucuz maliyetli, hızla güncellenebilen, çift yönlü iletişim imkanı sunan ve kullanıcıların hem içerik tüketip hem üretebildiği platformlardır.

Reklam Cıngılı (Jingle)Ünite 9

Radyo ve televizyon reklamlarında markanın veya ürünün akılda kalıcılığını artırmak amacıyla kullanılan, melodik ve kısa reklam müzikleridir.

Kara PropagandaÜnite 9

Amaca ulaşmak için her yolu mubah gören, manipülasyon, yalan, iftira ve dezenformasyon içeren yıkıcı propaganda türüdür.

Kamu SpotuÜnite 9

Resmi kurumlar veya sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan, toplumsal faydayı, eğitimi ve bilgilendirmeyi esas alan ticari olmayan görsel-işitsel yayınlardır.

SloganÜnite 9

Bir reklamda veya kampanyada markanın temel özelliğini, felsefesini ya da vaadini ifade eden kısa, çarpıcı ve akılda kalıcı sözdür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
TipografiÜnite 10

Yazılı sözcüğü oluşturan harflerin, sayıların ve sembollerin sanatsal, tasarımsal ve teknik özelliklerini ele alarak yüzey üzerinde düzenlenmesini sağlayan uzmanlık alanıdır.

Yazı AilesiÜnite 10

Bir tipografik karakterin farklı et kalınlıklarında (bold, light), daraltılmış (condensed), genişletilmiş (extended) veya eğik (italik) gibi varyasyonlarının bir araya getirilmesiyle oluşturulan gruptur.

Tipografide harf büyüklüklerini ve satır aralıklarını belirlemek amacıyla kullanılan, uluslararası geçerliliğe sahip standart ölçü birimidir.

Harfleri oluşturan ana hatların alt ve üst bitim yerlerinde bulunan tırnak biçimindeki küçük uzantılardır; uzun metinlerde gözün yatay takibini kolaylaştırarak okunaklılığı artırır.

Tipografide harfler, sözcükler ve satırlar arasında bırakılan, metnin estetik dengesini ve okunabilirliğini doğrudan etkileyen boşluk miktarıdır.

PiktogramÜnite 10

Bir kavramı, nesneyi veya fikri görselleştirmek amacıyla tasarlanmış, diller arası engelleri aşan, yalın ve resimsel bir dile sahip simgesel işaretlerdir.

İdeogramÜnite 10

Piktogramların zamanla gelişerek doğrudan bir nesneyi göstermek yerine, daha soyut ve kavramsal anlamlar taşımaya başlamasıyla oluşan simgesel işaretlerdir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
FonogramÜnite 10

İdeogramların yetersiz kalmasıyla dildeki seslerin analiz edilmesi sonucu ortaya çıkan ve doğrudan sesleri simgeleyen harf niteliğindeki işaretlerdir.

AmblemÜnite 10

Ürün veya hizmet üreten kişi ya da kuruluşları temsil eden, sözcük özelliği göstermeyen, soyut veya somut şekillerle ya da harflerle oluşturulan grafik simgelerdir.

İki veya daha fazla tipografik karakterin bir sözcük halinde okunacak biçimde tasarlanmasıyla oluşturulan, marka değeri taşıyan ayırt edici simgelerdir.

LogotypeÜnite 10

Amblem ve logonun bir arada kullanılmasıyla oluşan, harf veya kelime dizilerine resimsel ve grafiksel öğelerin de eşlik ettiği birleşik simgelerdir.

İllüstrasyonÜnite 10

Bir ürünü, mesajı, fikri ya da yazılı bir metni görsel yollarla betimleyen, açıklayan, yorumlayan ve çeşitli tekniklerle üretilen resimleme çalışmalarıdır.

Sayfa tasarımında kullanılan yazı, görsel ve diğer tasarım elemanlarının dengeli yerleşimi için oluşturulan, yatay ve dikey çizgilerden meydana gelen kılavuz ızgara sistemidir.

Sayfa tasarımlarında sayfa kenarları ile yazı alanı ve görsel unsurlar arasında bırakılan, sayfalarda görsel bütünlük ve düzen sağlayan boşluk alanlarıdır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
KullanılabilirlikÜnite 10

Kullanıcıların bir web sitesini veya mobil uygulamayı belirli bir amaç doğrultusunda etkin, verimli ve memnuniyet verici bir şekilde kullanabilme derecesidir.

StoryboardÜnite 10

Reklam veya sinema filmi senaryosunun çekim öncesinde kareler halinde görselleştirildiği, kamera açıları, ses ve diyalog detaylarını içeren resimli taslak planıdır.

Reklam MedyasıÜnite 10

Hazırlanan reklam mesajlarını hedef kitleye ve geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla yararlanılan gazete, televizyon, sosyal medya gibi görsel ve işitsel araçların bütünüdür.

Ağtabaka İzlenimiÜnite 11

Bir nesnenin veya görüntünün göz önünden kaybolduktan sonra retina aracılığıyla beyinde çok kısa bir süre daha tutulması olgusudur. Sinemada hareket hissinin oluşmasını sağlayan bu fizyolojik özellik, saniyede 24 kare standardının temelini oluşturur.

SinematografiÜnite 11

Yunanca hareket (kine) ve yazı (graphos) kelimelerinden türetilen, en yalın anlamıyla hareketle yazmak anlamına gelen kavramdır. Işık, renk, kompozisyon, objektif ve alan derinliği gibi unsurları kullanarak duyguları izleyiciye aktarma sanatıdır.

Çerçeve OranıÜnite 11

Sinema veya fotoğrafta kadrajın eninin boyuna olan matematiksel oranını ifade eden kavramdır. İlk dönemlerde kareye yakın olan 4:3 oranı kullanılırken, günümüzde insan gözünün geniş açılı algısına daha yakın olan 16:9 formatı standartlaşmıştır.

Alt AçıÜnite 11

Kameranın çekimi yapılan konunun göz hizasının altına yerleştirilerek yukarıya doğru çekim yapmasıdır. Bu açı tekniği, karakteri veya nesneyi izleyiciye daha güçlü, otoriter, görkemli ve heybetli göstermek amacıyla tercih edilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Üst AçıÜnite 11

Kameranın çekimi yapılan konunun göz hizasının üzerine konumlandırılarak aşağıya doğru çekim yapmasıdır. Karakterin çaresizliğini, yalnızlığını, zayıflığını veya korkusunu izleyiciye hissettirmek için kullanılan dramatik bir açıdır.

Kameranın bir oyuncunun omzunun arkasına yerleştirilerek, onun bakış açısından karşıdaki diğer oyuncuyu görüntülemesiyle elde edilen açıdır. Özellikle sinema ve televizyondaki karşılıklı diyalog sahnelerinde ilişkiyi güçlendirmek için kullanılır.

Eğik AçıÜnite 11

Kameranın yatay ekseninin bilinçli olarak bükülmesiyle elde edilen, kadrajın yamuk durduğu çekim açısıdır. Genellikle korku ve gerilim filmlerinde işlerin yolunda gitmediğini, dengesizliği ve kaotik durumları vurgulamak için kullanılır.

Diz Çekim (Amerikan Plan)Ünite 11

İnsan bedeninin diz kapağının hemen altından başlayarak başın üstündeki boşluğa kadar olan bölümünün çerçevelendiği çekim ölçeğidir. Karakterin hareketlerini gösterirken çevredeki gereksiz ayrıntıları dışarıda bırakmak için tercih edilir.

Omuz ÇekimÜnite 11

Omuz eklemlerinin hemen altından başlayıp baş boşluğuna kadar devam eden çekim ölçeğidir. Çevresel etkenleri en aza indirerek izleyici ile oyuncu arasında yüz yüze konuşuyormuş gibi samimi bir iletişim hissi yaratır.

Uzak Çekim (Establishing Shot)Ünite 11

Sahnenin başında olayın nerede, hangi şehirde, hangi mevsimde veya coğrafyada geçtiğini göstermek amacıyla kullanılan geniş ölçekli çekimdir. İzleyiciye filmsel mekân hakkında genel bir kurulum ve oryantasyon bilgisi sunar.

Pan (Panoramik Çevrinme)Ünite 11

Kameranın tripod üzerinde sabit durarak gövdesiyle yatay eksende sağa veya sola doğru yaptığı dönme hareketidir. İki nesne veya karakter arasındaki mekânsal ilişkiyi kesme yapmadan göstermek amacıyla kullanılır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Tilt (Dikey Çevrinme)Ünite 11

Kameranın dikey eksende, yukarıdan aşağıya (tilt down) veya aşağıdan yukarıya (tilt up) doğru yaptığı dönme hareketidir. Çok yüksek bir binanın ihtişamını veya bir karakterin yukarıdan aşağıya süzülmesini göstermek için kullanılır.

SteadicamÜnite 11

Operatörün vücuduna özel bir yelek ve yaylı mekanizmayla bağlanan, kameranın sarsıntısız hareket etmesini sağlayan sabitleme sistemidir. İnsanın doğal yürüme ve göz algısını taklit ederek pürüzsüz takip sahneleri üretilmesini sağlar.

Ölçümlü (Metrik) KurguÜnite 11

Sergei Eisenstein'ın kurgu kuramında yer alan, görüntülerin içeriklerinden bağımsız olarak sadece fiziksel şerit uzunluklarına göre art arda sıralandığı kurgu tipidir. Sahnede matematiksel bir tempo yaratmak için kullanılır.

Dizemsel (Ritmik) KurguÜnite 11

Görüntülerin uzunluklarından ziyade, kadraj içindeki hareketlerin ve görsel içeriklerin ritmine göre sıralandığı kurgu tipidir. Örneğin Potemkin Zırhlısı filmindeki askerlerin merdivenlerden düzenli adımlarla inmesi bu kurguya örnektir.

Anlıksal (Entelektüel) KurguÜnite 11

Görsel olarak birbiriyle doğrudan ilişkisi olmayan iki farklı görüntünün ardı ardına getirilerek izleyicinin zihninde yeni bir kavram veya düşünce oluşturulmasını amaçlayan kurgu tipidir. İzleyicinin entelektüel algısını tetikler.

Kuleşov EtkisiÜnite 11

Aynı durağan yüz ifadesine sahip bir oyuncu görüntüsünün ardına eklenen farklı nesne görüntülerinin, izleyicide tamamen farklı duygusal algılar yaratması durumudur. Kurgunun tek başına anlam üretebilme gücünü kanıtlar.

KaynakÜnite 12

Bir fikir, düşünce ya da bilgiyi iletilebilir ve anlaşılabilir hale getirerek aktaran, iletişimi başlatan kişi ya da kurumlardır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250

Tasarlanan mesajların kaynaktan alıcıya ulaştırılmasını sağlayan mektup, telefon, radyo, televizyon veya internet gibi iletim yollarıdır.

Geri Bildirim (Feedback)Ünite 12

Alıcının aldığı mesaja karşılık olarak kaynağa yönelttiği, mesajın anlaşılıp anlaşılmadığını gösteren olumlu ya da olumsuz bilgi akışıdır.

Asenkron İletişimÜnite 12

Bireylerin eş zamanlı olmak zorunda kalmadan, kendi uygun gördükleri zaman diliminde mesaj gönderme ve alma olanağına sahip olması özelliğidir.

Global Köy TeorisiÜnite 12

Marshall McLuhan tarafından ortaya atılan, yeni iletişim teknolojileri sayesinde dünyadaki mesafelerin önemsizleşerek küresel bir topluluğa dönüşmesini ifade eden teoridir.

Dijital DilÜnite 12

Gootfried Willhelm tarafından geliştirilen, 1 ve 0 rakamlarından oluşan aritmetik yazılım dilidir; her harf ve sembol bu kodlarla ifade edilir.

Yeni Medya OkuryazarlığıÜnite 12

Yeni medyanın sunduğu olanakları kullanırken olası tehditlere karşı farkındalık sahibi olmayı ve içeriği etik kurallarla eleştirel değerlendirebilme becerisidir.

Geleneksel yayıncılıkta basılı gazete ve dergilerin basım adedini ifade eden, okur sayısını ölçmede kullanılan temel ölçüttür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
MizanpajÜnite 12

Yazı, resim, fotoğraf ve grafiklerin kâğıt veya dijital ekran üzerinde çizilen belirli bir alanda estetik ve düzenli şekilde yerleştirilmesidir.

Görsel tasarımda ve mizanpajda kullanılan yazı karakterlerinin boyutunu ifade eden ölçü birimidir.

Haber tasarımlarında dikkat çekmek amacıyla haberin özetinin ve en önemli vurgusunun farklı yazı karakteriyle sunulduğu bölümdür.

Haber DeğeriÜnite 12

Gerçekleşen bir olayın veya söylemin habere dönüşebilmesi için taşıması gereken zamanlılık, yakınlık, önemlilik, ilginçlik ve doğruluk gibi kriterler bütünüdür.

Vatandaş GazeteciliğiÜnite 12

Profesyonel gazeteci olmayan bireylerin, mobil cihazlar aracılığıyla tanık oldukları olayları kaydedip sosyal medya veya internet üzerinden yayması sürecidir.

İnteraktiviteÜnite 13

Kaynağın iletisini alıcıdan gelen tepkiye dayanarak değiştirebilmesi ve yeni bir iletiyi karşılıklı olarak oluşturabilmesi sürecidir. İletişimde yanıtlayabilirlik kavramıyla doğrudan ilişkilidir.

İnteraktif TasarımÜnite 13

İnsan kullanımı odaklı ürün, servis ve çevre yaratma pratiğidir. İlk olarak 1980'lerde Bill Moggridge ve Bill Verplank tarafından tanımlanmıştır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
KompozisyonÜnite 13

Bir ekran tasarımındaki bütün tasarım ögelerinin birbirleriyle ve arka plan ile oluşturdukları ilişkidir. Tasarımda bütünlük ve görsel devamlılık sağlamayı amaçlar.

İnteraktif medya tasarımlarında ekran renklerini oluşturmak için kullanılan Kırmızı (Red), Yeşil (Green) ve Mavi (Blue) renk sistemidir.

TipografiÜnite 13

Fikir, bilgi ve iletileri anlaşılır bir form ile görsel bir dil ve farklı bir imge olarak ortaya koyan yazı tasarımı unsurudur.

Tasarım ögelerinin bütün olarak oluşturduğu görsel etki ya da ögelerin tek başlarına sahip oldukları yüzey hissidir. Metinlerin okunurluğunu ve görsellerin algılanabilirliğini destekler.

YönlendirmelerÜnite 13

İnteraktif medyada sayfalar arası geçiş ve gezinimleri sağlayan düğmeler, linkler, resimler ve yönlendirici animasyonlar gibi tasarım ögeleridir.

Boşluk (Espas)Ünite 13

Bir kompozisyon içinde beyaz alan veya arka plan şeklinde nitelenen alandır. Ögeler arası ilişkileri görselleştirerek algılanabilirliği artırır.

Simetrik DengeÜnite 13

Tasarımın bütünü içerisindeki her bir ögeye ayrılan alanın tekrarlı olarak oluşturduğu biçimsel düzenlemedir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Asimetrik DengeÜnite 13

Tekrarlar yerine çeşitli tasarım ögelerinin tasarımın bütününü bozmayacak şekilde farklı biçimsel konumlandırılmasıyla oluşturulan dengedir.

HiyerarşiÜnite 13

Tasarımda vurgulanmak istenen ögeye yönelik bir boyutlandırma, renk kullanımı ya da biçimsel nitelik katma durumudur.

EtkileşimÜnite 13

Kaynaktan alıcıya gönderilen iletinin kabul edilmesi ve alıcıda davranış, tutum veya bilgi yönünden değişiklik oluşturması sürecidir.

ArayüzÜnite 13

Kullanıcı ve makine arasında yer alan, iletişimi sağlayan bir yazılım uygulaması ya da parçasıdır.

Grafik Arayüz (GUI)Ünite 13

Kullanıcı-bilgisayar arasındaki etkileşimi kolaylaştıran klavye, fare, komut, ikon ve menü gibi görsel bileşenlerin kullanımına olanak sağlayan yapıdır.

Tırnaksız Font (Sans Serif)Ünite 13

Harf uçlarında tırnak adı verilen çıkıntıları barındırmayan yazı tipidir. Ekrandan okumayı kolaylaştırdığı için interaktif tasarımlarda tercih edilir.

KullanılabilirlikÜnite 13

Belirli amaçlar doğrultusundaki işlevlerin etkili, verimli ve memnuniyet uyandırıcı bir şekilde yerine getirilme derecesidir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Buluşsal DeğerlendirmeÜnite 13

Kullanılabilirlik uzmanı olan 3 ila 5 kişilik küçük bir grubun, uygulamayı belirli kriterler çerçevesinde inceleyip sorunları raporlaması tekniğidir.

Sanal Kişiler (Persona)Ünite 13

Hedef kitleyi oluşturan kullanıcıların çoğunluğunu ve ortak özelliklerini temsil etmek üzere oluşturulan hayali karakterlerdir.

Sanal Gerçeklik (VR)Ünite 13

Kullanıcılara orada olma hissini deneyimleten, kasklı ekran gibi çevre birimleriyle gerçek dünyadan koparan bilgisayar destekli üç boyutlu ortamlardır.

Artırılmış Gerçeklik (AR)Ünite 13

Gerçek dünya görüntülerinin üzerine kamera ve yazılımlar aracılığıyla eş zamanlı olarak sanal bilgi ve görsellerin eklenmesi teknolojisidir.

Karma Gerçeklik (MR)Ünite 13

Sanal ve artırılmış gerçekliğe ait özelliklerin en iyilerini bir araya getirerek gerçek dünya ile sanal içeriklerin etkileşime girmesini sağlayan teknolojidir.

Genişletilmiş Gerçeklik (XR)Ünite 13

Sanal Gerçeklik (VR), Artırılmış Gerçeklik (AR) ve Karma Gerçeklik (MR) teknolojilerinin tamamını kapsayan çatı terimdir.

Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulüdür. Örneğin, bir yazarın kaleme aldığı özgün bir roman veya bir ressamın tuvale aktardığı tablo bu kapsamdadır.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Eser SahibiÜnite 14

Bir fikir veya sanat eserini kendi yaratıcı çabasıyla meydana getiren gerçek kişidir. Kanuna göre, bir eserin sahibi aksi ispatlanana kadar onu meydana getiren kişi olarak kabul edilir.

İşlenme EserÜnite 14

Diğer bir eserden istifade suretiyle vücuda getirilip de bu esere nispetle müstakil olmayan ve işleyenin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsulleridir. Bir romanın sinema senaryosuna dönüştürülmesi işlenme esere klasik bir örnektir.

Derleme EserÜnite 14

Özgün eser üzerindeki haklar saklı kalmak kaydıyla, ansiklopediler ve antolojiler gibi muhtevası seçme ve düzenlemelerden oluşan ve bir düşünce yaratıcılığı sonucu olan eserdir. Belirli bir dönemin şiirlerini bir araya getiren antolojiler derleme eserdir.

FonogramÜnite 14

Sinema eseri gibi görsel-işitsel eserler içindeki ses tespitleri hariç olmak üzere, bir icrada yer alan seslerin veya diğer seslerin veya ses temsilcilerinin tespit edildiği ses taşıyıcısı fiziki ortamdır. Müzik albümlerinin kaydedildiği CD veya plaklar fonogram niteliğindedir.

Bağlantılı HaklarÜnite 14

Eser sahibinin manevi ve mali haklarına zarar vermemek kaydıyla, komşu hak sahipleri ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcılarının sahip oldukları haklardır. Eserin topluma ulaştırılmasında rol oynayan aktörlerin haklarını korur.

Komşu HaklarÜnite 14

Eser sahibinin izniyle bir eseri özgün bir biçimde yorumlayan, icra eden sanatçıların, sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcılarının ve radyo-televizyon kuruluşlarının sahip olduğu haklardır. Bir şarkıyı seslendiren şarkıcının hakları komşu hak kapsamındadır.

Umuma Arz SalahiyetiÜnite 14

Eser sahibinin, eserinin kamuya sunulup sunulmaması, sunulacaksa bunun zamanı, şekli ve içeriği hakkında karar verme yetkisini barındıran manevi haktır. Bu hak ancak bir kez kullanılabilir ve sadece eser sahibine aittir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Umuma İletim HakkıÜnite 14

Eserin, eser sahibi ve yakın çevresi dışında kalan belirsiz sayıda kişiye radyo, televizyon, internet veya diğer ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla ulaştırılması hakkıdır. Bir şarkının radyoda çalınması umuma iletim hakkının kullanılmasıdır.

Dürüst Kullanım (Fair Use)Ünite 14

Eserlerin haber, eğitim, yorum, eleştiri ve araştırma amaçlı olarak, ticari bir kazanç gütmeksizin ve eserin pazar payına zarar vermeksizin sahibinin izni olmadan kullanılabilmesini sağlayan hukuki sınırlamadır. Bir kitap eleştirisinde kitaptan kısa bir alıntı yapılması bu duruma örnektir.

Zımni Onay (Implied Licence)Ünite 14

Bir internet sitesinde yayınlanan eserlerin, aksi açıkça belirtilmediği sürece, ticari olmayan şahsi kullanımlar için herkesin erişimine ve kullanımına açık olduğunu varsayan hukuksal yaklaşımdır. Eser sahibi eserini internete yükleyerek bu izni zımnen vermiş kabul edilir.

Ara YüzÜnite 14

Bilgisayarın donanım ve yazılım unsurları arasında karşılıklı etkilenme ve bağlantıyı oluşturan program bölümleridir. Kullanıcı ile bilgisayar sistemi arasındaki etkileşimi sağlayan görsel ve fonksiyonel katmandır.

Ara İşlerlikÜnite 14

Bilgisayar program bölümlerinin fonksiyonel olarak birlikte çalışması, karşılıklı etkilenmesi ve alışverişi yapılan bilginin karşılıklı kullanım yeteneğidir. Farklı yazılımların birbiriyle uyum içinde veri paylaşabilmesini ifade eder.