Medya okuryazarlığı, kitle iletişim araçlarının toplumsal yaşamdaki etkisinin artmasıyla bir zorunluluk haline gelmiştir. 19. yüzyılda sanayileşme ile basım teknolojilerinin gelişmesi, gazete maliyetlerini düşürmüş ve okuryazarlık oranlarını artırarak bilginin geniş kitlelere ulaşmasını sağlamıştır. Bu durum, bireylerin kendi yakın çevrelerinin ötesindeki olaylardan haberdar olmasını sağlarken, aynı zamanda yayımlanan bilgilerin doğruluğu ve tarafsızlığı konusunda ilk sorgulamaları başlatmıştır.
20. yüzyılın başlarında radyo teknolojisinin devreye girmesi, okuma yazma bilmeyen kitlelerin bile bilgiye erişimini mümkün kılmıştır. 1938'de Orson Welles'in 'Dünyaların Savaşı' radyo yayını, kurgusal bir içeriğin gerçek sanılarak geniş çaplı paniğe yol açmasıyla medyanın kitleleri yönlendirme gücünü somutlaştırmıştır. Bu olay, medya etkileri üzerine yapılan araştırmaların hızlanmasına ve medyanın toplumsal sorumluluğunun tartışılmasına zemin hazırlamıştır.
Televizyonun yaygınlaşması, görsel ve işitsel unsurların birleşimiyle medya etkisini zirveye taşımıştır. Bu dönemde medya, sadece bilgi aktaran bir araç değil, kültürel değerleri ve toplumsal normları belirleyen bir güç haline gelmiştir. Kitle iletişim toplumunun doğuşuyla birlikte, bireylerin medya mesajlarını eleştirel bir süzgeçten geçirme ihtiyacı, medya okuryazarlığı kavramının temelini oluşturmuştur.
Medya okuryazarlığı tarihsel süreçte üç ana dönemde incelenir: Korumacı, eleştirel ve katılımcı-üretici yaklaşımlar. Korumacı yaklaşım, 1930-1960 yılları arasında etkili olmuş; medyanın bireyler, özellikle çocuklar üzerinde doğrudan ve olumsuz etkiler bıraktığına inanılmıştır. Bu dönemde medya bir 'tehdit' olarak görülmüş ve aile/devlet denetimi ile içerik sınırlamaları ön plana çıkmıştır.
1960-1990 yılları arasını kapsayan eleştirel yaklaşım, bireyi pasif bir alıcıdan sorgulayan bir özneye dönüştürmüştür. Frankfurt Okulu'nun 'kültür endüstrisi' kavramından beslenen bu dönemde, medyanın ideolojik mesajları, temsil biçimleri ve güç ilişkileri analiz edilmeye başlanmıştır. 'Ne söylendiği' kadar 'nasıl ve neden söylendiği' sorusu önem kazanmıştır.
1990 sonrası başlayan katılımcı ve üretici yaklaşım ise internet ve sosyal medyanın yükselişiyle şekillenmiştir. Birey, içerik tüketicisi olmanın ötesine geçerek içerik üreticisi konumuna gelmiştir. Bu dönemde dijital etik, bilgi doğrulama ve çevrim içi topluluklara katılım gibi beceriler, medya okuryazarlığının ayrılmaz parçaları haline gelmiştir.
Türkiye'de medya okuryazarlığı çalışmaları 1980'li yıllarda iletişim fakültelerindeki akademik araştırmalarla başlamıştır. 1990'larda özel televizyon kanallarının artması, çocukların medya kullanımı ve şiddet içerikleri gibi konuları akademik gündemin merkezine taşımıştır. Bu süreçte medya okuryazarlığı, toplumsal bir ihtiyaç olarak daha belirgin hale gelmiştir.
2000'li yıllarda RTÜK, medya okuryazarlığı konusunda öncü bir rol üstlenerek çalıştaylar ve farkındalık kampanyaları düzenlemiştir. UNESCO ve Avrupa uygulamaları dikkate alınarak, medya okuryazarlığının eğitim sistemine entegrasyonu için adımlar atılmıştır. 2006 yılında Millî Eğitim Bakanlığı ile yapılan iş birliği sonucunda medya okuryazarlığı dersi, ilköğretim ikinci kademede seçmeli ders olarak müfredata girmiştir.
Günümüzde Türkiye'deki çalışmalar, dijital dönüşümle birlikte dezenformasyon, yapay zekâ ve dijital güvenlik gibi konuları kapsayacak şekilde genişlemiştir. Eğitim programları sürekli güncellenmekte olup, medya okuryazarlığı sadece öğrenciler için değil, toplumun tüm kesimleri için bir yaşam boyu öğrenme becerisi olarak kabul edilmektedir.