Ünite 4: Bilimsel Araştırma Süreci — Önemli Kavramlar
Bilimsel Araştırma Süreci
Problemlerin ortaya çıkması ile bunların çözümlenmesi arasında bilginin gelişimini kapsayan sistematik süreçtir. Örneğin; bir sosyal sorunun tespitiyle başlayıp raporlamaya kadar giden aşamalar bütünüdür.
Problem
Araştırmada giderilmek istenen her türlü güçlüğü ifade eden temel kavramdır. Örneğin; 'çocuğa uygulanan şiddet' konusu bir araştırma problemi olarak tanımlanabilir.
Keşfedici Araştırma
Hakkında çok az bilgi bulunan konularda temel farkındalık yaratmak amacıyla yapılan araştırmalardır. Örneğin; yeni bir teknolojik gelişmenin toplum üzerindeki ilk etkilerini anlamaya çalışmak.
Açıklayıcı Araştırma
Değişkenler arasındaki ilişkileri sınayarak 'Niçin?' sorusuna cevap arayan araştırmalardır. Örneğin; eğitim düzeyi ile gelir düzeyi arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak test edilmesi.
Kavramsal Çerçeve
Araştırma probleminin hangi kuram, model veya yaklaşım temelinde ele alınacağını ortaya koyan kısımdır. Örneğin; bir iletişim araştırmasının 'kullanımlar ve doyumlar' kuramı üzerine inşa edilmesi.
Varsayım (Sayıltı)
Araştırmanın temelini oluşturan, doğruluğu tartışmasız kabul edilen ve test edilmeyen ön kabullerdir. Örneğin; 'anket sorularının katılımcılar tarafından dürüstçe yanıtlandığı' varsayımı.
Hipotez
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi belirleyen ve araştırma süresince doğruluğu test edilen önermelerdir. Örneğin; 'eğitim süresi arttıkça gelir düzeyi de artar' hipotezi.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Evren (Anakütle)
Araştırmaya konu olan birimlerin tamamıdır. Örneğin; Türkiye'deki tüm üniversite öğrencilerinin tutumlarını ölçmek istiyorsak, tüm öğrenciler evreni oluşturur.
Örneklem
Evreni temsil ettiği kabul edilen, belirli kurallara göre seçilmiş daha küçük gruptur. Örneğin; 100.000 kişilik bir evrenden seçilen 500 kişilik grup.
Birincil Veri Kaynağı
Araştırılan konuya fiziki olarak en yakın olan, doğrudan ulaşılan veri kaynaklarıdır. Örneğin; bir olaya bizzat şahit olan kişiyle yapılan görüşme.
İkincil Veri Kaynağı
Önceden derlenmiş verilerin amaca uygun olarak tekrar düzenlenip kullanılmasıdır. Örneğin; çeşitli araştırma raporlarından faydalanılarak yazılan bir ders kitabı.
Bulgu
Ham verilerin işlenmesi, çözümlenmesi ve yorumlanması ile elde edilen bilgidir. Örneğin; anket verilerinin SPSS ile analiz edilmesi sonucu ortaya çıkan yüzde değerleri.
Simülasyon Modeli
Geçmiş verileri dikkate alarak '... olursa, ... ne olur?' sorularına cevap arayan analitik modellerdir. Örneğin; ekonomik kriz senaryolarının bilgisayar yazılımlarıyla modellenmesi.