Ünite 9: Hitabette Temel İlkeler — Önemli Kavramlar

Bir düşünceye alıştırmak, bir topluluğu etkilemek, kitleleri yönlendirmek veya harekete geçirmek için planlı olarak yapılan etkili söz söyleme sanatıdır.

Hitabet sanatını icra eden, topluluk karşısında duygu ve düşüncelerini doğru, güzel ve etkili bir biçimde ifade eden konuşmacıdır.

Hatip tarafından muhatap alınan dinleyici kitlesine karşı söylenen, planlı ve etkileyici konuşma metni veya sözlü üründür.

Hitabet sürecinde konuşmanın yapıldığı, hatibin etkilemeyi, ikna etmeyi ve yönlendirmeyi amaçladığı dinleyici kitlesidir.

Aristo'ya göre inandırıcı konuşmanın beş temel kuralından ilki olup, konuşmayı oluşturan düşüncelerin kaynağını ve özünü ifade eder.

İnandırıcı bir konuşmanın yapısal kurgusunu, bölümlerini, mantıksal kuruluşunu ve akış sırasını belirleyen klasik hitabet kuralıdır.

Konuşmanın konusuna, gereğine ve dinleyenlerin niteliğine, kültürel seviyesine göre seçilen ve kullanılan dil ve üslup tarzıdır.

Konuşmacının aktaracağı bilgileri, argümanları ve konuşma planını zihninde tutma, ihtiyaç anında anımsama ve geri çağırma gücüdür.

Konuşmanın ses tonu, telaffuz, vurgu ve fiziksel ses özellikleri vasıtasıyla dinleyiciye aktarılması ve yansıması sürecidir.

Etkili söz söyleme sanatı, hitabet ilmi ve belagat anlamına gelen, söz sanatlarını ve ikna yöntemlerini inceleyen bilim dalıdır.

Geçmiş yaşantılara özgü ögelerle şimdiki yaşantı arasında bağ kurma gücü, hayal gücü veya imajinasyon olarak tanımlanan zihinsel süreçtir.

İletişim sırasında gereksiz yere kullanılan, anlam yükü taşımayan ve mesajın netliğini azaltan 'ııı, şey, eee, yani' gibi ifadelerdir.

Bireyin topluluk karşısında konuşurken hissettiği, fizyolojik (terleme, kalp çarpıntısı) ve duygusal (korku, üzüntü) belirtilerle ortaya çıkan çekinme durumudur.

Bir dilin bütün kelimelerini içine alan büyük sözlük anlamına gelen ve Cemil Meriç tarafından 'bir milletin hafızası' olarak nitelendirilen kavramdır.

Dil kaslarının çalışmaması, dil bağı, burunda et bulunması veya çene yapısındaki anatomik sorunlar gibi fiziksel engellerden kaynaklanan konuşma sorunudur.