URL (Uniform Resource Locator)Web sayfalarının internet üzerindeki benzersiz adresleridir. Protokol, alan adı ve yol gibi bileşenlerden oluşur; örneğin 'https://www.atauni.edu.tr/fakulteler' adresinde 'https' protokolü, 'www.atauni.edu.tr' alan adını temsil eder.
HTML (HyperText Markup Language)Web sayfalarının yapısını ve içeriğini oluşturmak için kullanılan standart işaretleme dilidir. Tarayıcılar bu kodları okuyarak metinlerin, görsellerin ve bağlantıların ekranda nasıl görüntüleneceğini belirler.
HTTP/HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure)Web tarayıcıları ile web sunucuları arasındaki veri iletim kurallarını belirleyen protokoldür. HTTPS, verileri şifreleyerek ileten güvenli versiyondur ve adres çubuğunda kilit simgesiyle gösterilir.
DNS (Domain Name System)İnsanların hatırlaması kolay olan alan adlarını bilgisayarların iletişim kurmak için kullandığı sayısal IP adreslerine dönüştüren sistemdir. Örneğin 'www.atauni.edu.tr' adresini '193.140.100.50' IP adresine çevirir.
Web SunucusuWeb sitelerine ait dosyaları barındıran ve internet kullanıcılarından gelen erişim isteklerine 7/24 yanıt veren güçlü bilgisayarlardır. Apache, Nginx ve Microsoft IIS en yaygın kullanılan web sunucu yazılımlarıdır.
Web 2.0Kullanıcıların pasif içerik tüketicisi olmaktan çıkıp sosyal medya, bloglar ve vikiler aracılığıyla aktif içerik üreticisi (prosumer) haline geldiği etkileşimli web dönemidir.
Web 3.0 (Semantik Web)Yapay zekâ, makine öğrenimi ve blockchain teknolojilerini kullanarak web içeriklerinin anlamını analiz edebilen ve kullanıcılara merkeziyetsiz, kişiselleştirilmiş deneyimler sunan yeni nesil web teknolojisidir.
Çerez (Cookie)Web sitelerinin kullanıcı tercihlerini, oturum bilgilerini ve site içi hareketlerini hatırlamak amacıyla kullanıcının cihazına kaydettiği küçük veri dosyalarıdır.
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)Elektronik postaların gönderilmesi ve posta sunucuları arasında güvenli bir şekilde iletilmesi için kullanılan standart giden posta protokolüdür.
POP3 (Post Office Protocol 3)E-postaları sunucudan çekerek yerel cihaza indiren ve varsayılan ayarlarda indirilen mesajları sunucudan silen gelen posta protokolüdür.
IMAP (Internet Message Access Protocol)E-postaları sunucuda tutarak birden fazla cihazdan (telefon, bilgisayar, tablet) eş zamanlı erişim ve senkronizasyon sağlayan modern gelen posta protokolüdür.
Oltalama (Phishing)Güvenilir bir kurum veya kişi gibi davranarak gönderilen sahte e-postalar veya mesajlar aracılığıyla kullanıcıların şifre, kimlik ve kredi kartı bilgilerini ele geçirmeyi amaçlayan siber saldırı türüdür.
İş E-postası Dolandırıcılığı (BEC)Saldırganların üst düzey bir şirket yöneticisi veya iş ortağı gibi davranarak çalışanları yanıltıp yetkisiz para transferleri yapmalarını sağladığı hedef odaklı dolandırıcılık türüdür.
Anlık Mesajlaşma (Instant Messaging)İnternet bağlantısı üzerinden gerçek zamanlı olarak metin, ses, video ve dosya paylaşımına olanak tanıyan, SMS'e alternatif ücretsiz iletişim yöntemidir.
Tarama (Crawling)Arama motorlarının 'örümcek' veya 'crawler' adı verilen otomatik yazılımlarla internetteki web sayfalarını ziyaret edip yeni ve güncellenmiş içerikleri keşfetmesi sürecidir.
Dizinleme (Indexing)Arama motorlarının tarama sürecinde elde ettiği web sayfası içeriklerini analiz ederek anahtar kelimeler ve başlıklar halinde devasa bir veritabanında saklaması işlemidir.
IaaS (Infrastructure as a Service)Kullanıcılara internet üzerinden sanal sunucular, depolama alanları ve ağ kaynakları gibi temel bilişim altyapısını kiralama modeliyle sunan bulut bilişim hizmet modelidir.
PaaS (Platform as a Service)Yazılım geliştiricilere altyapı, sunucu veya işletim sistemi yönetimiyle uğraşmadan doğrudan uygulama geliştirebilecekleri hazır çalışma ortamı ve araçları sunan bulut modelidir.
SaaS (Software as a Service)Yazılım uygulamalarının herhangi bir kurulum veya güncelleme gerektirmeden internet üzerinden doğrudan bir web tarayıcısı aracılığıyla kullanıcıya sunulduğu bulut modelidir.
CRAAP Testiİnternet üzerindeki bilgi kaynaklarının güvenilirliğini Güncellik (Currency), İlgililik (Relevance), Yetkinlik (Authority), Doğruluk (Accuracy) ve Amaç (Purpose) ölçütlerine göre değerlendiren testtir.
