Ünite 4: Sosyal Biliş ve Hafızanın İşleyişi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük yaşamınızdan bir karar anını düşünerek, 'bilişsel cimrilik' ve 'temsil edicilik kestirme yolu' kavramlarını bu örnek üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, zihninin karmaşık bilgileri işlemekten kaçınarak hızlı karar verdiği bir anı seçmelidir. Bu kararda, bir kişiyi veya durumu dış görünüşüne göre zihnindeki bir şema ile hızlıca eşleştirip (temsil edicilik) kestirme yoldan yargıya vardığını açıklamalıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
'İstatistiksel bilgi' ile 'olay tarihçesi bilgisi' arasındaki farkı, bir ürün satın alma veya okul seçimi senaryosu üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, geniş kitlelerin verilerini içeren istatistiksel raporlar yerine, tek bir tanıdığın etkileyici ve detaylı kişisel tecrübesine (olay tarihçesi) neden daha çok güvenme eğiliminde olduğumuzu analiz etmelidir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Çerçeveleme etkisini (framing effect) kullanarak, aynı durumu hem 'kazanç' hem de 'kayıp' odaklı iki farklı cümleyle yeniden formüle ediniz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, örneğin bir ameliyatın başarısını '%90 hayatta kalma oranı' (kazanç/tedbirsiz risk alma) ve '%10 ölüm riski' (kayıp/tedbirli olma) şeklinde iki farklı biçimde sunarak zihnin bağlama göre nasıl esnediğini göstermelidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Duygu-durumun bilgi işleme hızı üzerindeki etkisini tartışarak, mutlu ve üzgün bir insanın karar alma süreçlerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Mutlu insanların daha hızlı, kapsayıcı ve kalıp yargılara dayalı kararlar aldığını; olumsuz duygu-durumdaki insanların ise bilgiyi daha yavaş, metodik ve kusursuz işlemeye yöneldiğini belirtmelidir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kısa süreli hafızanın kapasite sınırını aşmak için kullanılan 'kümeleme' (chunking) yöntemine yönelik bir uygulama tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, 12 haneli rastgele bir sayı dizisini (örn. 192320231453) anlamlı tarihsel bloklara (1923-2023-1453) ayırarak bilginin nasıl daha kolay akılda tutulduğunu ve kısa süreli hafızanın nasıl etkinleştirildiğini göstermelidir.
