← Ünite 10

Ünite 10: Örgütlerde Etki, Güç ve Siyaset — Konu Anlatımı

1Sosyal Etki, Güç ve Siyasetin Doğası

Örgütler, görünürdeki resmi kuralların ötesinde, perde arkasında işleyen etkileşimler, güç mücadeleleri ve siyasal manevralarla şekillenir. Sosyal etki, başkalarının tutum ve davranışlarını etkileme çabası olarak tüm sosyal ortamlarda olduğu gibi örgütlerde de temel bir dinamiktir. Kaynakların kıt olduğu bir ortamda, bireylerin ve grupların kendi amaçlarını gerçekleştirme arzusu, örgütsel yaşamı doğal bir güç mücadelesine dönüştürür.

Güç, bir bireyin başkalarını kendi istediği yönde davranışa sevk edebilme kapasitesidir. İlişkisel bir kavram olan güç, tek başına değil, başkalarıyla etkileşim içinde anlam kazanır. Bir kişi, ancak başkalarının davranışlarını belirlediği yönde değiştirebildiğinde 'güçlü' olarak tanımlanır. Bu kapasite, bireyin kişisel özelliklerinden veya örgütteki pozisyonundan kaynaklanabilir.

Örgütsel siyaset ise, bireyin veya grubun kendi çıkarlarını korumak ve ödüller elde etmek amacıyla, gücü elinde tutan kişilere yönelik sergilediği sosyal etki çabalarıdır. Örgütsel amaçlar doğrultusunda kullanılan güç meşru kabul edilirken, siyaset genellikle kişisel veya grup çıkarlarını ön plana çıkaran, bazen örgütsel amaçlarla çatışan bir süreç olarak tanımlanır.

2Güç Kaynakları ve Kullanım Biçimleri

Örgütlerde güç kaynakları biçimsel pozisyondan gelenler ve kişisel özelliklerden gelenler olarak ikiye ayrılır. Biçimsel pozisyona dayalı güçler; zorlayıcı güç (ceza verme yetkisi), ödüllendirme gücü (ödül sağlama yetkisi) ve yasal güçtür (makamdan gelen otorite). Bu güçler örgüt yapısı tarafından bireye atanır.

Kişisel özelliklerden kaynaklanan güçler ise uzmanlık gücü ve karizmatik güçtür. Uzmanlık gücü, bireyin bilgi, beceri ve deneyimine dayanır ve astların bu kişiyi bilgili olarak algılamasıyla etki yaratır. Karizmatik güç ise liderin vizyonu, iletişim becerisi ve kişisel cazibesi ile astlarda yarattığı hayranlık ve benzeşim duygusuna dayanır.

Gücün kullanımı bir yönetim becerisidir. Çağdaş iş ortamlarında uzmanlık gücünün kullanımı teşvik edilirken, zorlayıcı gücün kullanımı sınırlı ve dikkatli olmalıdır. Yöneticiler hiyerarşide yükseldikçe yasal ve ödüllendirme güçleri artar, ancak etkili bir liderlik için bu gücün uzmanlık bilgisiyle desteklenmesi şarttır.

3Örgütsel Siyasetin Faktörleri ve Taktikleri

Örgütsel siyaset; genel siyasal davranış, çıkar kaygısıyla sessiz kalma ve ücretlendirme/terfi politikaları olmak üzere üç temel faktör etrafında şekillenir. Kaynak kıtlığı, bu siyasal faaliyetlerin temel tetikleyicisidir. İnsanlar, terfi veya kaynak gibi değerli sonuçları elde etmek için manevralar yaparlar.

Siyasal taktikler arasında bilgiye ulaşımı denetlemek, olumlu izlenim oluşturmak, destek tabanı oluşturmak (lobi faaliyetleri), diğerlerini suçlamak (günah keçisi bulma) ve güçlü kişilerle iş birliği yapmak yer alır. Bilgi, örgütlerde hayati bir güç aracıdır; bilgiyi denetleyen kişi, diğerlerini kendine bağımlı kılar.

Siyasal davranışın ahlaki boyutu, örgütün amaçları ile bireysel çıkarların çelişip çelişmediği, diğerlerinin haklarına saygı gösterilip gösterilmediği ve sürecin adil olup olmadığı sorularıyla değerlendirilir. Belirsizliğin yüksek olduğu, açık kuralların bulunmadığı alanlarda siyasal davranışlar daha yoğun görülür.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250