Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İlaç sektöründeki 'ürün rekabeti' ile 'jenerik rekabet' arasındaki temel farkları, firmaların Ar-Ge yatırımları ve pazar güçleri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Ürün rekabeti, çok uluslu firmaların yüksek bütçeli Ar-Ge yatırımlarıyla yeni patentli ilaçlar geliştirmesine ve tekel gücü elde etmesine dayanır. Jenerik rekabet ise patent süresi dolmuş ilaçların muadillerini üreten yerel firmaların, daha düşük maliyetlerle fiyat üzerinden rekabet etmesini ifade eder.
Alıştırma 2myders hazırladı
İlaç sektörünün 'oligopol' yapıda olmasının nedenlerini ve bu yapının oluşmasında patent haklarının rolünü araştırarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sektörde yeni bir ilaç geliştirmenin yaklaşık 230 milyon dolar maliyet ve en az 10 yıl süre gerektirmesi, pazara giriş engelleri yaratır. 22 yıllık patent koruması ise bu süreçte firmaya tekel gücü sağlayarak pazarın az sayıda dev çok uluslu şirketin kontrolünde (oligopol) kalmasına yol açar.
Alıştırma 3myders hazırladı
İlaç talebinin klasik talep kanunundan (fiyat arttıkça talebin düşmesi) sapma göstermesinin nedenlerini, sektördeki karar verici ve ödeyici kurum ilişkileri çerçevesinde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İlaç talebinde nihai kararı tüketici (hasta) yerine bilgi üstünlüğüne sahip olan doktor verir. Ayrıca ilacın maliyetinin büyük kısmı devlet veya sağlık sigortası tarafından karşılandığı için hastalar fiyata karşı duyarsızlaşır ve klasik talep kanunu tam olarak işlemez.
Alıştırma 4myders hazırladı
1950'lerden 2000'li yıllara kadar geçen süreçte ilaç tüketicisinin 'pasif' konumdan 'kendi sağlığının yöneticisi' konumuna gelmesini sağlayan teknolojik ve toplumsal gelişmeleri örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
1950'lerde bilgiye erişimin zorluğu hastaları pasif kılarken, 1980'lerde telekomünikasyonun gelişmesiyle aktif tüketici profili doğmuştur. 2000'lerde ise internetin yaygınlaşması, hastaların ilaçlar hakkında derinlemesine araştırma yapmasını ve doktorla birlikte karar veren bilinçli bireylere dönüşmesini sağlamıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Düşük gelirli ülkelerde toplam sağlık harcamaları içinde ilaç harcamalarının payının, yüksek gelirli OECD ülkelerine kıyasla neden daha yüksek olduğunu veriler ve maliyet avantajları açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Yüksek gelirli ve ilaç üreten ülkeler (örneğin ABD), yerli üretim ve teknolojik öncülük sayesinde ilaç tedariğinde maliyet avantajına sahiptir. Düşük gelirli ülkeler ise ilacı ithal etmek durumunda kaldıklarından ve genel sağlık bütçeleri daha sınırlı olduğundan, ilaç harcamalarının toplam bütçelerindeki payı %30'lara kadar çıkmaktadır.
