Ünite 12: Gönüllülük ve Sivil Toplum — Önemli Kavramlar
Gönüllü
Önemli bir işi yapmayı, hiçbir yasal veya maddi yükümlülüğü olmadığı hâlde kendi isteğiyle üstlenen ve karşılığında maddi çıkar beklemeyen kişidir.
Gönüllü Çalışma
Karşılığında maddi bir kazanç gözetilmeksizin, yardım etme gücü ve imkânı olan kişilerin yardıma muhtaç olanlar için gerçekleştirdikleri karşılıksız faaliyetlerdir.
Bireysel Gönüllülük
Herhangi bir sivil toplum kuruluşuna veya derneğe üye olmaksızın, kişilerin kendi bağımsız iradeleri ve boş zamanları doğrultusunda sosyal hizmet kurumlarında sundukları katkılardır.
Gönüllü Kuruluş
Ortak bir toplumsal amacı gerçekleştirmek üzere bir araya gelen bireylerin kendi istekleriyle oluşturdukları vakıf, dernek gibi organize yapılardır.
Bizlik Duygusu
Bireyin içinde yaşadığı topluma ait olduğunu hissetmesi ve bu aidiyet duygusuyla toplumsal sorunların çözümünde sorumluluk üstlenmek istemesidir.
Kendi Kendine Yardım
Profesyonel veya resmi hizmetlerin yetersiz kaldığı durumlarda, aynı sorundan muzdarip bireylerin bir araya gelerek kendi çözümlerini üretme sürecidir.
Federasyon
Benzer amaçlara sahip birden fazla derneğin, kendi aralarında eşgüdüm sağlamak ve daha güçlü temsil edilmek amacıyla oluşturdukları üst örgütlenme düzeyidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Konfederasyon
Federasyonların bir araya gelerek oluşturduğu, en üst düzeydeki dikey örgütlenme ve temsil yapısını ifade eder.
Sivil Toplum Kuruluşu (STK)
Kâr amacı gütmeyen, demokratik işleyişe sahip, bürokratik devlet yapısının dışında yer alan ve bireyleri ortak amaçlar etrafında gönüllü olarak birleştiren örgütlenmelerdir.
Savunuculuk
STK'ların sadece doğrudan hizmet sunmakla kalmayıp, karar alıcıları etkilemek, yasal reformları takip etmek ve dezavantajlı grupların haklarını korumak için yürüttükleri faaliyetlerdir.
Refah Yönetişimi
Sosyal hizmetlerin sadece devlet eliyle değil; devlet, piyasa aktörleri ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği ve ortaklığıyla yürütülmesini öngören yönetim modelidir.
Neoliberalizm
Sosyal devletin müdahaleci yapısını eleştirerek piyasa dinamiklerini ve bireysel girişimciliği öne çıkaran, kamusal hizmetlerin özelleştirilmesini veya sivil topluma devredilmesini savunan ekonomik ve siyasi yaklaşımdır.
Girişimci Birey
Neoliberal politikalar çerçevesinde, kendi yaşam kalitesini artırmaktan, risklere karşı korunmaktan ve kendi kaderinden tamamen kendisi sorumlu olan aktif yurttaş modelidir.
Oto-kontrol (İç Denetim)
Gönüllü kuruluşların kendi iç tüzükleri ve demokratik mekanizmaları çerçevesinde, amaçlarından sapmadan ve şeffaf bir şekilde çalışıp çalışmadıklarını denetleme sistemidir.