Ünite 13: Adli Yargı ve Uyuşmazlık Yargısı — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Sınavda mahkeme kuran işlemin niteliği sorulduğunda cevabın kesinlikle 'Kanun' (AY m. 142) olduğunu unutmayın; Yönetmelik veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mahkeme kurulamaz.
Çekişmesiz yargı işlerinin 'maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini' ve aksi belirtilmedikçe Sulh Hukuk Mahkemesi ile Basit Yargılama Usulü'ne tabi olduğunu soru köklerinde arayın.
Genel mahkeme (Asliye Hukuk Mahkemesi) ile Özel mahkemeler arasındaki ayrımda, 'özel kanunda düzenlenmeme ve aksine hüküm bulunmama' şartında Asliye Hukuk Mahkemesinin devreye girdiğini hatırlayın.
Tüketici Mahkemesi parasal sınır sorularında 2025 yılı güncellenmiş rakamı olan 149.000 TL altındaki işlerde Tüketici Hakem Heyetine başvurunun 'dava şartı' olduğunu unutmayın.
Uyuşmazlık Mahkemesi üye kaynağı sorularında Anayasa Mahkemesi'nin üye gondermedigini; üyelerin sadece Yargıtay (3 asıl, 3 yedek) ve Danıştay'dan (3 asıl, 3 yedek) seçildiğini, AYM'nin sadece Başkanı ve Başkanvekilini belirlediğini kodlayın.
Görev uyuşmazlığında yetkili makam sorularında: Adli yargı yararına uyuşmazlığı 'Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı', İdari yargı yararına ise 'Danıştay Başsavcısı' çıkarır.
Görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesinin kararını bekleme süresi 6 aydır; 6 ay içinde karar gelmezse mahkeme yargılamaya devam eder ancak hükümden önce karar gelirse uymak zorundadır.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Doğal (Tabii) Hâkim İlkesiÇekişmesiz YargıAsliye Hukuk MahkemesiBölge Adliye Mahkemesi (BAM)İçtihadı Birleştirme KararlarıOlumlu Görev UyuşmazlığıOlumsuz Görev UyuşmazlığıHüküm UyuşmazlığıSulh Ceza HâkimliğiAğır Ceza MahkemesiTüketici Hakem Heyeti Parasal SınırıAile Mahkemesi Hâkim NitelikleriBasit Yargılama UsulüÇekişmeli YargıBekletici Mesele (Uyuşmazlık Yargısında)
