Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Genç yetişkinlik dönemindeki yaşam olaylarının algılanış biçimini tartışınız. Aynı yaşam olayının (örneğin boşanma veya iş değişikliği) iki farklı bireyde nasıl taban tabana zıt psikolojik etkiler yaratabileceğini ünitedeki bilgilere dayanarak birer örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bir yaşam olayının etkisi bireyin öznel algısına bağlıdır. Örneğin, boşanma olayı bir birey için derin bir kayıp ve mahrumiyet hissi yaratırken, bir diğeri için kurtuluş ve özgürleşme olarak algılanabilir; bu durum genç yetişkinlerin olaylara yüklediği öznel anlamların önemini gösterir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sheehy’nin genç yetişkinlik dönemine dair sorduğu 'Özlemlerimi nasıl hayata geçiririm?' sorusunu temel alarak, bu dönemdeki bir bireyin kariyer ve evlilik kararlarını 'yaşam olayı teorisi' ve 'olumlu stres' kavramlarıyla ilişkilendirerek analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Genç yetişkinlikte kariyer veya evlilik gibi kararlar, bireyin yaşam biçimini değiştiren büyük yaşam olaylarıdır. Yaşam olayı teorisine göre bu değişimler uyum gerektiren stresörler olsa da, genç yetişkinler bu süreci çoğunlukla gelecek odaklı özlemlerini gerçekleştirme fırsatı ve heyecan verici birer 'olumlu stres' kaynağı olarak algılarlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Duberman'ın (1973) tanımladığı evlilik türlerini (geleneksel, arkadaş tipi ve meslektaş tipi) temel alarak, günümüzde kadınların iş gücüne katılımının bu evlilik modellerindeki rol paylaşımına ve ev işi yüküne etkilerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel evlilikte roller keskin sınırlarla ayrılmışken, arkadaş ve meslektaş tipi evliliklerde eşitlik ve paylaşım ön plandadır. Kadının iş gücüne katılımı erkeğin ev işlerine katılımını artırsa da, araştırmalar genel ev işi yükünün halen büyük oranda kadınların üzerinde kaldığını göstermektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Duberman’ın tanımladığı geleneksel, arkadaş tipi ve meslektaş tipi evlilik modellerini, günümüzde kadının iş gücüne katılımının artması ve ev içi rollerin dönüşümü çerçevesinde karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel evlilikte roller keskin ve eşitsizken, arkadaş tipi evlilikte eşitlikçi bir paylaşım, meslektaş tipi evlilikte ise uzmanlaşmış bir sorumluluk bölüşümü vardır. Kadının iş gücüne katılımı, erkeğin ev işlerine katılımını artırarak evlilikleri geleneksel yapıdan arkadaş ve meslektaş tipi modellere doğru dönüştürmektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bohannon tarafından tanımlanan boşanmanın altı bileşenini (duygusal, yasal, ekonomik, ebeveynlik, toplumsal ve psikolojik bağımlılığın sonlanması) inceleyiniz. Bu bileşenlerin neden doğrusal bir sıra takip etmek zorunda olmadığını gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Boşanma sadece yasal bir işlem değil, çok boyutlu psikososyal bir süreçtir. Bireyler resmi (yasal) boşanma gerçekleşmeden çok önce duygusal boşanmayı yaşayabileceği gibi, resmi süreç bittikten uzun süre sonra bile ekonomik veya toplumsal boşanma süreçleriyle mücadele etmeye devam edebilirler.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bohannon’un boşanmanın altı bileşeni modelini dikkate alarak, yasal olarak boşanmış ancak çocukların velayeti ve sosyal çevre baskısı nedeniyle sorunlar yaşayan bir çiftin durumunu bu bileşenlerden hangileriyle açıklayabileceğinizi tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu durum, yasal boşanma süreci tamamlanmış olsa bile, ebeveynlik rollerini paylaşarak boşanma (velayet ilişkileri) ve toplumsal boşanma (sosyal çevrenin tepkileri) bileşenlerinin henüz tam olarak çözülemediğini ve boşanmanın çok boyutlu bir süreç olduğunu gösterir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Maccoby ve Martin'in ebeveynlik tarzı modelindeki boyutları (talep/kontrol ve kabul/reddetme) dikkate alarak, hükmedici/buyurucu ebeveynlik ile otoriter ebeveynlik arasındaki farkları çocuk üzerindeki gelişimsel sonuçları açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Hükmedici/buyurucu ebeveynlik yüksek sıcaklık ve dengeli kontrol içerdiğinden özgüvenli ve başarılı bireyler yetiştirirken; yüksek talep ve düşük sıcaklık içeren otoriter ebeveynlik, çocukların düşük özgüvenli, bastırılmış veya saldırgan olmalarına yol açar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Maccoby ve Martin’in ebeveynlik tarzlarından 'hükmedici/buyurucu' ebeveynlik ile 'otoriter' ebeveynlik arasındaki farkları, talep/kontrol ve sıcaklık/kabul boyutları açısından örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Otoriter ebeveynlik yüksek talep ve düşük sıcaklık içerirken (örn. çocuğun fikrini almadan katı kurallar koymak), hükmedici/buyurucu ebeveynlik yüksek sıcaklık ve dengeli kontrol içerir (örn. kuralların nedenlerini çocukla konuşarak ve sevgi göstererek belirlemek). Bu durum çocukların özgüven düzeylerini doğrudan etkiler.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ebeveyn ve çocuk arasındaki iletişim engellerini (suçlama, emir verme, yargılama vb.) göz önünde bulundurarak, bu engelleri aşmada 'aktif dinleme' yönteminin nasıl kullanılacağını ve iletişimde tutarlılığın önemini açıklayan bir uygulama senaryosu kurgulayınız.
Yanıt / ipucu
Aktif dinlemede ebeveyn, çocuğun mesajını ve duygusunu ona geri yansıtarak anlaşıldığını hissettirir. İletişimde tutarlılık ise anne ve babanın çelişkili mesajlar vermesini engelleyerek çocuğun kafa karışıklığı yaşamasının ve karar verme mekanizmalarının zarar görmesinin önüne geçer.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ebeveyn ve çocuk iletişiminde sıklıkla karşılaşılan engellerden olan 'yargılama ve suçlama' davranışına alternatif olarak, 'aktif dinleme' yönteminin nasıl uygulanabileceğini bir diyalog senaryosu üzerinden tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
Aktif dinlemede ebeveyn, çocuğun 'Okula gitmek istemiyorum' tepkisine 'Yine tembellik ediyorsun' diyerek suçlamak yerine, 'Okulda seni kaygılandıran veya üzen bir durum var gibi görünüyor, bunu paylaşmak ister misin?' diyerek çocuğun duygularını anladığını gösteren geri bildirimler verir.
