Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bronislaw Malinowski ve George Peter Murdock'un aile tanımlarını karşılaştırarak, aralarındaki en temel farkı ve bu farkın 'hane halkı' kavramıyla ilişkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Malinowski'nin tanımında bireylerin aynı çatı altında yaşama zorunluluğu bulunmazken, Murdock ortak yerleşim biriminde (aynı çatı altında) yaşamayı ailenin temel şartı olarak koşar. Bu durum, Malinowski'nin tanımının mekandan bağımsız sosyal ilişkilere odaklandığını, Murdock'un ise aileyi doğrudan bir 'hane halkı' ve ikamet birimi olarak ele aldığını gösterir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bronislaw Malinowski ve George Peter Murdock'un aile tanımlarını karşılaştırarak, aralarındaki en temel farkı ve bu farkın 'hane halkı' kavramıyla ilişkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Malinowski'nin tanımında bireylerin aynı çatı altında yaşama zorunluluğu bulunmazken, Murdock ortak yerleşim biriminde (aynı çatı altında) yaşamayı ailenin temel şartlarından biri olarak koşar. Bu durum, Murdock'un aile tanımını doğrudan belirli bir mekânı paylaşan 'hane halkı' kavramıyla sınırlandırdığını göstermektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Avrupa'da 1500-1800 yılları arasında ailenin geçirdiği üç aşamalı tarihsel değişimi özetleyerek, romantik sevginin aile yapısına etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Aile sırasıyla; otoriter çekirdek aile, akraba baskısından kurtulan ancak baba otoritesinin arttığı geçiş dönemi ve son olarak romantik sevgiye dayalı çağdaş Batı çekirdek ailesi aşamalarından geçmiştir. Romantik sevgi ve kişisel seçimlerin öne çıkması, evliliklerin akraba/toplum baskısından sıyrılarak bireysel özgürlük ve yüksek ev içi mahremiyet temelinde kurulmasını sağlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Avrupa'da 1500-1800 yılları arasında yaşanan üç aşamalı aile değişim sürecini özetleyerek, romantik sevginin aile yapısına etkisini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Avrupa'da aile; önce otoriter çekirdek aileden, ardından babanın otoritesinin arttığı ancak sevginin önem kazandığı geçiş evresine ve son olarak romantik sevgi ile yüksek mahremiyete dayalı çağdaş çekirdek aileye dönüşmüştür. Romantik sevgi, evliliklerin akraba baskısı yerine kişisel seçimlerle yapılmasını sağlayarak bireysel özgürlüğü artırmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Modernleşme süreciyle birlikte ailenin hangi geleneksel işlevleri kamusal kurumlara devredilmiştir? Kendi hayatınızdan veya çevrenizden örnekler vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Modernleşmeyle birlikte ailenin eğitim, meslek edindirme, dini eğitim ve yaşlı/hasta bakımı gibi işlevleri okullara, kreşlere, huzurevlerine ve diğer kamusal kurumlara devredilmiştir. Örneğin, geleneksel ailede çocuk mesleği babasından öğrenirken, günümüzde bu işlevi üniversiteler ve meslek okulları üstlenmektedir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Modernleşme sürecinde ailenin hangi geleneksel işlevlerini dış kurumlara devrettiğini ve hangi işlevlerinin halen aile içinde hayati olarak korunduğunu örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Aile, geleneksel üretim işlevini fabrikalara, eğitim ve meslek edindirme işlevini ise okullara devretmiştir. Buna karşın, çocukların sosyalleştirilmesi, sevgi ve aidiyet sağlayan psikolojik işlev ile neslin devamını sağlayan biyolojik işlev halen aile içinde hayatiyetini korumaktadır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Ataerkil aile modeli ile anaerkil aile modelini otorite, soy çizgisi ve mülkiyet ilişkileri açısından karşılaştıran bir tablo veya liste hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Ataerkil modelde otorite babada, soy baba hattında ve mülkiyet babaya aitken; anaerkil modelde otorite ana tarafında (genellikle dayıda), soy ana hattında ilerler ve çocuklar dayının himayesindedir. Ataerkil yapıda dinsel temelli mutlak baba otoritesi ve kutsal ateş simgesi bulunurken, anaerkil yapıda güç kadının erkek kardeşi tarafından organize edilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Ataerkil aile modeli ile anaerkil aile modelini otorite, soy çizgisi ve mülkiyet ilişkileri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Ataerkil ailede mutlak otorite ve mülkiyet babaya ait olup soy baba hattından ilerlerken; anaerkil ailede soy ana hattından ilerler ve otorite genellikle kadının erkek kardeşi (dayı) tarafından kullanılır. Ataerkil modelde ayrıca atalar dini ve kutsal ateş gibi dinsel ögeler aile birliğinde merkezi bir rol oynar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Modern çekirdek ailelerin akrabalık ağlarından kopmasının, genç anneler ve yaşlılar üzerinde yarattığı sosyal sorunları ve bu durumun yol açabileceği riskleri değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Akrabalık desteğinden mahrum kalan genç anneler çocuk yetiştirme sürecinde yalnızlık ve deneyimsizlik yaşarken, yaşlılar bakım ve yalnızlık sorunlarıyla baş başa kalmaktadır. Bu sosyal desteksizlik ve izolasyon, bireyleri modern toplumda yapayalnız bırakarak psikolojik bunalımlara veya alternatif sığınış yollarına (suç çeteleri, sapkın tarikatlar vb.) yönelmeye açık hale getirebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Geleneksel geniş aileler ile modern çekirdek ailelerin karşılaştığı temel yapısal sorunları örnekleyerek aralarındaki farkları analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Geleneksel geniş ailelerde temel sorun reis otoritesine karşı gençlerin bağımsızlık talebi ve kuşak çatışmasıyken; modern çekirdek ailelerde akraba desteğinden kopmanın getirdiği yalnızlık, çalışan eşler arasında ev içi sorumluluk paylaşımı gerginliği ve çocuk/yaşlı bakımı sorunları ön plana çıkmaktadır.
