Metinler, sözcükler, rakamlar, resimler ve olaylar şeklinde gösterilen, kendi başına hiçbir anlam ifade etmeyen ham gerçekliklerdir. Örneğin, bir öğrenci listesindeki isimler ve okul numaraları tek başlarına birer veridir.
Verilerin hesaplama, sınıflandırma, sıralama ve özetleme gibi işlemlerden geçirilerek anlamlı ve kullanılabilir hale getirilmiş şeklidir. Enformasyon, olayları yorumlamaya olanak tanır ve bilginin temel kaynağını oluşturur.
Enformasyonun insan aklıyla anlamlandırılmış, tecrübe, deney, gözlem veya eğitim yoluyla biçimlendirilmiş halidir. Yaşanılan durumları ve olayları yorumlayabilmek ve yönetebilmek için uygulanan bir bakış açısıdır.
Olası problemleri önceden öngörebilme, değerlendirebilme ve olaylarda iyi ile kötü, doğru ile yanlış ayrımını yapabilme yeteneğidir. Bilgelik, uzun süreli tecrübe ve birikim sonucunda ortaya çıkan en üst düzey anlayıştır.
1614 yılında John Napier tarafından geliştirilen, logaritma prensiplerine göre çalışan ve veri işleme tarihindeki ilk mekanik araçlardan biri kabul edilen hesaplama aracıdır.
1887 yılında Herman Hollerith tarafından geliştirilen, verilerin kartlar üzerine delikler açılarak kodlandığı ve kaydedildiği elektromekanik veri işleme yöntemidir. Bu metot, dönemindeki diğer yöntemlere göre çok daha hızlı ve güvenilirdir.
Birinci kuşak bilgisayarların yapımında kullanılan, işlemci görevi gören ancak çok büyük boyutlu olan, aşırı ısınan ve yüksek enerji tüketen elektronik devre elemanlarıdır.
İkinci kuşak bilgisayarların başlangıcını sağlayan, vakumlu tüplerin işlevini çok daha az enerjiyle, daha az ısı üreterek ve çok daha küçük boyutlarda gerçekleştiren yarı iletken devre elemanıdır.
Üçüncü kuşak bilgisayarların temelini oluşturan, yüzlerce transistörün tek bir silikon çip üzerinde bir araya getirilmesiyle üretilen elektronik devrelerdir.
Dördüncü kuşak bilgisayarların doğuşunu sağlayan, aritmetik-mantık birimi ve kontrol birimini tek bir yonga üzerinde birleştiren yüksek yoğunluklu entegre devre teknolojisidir.
Hem analog hem de dijital bilgisayarların özelliklerini bünyesinde barındıran, fiziksel ölçümleri analog olarak yapıp sonuçları dijital olarak ekrana yansıtan melez bilgisayar sistemleridir.
Birden fazla bilgisayarın veya iletişim cihazının veri alışverişi yapabilmesi, etkileşimde bulunabilmesi ve donanım/yazılım kaynaklarını ortaklaşa paylaşabilmesi için birbirine bağlanmasıyla oluşan yapılardır.
Bilgisayarın fiziksel olarak elle tutulabilen ve gözle görülebilen tüm parçalarını ifade eden genel terimdir. Monitör, klavye, işlemci ve RAM bellek donanıma örnek gösterilebilir.
Bilgisayar donanımlarının çalışmasını, kontrol edilmesini ve belirli görevleri yerine getirmesini sağlayan programlar ve komutlar bütünüdür. Microsoft Word veya internet tarayıcıları birer yazılımdır.
Bilgisayar kasasının içinde yer alan ve doğrudan anakart üzerine bağlanan tüm donanım parçalarını kapsayan sınıftır. İşlemci, RAM bellek ve sabit disk bu gruptadır.
Bilgisayar kasasının dışında bulunan, kablo veya kablosuz yöntemlerle anakarta dolaylı olarak bağlanan donanım birimleridir. Ekran, klavye, fare ve yazıcı dışsal donanımdır.
Bilgisayardaki diğer tüm donanım birimlerinin doğrudan veya dolaylı olarak üzerine bağlandığı, veri iletişimini sağlayan en temel elektronik karttır.
Bilgisayarın beyni olarak kabul edilen, milyonlarca transistordan oluşan ve bilgisayara verilen tüm komutları işleyip yerine getiren donanım birimidir.
İşlemci içerisinde yer alan ve bilgisayardaki tüm matematiksel (aritmetik) ve mantıksal işlemlerin gerçekleştirilmesini sağlayan özel ünitedir.
İşlemci içinde bulunan, ikili sayı sisteminde (1 ve 0) verileri depolayan ve işlemci hızıyla aynı hızda çalışan en hızlı geçici bellek birimidir.
Bilgisayar açıkken çalıştırılan programların ve işlemcinin ihtiyaç duyduğu verilerin geçici olarak saklandığı, elektrik kesildiğinde verileri silinen rastgele erişimli bellek türüdür.
Genellikle işlemci önbelleklerinde kullanılan, verinin bulunduğu adrese doğrudan erişim sağlayan, Dinamik RAM'e göre çok daha hızlı ve maliyetli olan RAM çeşididir.
Verilere sıralı olarak erişim sağlayan, verileri kondansatörlerde elektrik yükünün varlığına göre saklayan, daha yavaş ama maliyeti düşük olan yaygın RAM çeşididir.
Bilgisayardaki verileri elektrik enerjisinden bağımsız olarak kalıcı bir şekilde saklayan, HDD, SSD ve HHD gibi farklı teknolojilere sahip depolama birimidir.
Her bilgisayarın ağ kartına üretim aşamasında atanan, 48 bit genişliğinde olan ve dünyada eşi benzeri bulunmayan fiziksel ağ adresidir.
Ekranlarda görüntüyü oluşturan pikseller arasındaki mesafeyi ifade eden ve bu mesafenin kısa olması durumunda görüntü kalitesini artıran önemli bir ölçüttür.
Bilgisayar donanımı ile uygulama yazılımları arasında arabirim oluşturan, donanım kaynaklarını yöneten ve bilgisayarın çalışması için olmazsa olmaz olan yazılımlardır.
Bilgisayar donanımını yöneten, kullanıcı ile bilgisayar arasındaki iletişimi kuran ve uygulama yazılımlarının çalışmasını sağlayan en temel sistem yazılımıdır.
İşletim sisteminin en içte yer alan, bilgisayar donanımını doğrudan yöneten ve yürüten en kritik bölümüdür.
İşletim sisteminin kullanıcı ile etkileşime giren, kullanıcının komutlarını alıp çekirdeğe ileten dış arabirim bölümüdür.
Kullanıcıların belirli ihtiyaçlarını karşılamak veya spesifik problemleri çözmek amacıyla programcılar tarafından geliştirilen, kelime işlemci veya oyun gibi programlardır.
Kullanıcı ile bilgisayar arasındaki iletişimi kuran, donanım ve yazılım kaynaklarını düzenleyerek bilgisayarın uyumlu çalışmasını sağlayan en temel sistem yazılımıdır.
Microsoft firması tarafından 1981 yılında piyasaya sürülen ve 2000 yılına kadar geliştirilen Windows sürümlerine taban oluşturan disk işletim sistemidir.
Yazılımın kaynak kodlarının herkes tarafından erişilebilir, değiştirilebilir ve geliştirilebilir olmasını savunan, özgür yazılım felsefesine dayanan dağıtım modelidir.
TÜBİTAK-ULAKBİM tarafından Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını ve veri güvenliğini sağlamak amacıyla geliştirilen Linux tabanlı yerli işletim sistemidir.
Windows 11 işletim sisteminde görev çubuğuna entegre edilmiş, hava durumu, haberler ve ekonomi gibi güncel bilgilere hızlı erişim sağlayan araçlardır.
Linux gibi açık kaynak kodlu yazılımların özgürce dağıtılmasını, kopyalanmasını ve kullanıcılar tarafından değiştirilmesini yasal güvenceye alan lisans türüdür.
Android işletim sisteminde uygulamaların çalıştırılmasını sağlayan ve her uygulamanın kendi sanal makinesinde izole şekilde çalışmasına imkan tanıyan çalışma ortamıdır.
iOS işletim sisteminin en üst katmanı olan, kullanıcının dokunmatik ekran hareketlerini algılayan ve görsel arabirimleri sunan katmandır.
Yazılımın kodlarının sadece geliştiren şirket veya kişi tarafından görülebildiği, dışarıdan müdahaleye ve kopyalamaya izin vermeyen lisanslı yazılım modelidir.
1946 yılında ABD ordusu tarafından geliştirilen, onluk sayı tabanına dayalı ve tarihteki ilk genel kullanım amaçlı devasa elektronik bilgisayardır.
Android mimarisinde geliştiricilerin cihazın kamera, GPS ve bildirim gibi donanımsal özelliklerine kolayca erişmesini sağlayan API servislerini barındıran katmandır.
Windows 11 ile sunulan, kullanıcının aynı bilgisayarda farklı amaçlar için birden fazla bağımsız masaüstü ekranı oluşturup kişiselleştirmesine izin veren özelliktir.
iOS mimarisinin en alt katmanı olan, donanıma en yakın konumda bulunarak güç yönetimi ve dosya sistemi gibi kritik görevleri yürüten katmandır.
Kullanıcının haberi ve onayı olmadan sisteme yüklenerek yayılan, bilgi çalma, sistemi bozma veya zarar verme amacıyla tasarlanmış yazılımların genel adıdır.
Genellikle EXE veya COM uzantılı çalıştırılabilir dosyalara bulaşan ve bu dosyalar çalıştırıldığında aktif hale gelerek diğer dosyalara kendi kodunu yazdıran virüs türüdür.
Bilgisayar sistemindeki sabit diskin Master Boot Record (MBR) adı verilen ön yükleme bölümüne bulaşarak sistemin açılışını engelleyen veya yavaşlatan virüs türüdür.
Program kütüphanelerinin yetersiz olduğu durumlarda programcılara esneklik sağlayan, farklı programlama dilleriyle oluşturulmuş komut setleridir.
İnternet veya yerel ağlar üzerinde açık portlar ve e-postalar aracılığıyla sistemden sisteme geçerek kendi kendini kopyalayan ve ağ kaynaklarını tüketen virüs türüdür.
Kullanıcıya faydalı veya cazip bir program gibi görünerek sisteme sızan, çalışmak için belirli bir zamana veya kullanıcı eylemine ihtiyaç duyan zararlı yazılımdır.
Kullanıcının internetteki gezinti geçmişini, şifrelerini, kredi kartı bilgilerini ve kişisel hareketlerini takip edip üçüncü şahıslara ileten kötü amaçlı yazılımdır.
Kullanıcının isteği dışında, genellikle reklam veya kimlik avı amacıyla birden çok kişiye aynı anda gönderilen yığın elektronik postalardır.
Sistemde güvenlik açıklarından yararlanarak veya makro virüsleri aracılığıyla oluşturulan, dışarıdan yetkisiz kişilerin sisteme erişmesini sağlayan gizli geçitlerdir.
Windows 10 ve 11 işletim sistemleriyle birlikte yerleşik olarak gelen, sistemi kötü amaçlı yazılımlara karşı koruyan ücretsiz güvenlik ve antivirüs aracıdır.
İnternet üzerindeki web sitelerine erişmek, HTML ve CSS gibi teknolojileri işleyerek web sayfalarını görüntülemek için kullanılan yazılım uygulamasıdır.
Web tarayıcılarında bağlanılmak istenen web sayfasının URL adresinin yazıldığı ve enter tuşu ile onaylandığı üst bölümdür.
Web tarayıcılarında gezinirken web geçmişi, çerezler ve şifreler gibi verilerin kaydedilmesini engelleyen gizlilik odaklı tarayıcı modudur.
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde ve para transferlerinde bankaların güvenliği sağlamak amacıyla sunduğu tek kullanımlık şifre tabanlı doğrulama yöntemidir.
Sabit diskin ilk sektöründe yer alan, diskteki verilerin nerede bulunduğunu ve hangi işletim sistemiyle bilgisayarın başlayacağını belirleyen kritik ön yükleme alanıdır.
Metin dokümanlarının oluşturulmasına, düzenlenmesine, kaydedilmesine, görüntülenmesine ve yazdırılmasına olanak tanıyan bilgisayar programlarıdır. Günümüzde daktiloların yerini alan bu yazılımlar, görsel ve tablosal içeriklerin de metne eklenmesini sağlar.
2006 yılında ISO tarafından kabul edilen, farklı kelime işlemci programlarının belgeleri ortak bir formatta açıp düzenlemesini sağlayan açık doküman standardıdır. Bu standart sayesinde yazılımlar arası uyumluluk sorunu ortadan kalkmıştır.
OpenDocument Text ifadesinin kısaltması olan ve açık belge metni standardını temsil eden dosya uzantısıdır. Örneğin LibreOffice Writer programı varsayılan olarak bu uzantıyı kullanır.
Microsoft Word programının güncel sürümlerinde oluşturulan belgeler için kullanılan varsayılan dosya uzantısıdır. Eski 'doc' formatının XML tabanlı ve sıkıştırılmış modern versiyonudur.
The Document Foundation tarafından geliştirilen, Windows, Mac OS ve Linux platformlarında çalışabilen ücretsiz ve açık kaynak kodlu kelime işlemci programıdır. E-kitap (epub) ve PDF formatında dışa aktarım yapabilir.
Apple firması tarafından macOS ve iOS işletim sistemleri için geliştirilen, kelime işlemci özelliğinin yanı sıra sayfa mizanpajı yapmaya da imkan tanıyan profesyonel bir uygulamadır.
Google tarafından sunulan, web tarayıcıları üzerinden çevrimiçi çalışan ve belgelerin bulut üzerinde gerçek zamanlı olarak ortaklaşa düzenlenmesine imkan tanıyan ücretsiz bir kelime işlemcidir.
Microsoft Word'ün web tarayıcıları üzerinden çalışan, masaüstü sürümüne göre daha kısıtlı özellikler barındıran ancak belgelere her yerden erişim sağlayan bulut tabanlı sürümüdür.
Word 2021 Dosya menüsündeki Bilgi sekmesinde yer alan, belgelere parola koyma, düzenleme kısıtlama ve dijital imza ekleme gibi güvenlik işlemlerinin yapıldığı menüdür.
Belge içeriğindeki gizli özellikleri, kişisel verileri ve engelli bireylerin okumasını zorlaştıracak erişilebilirlik sorunlarını denetleyen Word aracıdır.
Word programında çalışırken elektrik kesintisi veya beklenmedik kapanmalar durumunda kaydedilmemiş belgelerin kurtarılmasını veya son kopyalarının silinmesini sağlayan menüdür.
Word'de hazırlanan bir belgenin, herhangi bir kuruluma gerek kalmadan web tarayıcı üzerinden başkaları tarafından görüntülenebilmesi için paylaşım bağlantısı oluşturan özelliktir.
Word belgelerinin doğrudan WordPress, SharePoint veya TypePad gibi desteklenen blog sitelerinde bir blog gönderisi olarak yayınlanmasını sağlayan entegre özelliktir.
Word program penceresinin üst kısmında yer alan, menü ve araç çubuklarının işlevlerini görsel simgelerle sekmeler halinde sunan ana kullanıcı arayüzü yapısıdır. Giriş, Ekle ve Tasarım gibi sekmeler bu yapının parçasıdır.
Sadece belge içerisinde belirli bir nesne (resim, tablo, şekil, grafik vb.) seçildiğinde şerit üzerinde beliren ve o nesneye özel düzenleme araçlarını barındıran geçici sekmelerdir. Örneğin, belgeye eklenen bir görsel seçildiğinde 'Resim Biçimi' sekmesinin açılması bu duruma örnektir.
Şerit üzerindeki grupların sağ alt köşesinde yer alan, aşağı yönlü küçük ok simgesidir. Tıklandığında ilgili gruba ait tüm gelişmiş komutların ve ince ayarların yer aldığı detaylı bir pencere açar.
Seçili bir metnin veya nesnenin yazı tipi, boyutu, rengi gibi tüm biçimsel özelliklerini kopyalayarak başka bir metne veya nesneye hızlıca uygulamayı sağlayan araçtır. Çift tıklandığında ardışık olarak birden çok alana biçim uygulaması yapabilir.
Word penceresinin en altında konumlanan, aktif belgenin toplam sayfa sayısı, sözcük sayısı ve varsayılan yazım dili gibi özet bilgileri kullanıcıya anlık olarak gösteren bilgi alanıdır.
Başlık çubuğunun yanında yer alan, kullanıcının sıkça ihtiyaç duyduğu kaydet, geri al ve yinele gibi komutları barındıran ve isteğe göre özelleştirilebilen pratik araç çubuğudur.
Yazı Tipi grubunda yer alan, seçili karakteri normal yazı satırı hizasının biraz altına ve daha küçük boyutta yazmaya yarayan biçimlendirme komutudur. Kimyasal formüllerdeki (H₂O) sayıların yazımında sıklıkla kullanılır.
Yazı Tipi grubunda yer alan, seçili karakteri normal yazı satırı hizasının biraz üzerine ve daha küçük boyutta yazmaya yarayan biçimlendirme komutudur. Matematiksel üslü ifadelerin (m²) yazımında kullanılır.
Paragraf grubunda yer alan, belgedeki paragraf sonlarını, boşluk karakterlerini, sekme (tab) duraklarını ve diğer gizli biçimlendirme simgelerini ekranda görünür kılan denetim aracıdır.
Posta Gönderileri sekmesinde yer alan, bir veri tabanındaki kişi listesini kullanarak aynı mektup şablonunu her kişi için otomatik olarak özelleştiren ve toplu gönderim sağlayan gelişmiş araçtır.
Belgedeki metinlere tutarlı bir görünüm kazandırmak amacıyla önceden tanımlanmış yazı tipi, boyutu, rengi ve paragraf özelliklerini içeren hazır biçimlendirme şablonlarıdır.
Gözden Geçir sekmesinde yer alan, belgedeki seçili metinleri veya imlecin bulunduğu yerden itibaren tüm içeriği yapay zeka tabanlı seslendirme motoruyla sesli olarak telaffuz eden erişilebilirlik özelliğidir.
Gözden Geçir sekmesinde bulunan, belgenin seçilen bir bölümünü veya tamamını Microsoft Translator altyapısını kullanarak farklı dillere dönüştüren entegre çeviri aracıdır.
Tablolarda satır ve sütunların kesiştiği, içerisine metin, sayı veya görsel eklenebilen her bir kutucuğa verilen isimdir.
Sadece belirli bir nesne (tablo, resim, grafik vb.) seçildiğinde şeritte otomatik olarak beliren ve o nesneye özel düzenleme komutlarını içeren sekmelerdir.
Bir tablo seçildiğinde açılan, tablo stilleri, gölgelendirme ve kenarlık ayarları gibi görsel düzenlemeleri barındıran bağlamsal sekmedir.
Tablolarda satır/sütun ekleme, silme, hücre birleştirme, bölme ve hizalama gibi yapısal değişikliklerin yapıldığı bağlamsal sekmedir.
Aralarında sekme, virgül veya paragraf işareti gibi belirteçler bulunan düz metinleri otomatik olarak satır ve sütunlardan oluşan bir tabloya çeviren komuttur.
Belgeye eklenen bir resmin çevresindeki metinlerin, resmi nasıl saracağını ve resimle nasıl hizalanacağını belirleyen konumlandırma özelliğidir.
Rapor, ödev veya tez gibi belgelerin başına eklenen; başlık, yazar, tarih ve kurum gibi bilgileri içeren hazır tasarımlı başlangıç sayfasıdır.
Sayfanın kenarları ile belgedeki metinlerin yazılmaya başlandığı sınır arasındaki boş alanları ifade eden sayfa yapısı ayarıdır.
Belge içerisinde farklı sayfa yönlendirmesi, farklı kenar boşlukları veya farklı üstbilgi/altbilgi kullanabilmek için yeni bölümler oluşturan kesme türüdür.
Sayfa içeriğinin arkasına, belgenin durumunu (Örnek, Gizli vb.) belirtmek amacıyla eklenen soluk renkli metin veya görsel arka plan ögesidir.
Belgede başlık stili uygulanmış metinleri ve bunların sayfa numaralarını tarayarak otomatik olarak oluşturulan fihrist listesidir.
Metin içindeki bir ifadeyi açıklamak veya kaynak göstermek amacıyla sayfanın en alt kısmına eklenen açıklama notudur.
Metinle ilgili kaynakları veya açıklamaları toplu bir şekilde belgenin en son sayfasında listelemek için kullanılan başvuru ögesidir.
Belge üzerinde yapılan tüm ekleme, silme ve biçimlendirme adımlarını kimin yaptığını gösterecek şekilde kayıt altına alan denetim özelliğidir.
Satır sonuna sığmayan kelimelerin otomatik olarak bir sonraki satıra geçmesi yerine, uygun hecesinden tire işaretiyle bölünmesini sağlayan özelliktir.
Excel çalışma sayfasında satır ve sütunların kesişmesiyle oluşan, içerisine veri veya formül girilebilen her bir kutucuktur. Örneğin, B sütunu ile 4. satırın kesiştiği alan B4 hücresi olarak adlandırılır.
Excel programında oluşturulan ve kaydedilen her bir bağımsız dosyaya verilen addır. Bir çalışma kitabı içerisinde birden fazla çalışma sayfası barındırabilir.
Bir çalışma kitabının içinde yer alan, satır ve sütunlardan oluşan tek bir çalışma alanıdır. Örneğin, bir şirketin Ocak ayı satış verileri için 'Ocak' isimli bir sayfa açılabilir.
Kullanıcı tarafından farenin sol tuşuyla tıklanarak seçilmiş olan ve etrafı kalın çizgilerle belirlenmiş hücredir. Veri girişi ve düzenlemeler sadece bu hücrede gerçekleştirilir.
Çalışma sayfasındaki hücreleri birbirinden ayıran ve ekranda soluk gri renkte görünen sınırlayıcı çizgilerdir. Bu çizgiler varsayılan olarak yazıcı çıktısında görünmezler.
Seçili olan hücrenin içindeki veriyi, metni veya hücreye uygulanmış olan formülün arka plan kodunu gösteren ve düzenlemeye olanak tanıyan yatay çubuktur.
Aktif olan hücrenin veya seçili hücre grubunun adresini (örneğin A1) gösteren ve hücrelere özel isimler verilmesini sağlayan kutucuktur.
Sık kullanılan Kaydet, Geri Al, İleri Al gibi komutların hızlıca çalıştırılması için ekranın sol üst köşesine yerleştirilmiş, özelleştirilebilir araç çubuğudur.
Dosya sekmesine tıklandığında açılan, dosya açma, kaydetme, yazdırma ve hesap yönetimi gibi arka plan işlemlerinin yapıldığı tam ekran arayüzdür.
Hücrelerin içindeki verilerin, belirlenen belirli kurallara (örneğin 50'den küçük notların kırmızı olması) göre otomatik olarak renklenmesini veya biçim değiştirmesini sağlayan özelliktir.
Çalışma sayfasına grafik, tablo veya resim gibi bir nesne eklendiğinde ve bu nesne seçildiğinde şeritte otomatik olarak beliren, o nesneye özel ayarları içeren sekmelerdir.
Excel 2024 ile gelen, veri aralığı genişledikçe veya daraldıkça kendisini otomatik olarak güncelleyen esnek grafik yapısıdır.
Hücrelerin içerisine doğrudan internetten veya yerel kaynaktan görsel yerleştirmeyi sağlayan ve bu görsellerin hücreyle birlikte sıralanıp filtrelenmesine izin veren fonksiyondur.
Kullanıcıların herhangi bir VBA veya makro kodlaması kullanmadan, karmaşık formülleri kendi adlandırdıkları özel fonksiyonlara dönüştürmelerini sağlayan gelişmiş özelliktir.
Excel'e dışarıdan yeni özellikler kazandırmak için yüklenen eklenti formatıdır. Excel 2024'te güvenlik amacıyla internetten gelen XLL eklentileri varsayılan olarak engellenir.
Farklı ofis yazılımları arasında belgelerin biçimlendirmesi bozulmadan açılabilmesini sağlayan, Excel 2024 tarafından desteklenen açık belge formatı standardıdır.
Excel 2024'te yapay zeka desteğiyle çalışan, seçilen veri setindeki trendleri, desenleri ve anomalileri otomatik analiz edip kullanıcıya grafiksel içgörüler sunan araçtır.
Excel'de hücrelerdeki verileri kullanarak matematiksel, mantıksal veya istatistiksel hesaplamalar yapmayı sağlayan ve her zaman '=' işareti ile başlayan ifadelerdir.
Bir hücrenin bulunduğu sütun harfi ve satır numarasının birleşiminden oluşan benzersiz tanımlayıcıdır; örneğin A1 veya F6 hücreleri.
Formüllerde sabit sayılar yerine hücre referansları kullanılarak, kaynak hücrelerdeki veriler değiştiğinde sonucun otomatik olarak güncellenmesi özelliğidir.
Excel formüllerinde toplama (+), çıkarma (-), çarpma (*) ve bölme (/) gibi matematiksel işlemleri gerçekleştirmek için kullanılan simgelerdir.
Matematiksel işlemlerde parantez içi, çarpma/bölme ve toplama/çıkarma sırasına göre işlemlerin yürütülmesini belirleyen kurallar bütünüdür.
Birden fazla hücrenin bir arada seçilerek işleme dahil edilmesini sağlayan, başlangıç ve bitiş hücrelerinin belirtildiği yapıdır.
Belirtilen iki hücre arasındaki tüm hücreleri kapsayan kesintisiz bir aralık tanımlamak için kullanılan işarettir; örneğin A5:A10 aralığı.
Sadece belirtilen bağımsız hücreleri seçmek veya fonksiyon parametrelerini birbirinden ayırmak için kullanılan noktalama işaretidir.
Excel'de karmaşık hesaplamaları kolayca yapabilmek için önceden tanımlanmış, parametrelerle çalışan hazır formül yapılarıdır.
Kullanıcıların Excel'deki tüm hazır fonksiyonlara kategorize edilmiş şekilde erişmesini ve parametrelerini kolayca girmesini sağlayan yardımcı penceredir.
Belirtilen hücre aralığındaki tüm sayısal değerlerin toplamını alan, en sık kullanılan matematiksel fonksiyondur; örneğin =TOPLA(B2:E2).
Belirtilen hücre aralığındaki sayıların aritmetik ortalamasını otomatik olarak hesaplayan fonksiyondur; örneğin =ORTALAMA(B2:E2).
Seçilen hücre aralığındaki en yüksek (maksimum) sayısal değeri bulup hücreye yazdıran fonksiyondur; örneğin =MAK(B2:B11).
Seçilen hücre aralığındaki en düşük (minimum) sayısal değeri tespit edip yazdıran fonksiyondur; örneğin =MİN(B2:B11).
Belirli bir hücre aralığında, kullanıcının tanımladığı özel bir koşula uyan hücrelerin sayısını veren fonksiyondur; örneğin =EĞERSAY(B2:B11;">=85").
Belirtilen bir koşul doğru olduğunda farklı, yanlış olduğunda farklı bir sonucun veya işlemin üretilmesini sağlayan mantıksal fonksiyondur.
Aktif hücrenin sağ alt köşesinde bulunan, verileri kopyalamaya veya serileri otomatik doldurmaya yarayan küçük kare simgesidir.
Doldurma tutamacı sürüklenerek hücredeki verilerin, formüllerin veya mantıksal serilerin diğer hücrelere hızlıca aktarılması işlemidir.
Öğretme sürecinde öğrenen, öğreten, içerik ve arayüz etkileşimlerinin sağlandığı ve bu etkileşimlerin gerçekleştirilebilmesi için bileşenlerin yönetim ve yapılandırılmasına imkân sağlayan yazılım sistemleridir. Bu sistemler sayesinde öğrenen, eğitimci, içerik ve ortam tek bir sistem üzerinde odaklanabilmektedir.
Belirli gönüllü topluluklar tarafından geliştirilmiş, kaynak kodları herkesin erişimine açık ve ücretsiz olarak kurulup özelleştirilebilen öğrenme yönetim sistemleridir. Dünya genelinde en yaygın kullanılan açık kaynak kodlu ÖYS örneği Moodle platformudur.
Ticari amaçlarla geliştirilen, belirli bir takvim doğrultusunda ve belirli bütçelerle kiralanan veya satın alınan ÖYS yazılımlarıdır. Bu sistemler genellikle özel firmalar tarafından yönetilmekte olup Blackboard Learn ve Canvas LMS bu kategorideki en popüler örneklerdendir.
Veri güvenliğini sağlamak amacıyla verilerin 3 farklı kopyasının alınmasını, bu kopyaların en az 2 farklı medya türünde saklanmasını ve en az 1 kopyasının farklı bir fiziksel lokasyonda muhafaza edilmesini öngören standart yedekleme stratejisidir. ÖYS yönetiminde sistemin çökmesi durumunda veri kaybını önlemek için kritik öneme sahiptir.
Yazılımın kullanıcılara internet üzerinden bir hizmet olarak sunulduğu, sunucu kurulumu ve bakım maliyetlerini azaltan bulut tabanlı hizmet modelidir. Modern ÖYS kurulumlarında ölçeklenebilirlik ve maliyet optimizasyonu sağlamak amacıyla sıklıkla tercih edilmektedir.
Farklı firmalar ve araçlar tarafından geliştirilen dijital eğitim içeriklerinin, farklı Öğrenme Yönetim Sistemlerinde sorunsuz ve uyumlu bir şekilde çalışabilmesini sağlayan uluslararası içerik standartları topluluğudur. Bu standart sayesinde bir sistemde üretilen içerik paketi başka bir ÖYS'ye kolayca taşınabilir.
Öğrenen ve eğitimcinin aynı anda sisteme bağlanarak gerçek zamanlı etkileşim kurdukları ÖYS bileşenleridir. Canlı ders modülleri, anlık mesajlaşma (chat) araçları ve ortak kullanılan beyaz tahta uygulamaları bu modüllerin en temel örnekleridir.
Öğrenenlerin ve eğitimcilerin farklı zamanlarda sisteme giriş yaparak etkileşimde bulundukları ve materyalleri takip ettikleri modüllerdir. Duyuru panoları, tartışma forumları, e-posta benzeri dahili mesajlaşma sistemleri ve dosya paylaşım alanları bu gruba girer.
ÖYS üzerinde tanımlanan, sisteme resmi olarak kayıtlı veya giriş yapmış olmadan sadece ders içeriklerini ve materyallerini görüntüleme yetkisine sahip olan kullanıcı rolüdür. Bu rolün sistem üzerinde herhangi bir düzenleme, ödev yükleme veya etkileşimde bulunma yetkisi yoktur.
Öğrencilerin sistem üzerindeki tıklama, izleme, katılım ve başarı verilerini toplayarak görsel grafikler halinde sunan yönetim panelidir. Bu sayfa sayesinde eğitimciler öğrencilerin gelişim süreçlerini ve sisteme katılım düzeylerini anlık olarak takip edebilirler.
Öğrenme Yönetim Sistemleri içerisinde zengin, etkileşimli ve duyarlı HTML5 içerikler, videolar, sunumlar ve oyunlar oluşturmaya imkân tanıyan popüler bir içerik oluşturma modülüdür. Eğitimcilerin kodlama bilmeden etkileşimli ders materyalleri hazırlamasını kolaylaştırır.
Öğrenenler ile öğreticilerin fiziksel olarak aynı ortamda bulunmaksızın, dijital araçlar ve platformlar aracılığıyla etkileşimde bulundukları internet tabanlı öğrenme modelidir. Bu yaklaşım zaman ve mekân esnekliği sunarak bireylerin kendi öğrenme süreçlerini otonom bir şekilde yürütmelerine olanak tanır.
Farklı mekanlarda bulunan öğretici ve öğrenenlerin aynı anda bilgisayar, mobil veya web destekli cihazlar aracılığıyla canlı olarak ders oturumlarına katıldıkları uygulamalardır. Canlı dersler, sanal sınıflar ve görüntülü sohbetler bu öğrenme biçimine örnek olarak verilebilir.
Öğretici ve öğrenenlerin farklı zaman dilimleri içerisinde iletişim kurabildiği, ders notları, sunumlar, forumlar veya önceden kaydedilmiş videolar aracılığıyla yürütülen öğrenme modelidir. Öğrenenler kendi belirledikleri zaman diliminde sisteme girerek materyallere erişebilirler.
Herkesin erişimine açık olarak sunulan, genellikle telif hakkı kısıtlamaları bulunmayan ve açık lisanslarla paylaşılan öğretim, öğrenme ve araştırma materyalleridir. Bu kaynaklar kamu malı olan veya fikri mülkiyet hakları açık bir lisansla yayımlanmış dijital eğitim araçlarıdır.
Açık eğitim kaynaklarının beş temel ilkesinden biri olup, bireylerin sunulan kaynakların tamamını veya belirli bir bölümünü kendi amaçları doğrultusunda kullanabilmesini ifade eder. Örneğin, bir öğrencinin eğitim videosunu bilgisayarına indirip defalarca izlemesi bu ilke kapsamındadır.
Açık eğitim kaynaklarının beş temel ilkesinden biri olup, bireylerin elde ettikleri dijital kaynakları başkalarıyla paylaşabilme hakkını ifade eder. Örneğin, dijital bir kitabın veya ders notunun e-posta aracılığıyla bir meslektaşa gönderilmesi bu ilkeye örnektir.
Açık eğitim kaynaklarının beş temel ilkesinden biri olup, var olan kaynakların kullanıcılar tarafından kendi ihtiyaçlarına göre uyarlanması, değiştirilmesi veya başka bir formata dönüştürülmesidir. İngilizce yazılmış bir ders kitabının Türkçe sesli kitap haline getirilmesi bu ilkeye örnektir.
Açık eğitim kaynaklarının beş temel ilkesinden biri olup, iki veya daha fazla farklı kaynağın bir araya getirilerek harmanlanması ve bu şekilde yeni bir kaynağın türetilmesidir. Bir dersin sunum slaytları ile başka bir dersin video kayıtlarının birleştirilmesi bu ilkeye örnektir.
Açık eğitim kaynaklarının beş temel ilkesinden biri olup, dijital hakların yönetimine dair bir kısıtlama olmaksızın bireylerin ilgili kaynakları kendi bilgisayarlarında veya arşivlerinde rahatlıkla saklayabilmesi ve kontrol edebilmesidir.
Açık eğitim kaynaklarına herhangi bir telif ücreti ödemeden ve özel izin alma gerekliliği olmadan özgürce erişim ve kullanım izni veren açık lisans türüdür. Bu lisans yazarın telif hakkını tamamen yok etmez ancak içeriklerin ücretsiz paylaşım koşullarını otomatik olarak belirler.
Dünyanın dört bir yanından öğrenme sürecine yön vermek ve geliştirmek isteyen çok sayıda bireyi internet ortamında bir araya getiren, katılım sınırı olmayan büyük ölçekli çevrimiçi derslerdir. Bu kurslar açıklık ve kitlesellik ilkeleriyle geleneksel kurslardan ayrılır.
Anderson tarafından önerilen ve çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki etkileşimi açıklayan modeldir. Model; öğrenci-öğretmen, öğrenci-içerik ve öğrenci-öğrenci olmak üzere üç temel etkileşim türünün dengeli bir şekilde kurulmasını savunur.
Öğrenme süreci devam ederken öğrencilere anlık veya düzenli geri bildirim vererek hataların düzeltilmesini ve anlama seviyesinin artırılmasını amaçlayan değerlendirme yaklaşımıdır. Bu yaklaşım not vermekten ziyade öğrenme sürecini iyileştirmeye odaklanır.
Genellikle bir eğitim döneminin, ünitenin veya kursun sonunda öğrenci başarısını, kazanılan bilgi ve becerileri ölçmek ve belgelendirmek amacıyla yapılan değerlendirme yaklaşımıdır. Dönem sonu final sınavları bu yaklaşıma örnek teşkil eder.
25 dakika kesintisiz çalışma ve ardından 5 dakika kısa mola verme esasına dayanan, zamanı verimli kullanmayı ve odaklanmayı artıran bir çalışma tekniğidir. Bu 30 dakikalık döngünün her birine bir pomodoro adı verilir.
Kısa süreli, odaklı ve hedefe yönelik küçük öğrenme birimleri sunarak bilginin daha kolay sindirilmesini ve hatırlanmasını sağlayan modern bir öğretim yöntemidir. Özellikle mobil cihazlar üzerinden hızlı bilgi edinmek isteyen bireyler için idealdir.
Öğrencilerin motivasyonunu artırmak ve öğrenme sürecini daha eğlenceli hale getirmek amacıyla, oyun tasarım öğelerinin ve mekaniklerinin oyun dışı eğitim ortamlarına entegre edilmesidir. Puanlar, rozetler ve liderlik tabloları bu yöntemde sıklıkla kullanılır.
Öğrencilerin çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki davranışsal verilerini ve etkileşimlerini takip edip analiz ederek, onlara kişiselleştirilmiş öğrenme yolları sunmayı ve akademik risk altındaki öğrencileri erken aşamada saptamayı amaçlayan veri analizi yöntemidir.
Bilgi, fikir, duygu ve becerilerin simgeler kullanılarak kaynaktan alıcıya iletilmesi ve ortak bir anlam oluşturulması sürecidir.
İletişim sürecini başlatan, mesajı kodlayan ve kanal aracılığıyla alıcıya gönderen kişi, grup veya araçtır.
Alıcının kaynaktan gelen mesaja verdiği tepki veya yanıttır; iletişimin çift yönlü olmasını sağlar.
Kaynak ve alıcının aynı zaman diliminde, farklı veya aynı mekanda multimedya araçlarıyla anlık olarak iletişim kurmasıdır.
Kaynak ve alıcının farklı zaman dilimlerinde iletişim sürecine dahil olduğu, mesajların zamandan bağımsız iletildiği süreçtir.
Yeni iletişim teknolojilerinin, mesajları tek bir bireye özelleştirebilme ya da geniş kitlelere aynı anda ulaştırabilme özelliğidir.
Yüz yüze eğitim ortamındaki öğretimsel faaliyetleri karşılayacak düzeyde tasarlanmış, eş zamanlı web konferans sistemleridir.
İki veya daha fazla kullanıcının internet üzerinden metin, ses veya görüntü tabanlı iletileri anlık olarak paylaştığı iletişim türüdür.
Blog adı verilen web günlüklerinde içerik üreten, yazılar yazan ve bunları düzenli olarak yayınlayan kişidir.
Blog yazarları (bloggerlar) tarafından blog sayfalarında tarih sırasına göre yayınlanan her bir yazı veya içeriktir.
Kullanıcıların internet tarayıcıları üzerinden işbirlikli olarak içerik oluşturmasına, düzenlemesine ve güncellemesine izin veren Web 2.0 aracıdır.
Web üzerinden ses veya video dosyalarının dijital formatta yayınlanması ve kullanıcılar tarafından indirilerek taşınabilir cihazlarda dinlenmesidir.
Zaman ve mekan kısıtlaması olmadan internet üzerinden veri depolama, paylaşma ve ortaklaşa düzenleme imkanı sunan sistemlerdir.
Gerçek dünya görüntüsünün üzerine bilgisayar tarafından üretilen dijital bilgi, ses veya grafik katmanlarının eklenmesi teknolojisidir.
Kullanıcının gerçek dünya ile ilişkisini keserek bilgisayar ortamında oluşturulan 3 boyutlu sanal bir dünyaya dahil olmasını sağlayan teknolojidir.
Fiziksel nesnelerin sensörler ve yazılımlar aracılığıyla internete bağlanıp birbirleriyle veri alışverişi yapması sürecidir.
Yapay zekâ, doğal dil işleme ve makine öğrenmesi kullanarak kullanıcılarla insan benzeri diyaloglar kuran yazılımlardır.
Yapay zekanın, insan dilini dilbilgisel ve anlamsal olarak analiz ederek anlamasını ve uygun yanıtlar üretmesini sağlayan alt dalıdır.
Mekânsal ve zamansal sınırlamalar olmaksızın öğrenmeyi kolaylaştırmak için mobil teknolojinin tek başına veya diğer bilgi ve iletişim teknolojileriyle birlikte kullanımıdır. Öğrenme eyleminin günlük hayatın akışına uygun olarak dış mekânlarda da yaşanmasına imkan tanır.
Mobil öğrenmeyi çevrimiçi öğrenmeden ayıran temel özelliklerden biri olup, öğrenme eyleminin belirli bir fiziksel konumla veya sınıf ortamıyla sınırlı kalmamasını ifade eder.
Öğrenmenin okul veya sınıf ortamlarında geçirilen sınırlı ders sürelerinin ötesine geçerek, günün herhangi bir anında gerçekleşebileceğini ifade eden özelliktir.
Eğitsel içeriğin yalnızca anlamsal açıdan değil, aynı zamanda mobil cihazlar ve telekomünikasyon ağları aracılığıyla yayılmaya ve görüntülenmeye uygun olup olmadığının test edilmesidir.
Teknoloji ile doğar doğmaz tanışan, bilgisayar ve mobil teknolojileri çok iyi bilen, yöneten ve bu teknolojileri hayatlarının vazgeçilmez bir parçası haline getiren günümüz bireyleridir.
Mobil cihazlar aracılığıyla 160 karaktere kadar olan metin mesajlarının gönderilmesini sağlayan ve eğitim sistemlerinde bilgilendirme amacıyla kullanılan teknolojidir.
SMS'e benzer şekilde çalışan ancak resim, ses ve video gibi çoklu ortam öğelerini içeren eğitsel içeriklerin mobil cihazlar üzerinden gönderilmesini sağlayan servistir.
Mobil cihazların internet sitelerine erişebilmesini sağlayan eski bir iletişim protokolüdür. Günümüzde yerini büyük ölçüde HTML5 destekli mobil tarayıcılara bırakmıştır.
2.5G teknolojisine dayanan ve mobil cihazlara sürekli bağlantılı mobil internet erişimi sağlayan, günümüzde yerini daha hızlı ağlara bırakmış olan servistir.
Çok düşük gecikme süresi ve yüksek veri aktarım hızı sunarak mobil öğrenmede artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) uygulamalarının gerçek zamanlı kullanılmasını sağlayan en güncel mobil ağ teknolojisidir.
Mobil öğrenmenin tarihsel gelişiminde önemli bir yer tutan, günümüzde ise yerini büyük ölçüde gelişmiş akıllı telefonlara bırakmış olan kişisel dijital asistan cihazlarıdır.
Öğretmenlerin teknoloji, pedagojik yöntemler ve alan bilgisi arasındaki dengeyi kurarak eğitimde bütüncül bir yaklaşım benimsemelerini öngören Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi modelidir.
Avrupa Dijital Yeterlilik Çerçevesi olup, öğretmenlerin teknolojiyi etkili, güvenli ve etik bir şekilde kullanarak öğrenenlerin ihtiyaçlarına uygun çözümler üretme becerilerini tanımlar.
Öğrenen ve öğreticinin fiziksel, zamansal veya zihinsel olarak farklı yerlerde bulunduğu, etkileşim ve iletişimin çeşitli bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla kurumsal bir çatı altında gerçekleştirildiği sistemli bir eğitim modelidir.
Öğrenenlere sunulan kaynakların, destek hizmetlerinin ve katılım koşullarının daha esnek, özgür ve erişilebilir olduğu, derslerin anlık bir yürütücüsünün bulunmadığı ve öğrencilerin kendi hızlarında çalıştığı bir eğitim yaklaşımıdır.
Eğitim, iletişim ve etkileşim süreçlerinde bilgisayar, CD, DVD, ses ve video gibi elektronik medya ve cihazların eş zamanlı veya eş zamansız olarak işe koşulduğu öğrenme etkinlikleridir.
Açık ve uzaktan öğretimin bir alt boyutu olarak, öğretim materyallerine erişmek, içerik, öğretici ve akranlarla etkileşim kurmak amacıyla doğrudan internet altyapısının kullanıldığı yapılandırılmış eğitim türüdür.
Öğrenme etkinliklerinin tablet ve akıllı telefon gibi mobil cihazlar yardımıyla, bireylere hareket halindeyken bile esnek, hızlı ve özgürce erişim imkanı sunduğu modern bir uzaktan öğretim uygulamasıdır.
Açık ve uzaktan öğretim faaliyetlerinin, materyal paylaşımının, ödev teslimlerinin, canlı derslerin ve sınavların internet üzerinden tek bir merkezden yönetilmesini sağlayan büyük ölçekli yazılım platformlarıdır.
Bir Öğrenim Yönetim Sisteminin, farklı kaynaklardan gelen içerikleri birleştirebilme, sunabilme ve diğer farklı yazılımsal sistemlerle entegre olarak veri alışverişi yapabilme özelliğidir.
Kullanılan ÖYS yazılımının ve teknik altyapının, sisteme kayıtlı kullanıcı sayısının veya ders içeriklerinin ani ve büyük miktardaki artışlarını sorunsuz bir şekilde kaldırabilme kapasitesidir.
Açık ve uzaktan öğretimde öğrenci ve öğreticileri internet üzerinden eş zamanlı (senkron) olarak sesli, görüntülü ve etkileşimli bir şekilde bir araya getiren video konferans sistemleridir.
İnternet üzerinden veri depolama, kelime işlem programlarını kullanma ve birden fazla kullanıcının aynı dosya üzerinde eş zamanlı çalışarak grup projeleri üretmesine imkan tanıyan teknolojik hizmettir.
Açık ve uzaktan öğretimde kullanılan e-kitap, animasyon ve video gibi materyalleri hazırlayan; öğretim tasarımcısı, grafiker, kameraman ve senaristlerden oluşan profesyonel ekiplerdir.
Öğrenci ve öğreticilerin sistemde yaşadıkları idari veya teknik sorunlara telefon, e-posta veya çağrı merkezi aracılığıyla hızlı çözümler üreten idari ve halkla ilişkiler personelleridir.
Uzaktan eğitim öğrencilerinin, kendilerine sunulan esnek ve özgür ortamda ders çalışmaya ayıracakları süreyi ve günlük sorumluluklarını planlı bir şekilde organize etme becerisidir.