Hegel felsefesinde kavram ile nesnenin birliğini simgeleyen ve mutlak gerçekliğe karşılık gelen öz veya evrensel akıldır. Hiçlikten kurtulan varlığın ayırt edici özelliği olan bu kavram, kendisini doğa ve tin olarak açar.

Hegel sisteminde doğal insan bireyine, onun ruhsal dünyasına, duygu, düşünce, arzu ve isteklerine karşılık gelir. Doğal insanın ben bilincine vararak içgüdülerini aşması ve özgürleşmesi gereken ilk aşamadır.

Hegel'e göre tarihsel süreçte gelişen aile, ahlâk, hukuk sistemi ve devlet gibi toplumsal kurumlar ve ilişkiler bütünüdür. Bireyin tekliğinin dışına çıkarak toplumsal evrenselliğe ulaştığı alandır.

Öznel ve nesnel tin aşamalarını tamamlayan tinin sanat, din ve felsefe (kültür) sayesinde kendi kendisinin bilincine varıp özgürleştiği son aşamadır. İnsanın kendi doğasını ve özünü tamamladığı hakiki insan olma halidir.

Hegel felsefesinde ben bilincine ulaşma ve özgürleşme sürecini açıklayan kavramdır. Bilinip tanınma mücadelesi sonucunda gerçek anlamda özgürleşen ve doğayı emeğiyle işleyerek insanlaşan taraf efendi değil köledir.

Nietzsche'ye göre kendi değerlendirmesi olmayan, içinde doğduğu toplumun ahlâki yargılarını sorgulamadan benimseyen sıradan insanların ahlâkıdır. Tembellik, korkaklık ve bireysel/grup çıkarları üzerine kuruludur.

Nietzsche felsefesinde insana özgü değeri olan her şeyi kendinde cisimleştiren, eski kıymet levhalarını parçalayarak yeni değerler yaratan ve yeryüzünü yaşanılır kılan soylu kişi tipidir.

Marx felsefesinde bir toplumun ekonomik yapısı, üretim tarzı ve ilişkilerinin toplamı olan alt yapı, hukuksal, siyasal, felsefi ve ahlâki kurumlar bütünü olan üst yapıyı şekillendiren temeldir.

Marx'a göre kapitalist üretim ilişkileri ve özel mülkiyetin gelişmesiyle birlikte işçinin emeğine, ürettiği ürüne, doğaya ve diğer insanlara yabancılaşması, insanın insanlıktan çıkma sürecinin doruk noktasıdır.

Marx'ın insan ile doğa arasındaki maddi tepkimeleri başlattığı ve denetlediği süreç olarak tanımladığı etkinliktir. İnsan doğayı değiştirirken kendi doğasını da değiştirir; insani emeği hayvandan ayıran en temel özellik tasarlama yetisidir.

Mengüşoğlu'nun felsefi antropolojisinde her bir insanda görülen ve insanın olduğu her yerde ortaya çıkan (bilen, çalışan, isteyen, seven, devlet kuran vb.) tür olarak insana özgü yapısal özelliklerdir.

Bütün insanlığın tarih boyunca geliştirdiği insansal etkinlikler, başarılar, bilim, sanat, felsefe, hukuk ve etik değerlerden oluşan, oluş hâlindeki tinsel/düşünülür gerçeklik alanıdır.

Hegel felsefesinde entelektüel birikimin bir sonraki kuşağa aktarılması ve bireylerin kültür aracılığıyla özgürleşerek insan olmanın anlamını kavraması sürecidir.

Geçmişte yaşamış ve yaşayan insanların yapıp etmelerine bakılarak kavramsallaştırılan, epistemik gerçekliğe sahip, tarihsel olan ama zamansal (ölümlü) olmayan tür tanımıdır.

Ontik bir gerçekliğe sahip olan, belirli bir yaşam süresi içinde doğup büyüyen ve ölen, yapıp etmeleri zamansal olan somut bireydir.

Kuçuradi'nin vurguladığı, her bir insan tekinin doğuştan taşıdığı ancak uygun koşullarda (etik kişilik özellikleriyle) hayata geçirildiğinde bilim, sanat ve felsefe gibi başarıları ortaya çıkaran imkânlardır.

Nietzsche'nin ele aldığı, geçmişteki büyük örnekler ve yüksek kültürlerden güç alarak çağında yeni değerler yaratmayı amaçlayan tarih anlayışıdır.

Marx'ın ekonomi politik analizinde ürünlerin meta olarak pazarda alınıp satılmasını ve kapitalist sistemde işçinin emek gücünün parasal karşılığını belirleyen özelliktir.

Marx'ın emek gücünün değeri olarak tanımladığı, kapitalist sistemde işçinin varlığını sürdürmesi, ölmemesi ve yeniden işe gidebilmesi için gereken temel geçim araçlarını karşılayan en az ödemedir.