Bir toplumu oluşturan bireylerin imkân ve kaynaklar noktasında eşitsiz ve hiyerarşik bir dağılıma sahip olmasıdır. Örneğin, toplumda bazı bireylerin diğerlerinden daha zengin, güçlü ve saygın konumlarda yer alması tabakalaşmanın sonucudur.

Belirli bir toplumsal yapı içerisinde bireyler, gruplar ve kurumlar arasındaki karşılıklı etkileşimden kaynaklanan her türlü farklılığı ifade eden kavramdır. Örneğin, toplumda gençlerin yaşlılara saygı göstermesi geleneksel farklılaşmaya örnektir.

Ayrıcalıklı grupların sahip olduğu yüksek gelir, refah, sağlık garantisi, iyi semtlerde oturma ve tatil olanakları gibi ekonomik avantajlardır. Örneğin, lüks bir sitede oturan bir bireyle kira ödemekte zorlanan bir birey yaşam şansı açısından farklılaşır.

Maddi ve objektif fiziksel mesafeden farklı olarak, sosyal tabakalar arasındaki sosyal farklılığı ve uzaklığı anlatan kavramdır. Örneğin, aynı hastanede çalışan bir doktor ile hizmetli arasında fiziksel mesafe olmasa da sosyal mesafe mevcuttur.

Bireyin statüsünü doğuştan kazandığı, katmanlar arası geçişe kesinlikle izin vermeyen kapalı tabakalaşma sistemidir. Örneğin, Hindistan'daki kast sisteminde rahipler brahmanlar katmanında yer alırken sudralar en alt işleri yapar.

Eşitsizliğin en aşırı biçimi olan, kölelerin nesne gibi muamele gördüğü ve başka insanlara mal olarak ait olduğu en katı tabakalaşma şeklidir. Örneğin, köle sahiplerinin evli köleleri birbirinden ayırabilmesi bu sistemin en çarpıcı özelliğidir.

Derebeylik olarak da adlandırılan, şeref, fazilet ve soyluluk gibi olgulara dayanan yasal zümre sistemidir. Örneğin, Ortaçağ Avrupa'sında soylular ve rahipler ayrıcalıklı zümreleri oluştururken serfler toprağa bağımlı yaşardı.

Bireylerin ekonomik gücüne ve üretim araçlarına sahip olup olmamasına dayanan dar ve ekonomik odaklı tabakalaşma birimidir. Örneğin, fabrikaya sahip olan bir iş insanı ile fabrikada çalışan işçi farklı sosyal sınıflara mensuptur.

Bireylerin kendilerini hangi sosyal sınıfa ait hissettiklerine ilişkin psikolojik algılarıdır. Örneğin, bir öğretmenin kendini kamu çalışanlarına ve akademisyenlere yakın hissetmesi sınıf bilincinin bir yansımasıdır.

Karl Marx'ın kuramında üretim araçlarına sahip olan, sermayeyi yöneten ve artı değeri alan kapitalist sömüren sınıftır. Örneğin, fabrikaların sahibi olan iş adamları burjuvazi sınıfını oluşturur.

Karl Marx'ın kuramında üretim araçlarına sahip olmayan, sadece emek gücünü satan ve artı değeri üreten işçi sınıfıdır. Örneğin, fabrikada günlük ücret karşılığı çalışan işçiler proletaryayı temsil eder.

İşçinin ürettiği değer ile işçiye ödenen ücret arasındaki fark olup kapitalist tarafından kâr olarak alınan ekonomik değerdir. Örneğin, işçinin ürettiği malın piyasa değeri ile aldığı yevmiye arasındaki fark artı değerdir.

Karl Marx'ın modelinde ekonomik temel ve üretim ilişkileri altyapıyı; siyasi kurumlar, hukuk, din ve ideolojiler ise altyapı tarafından şekillendirilen üstyapıyı ifade eder. Örneğin, kapitalist ekonomik sistem (altyapı) mevcut hukuk kurallarını (üstyapı) belirler.

Tabakalaşmanın toplumun devamı ve önemli pozisyonların en yetenekli bireyler tarafından doldurulması için işlevsel bir zorunluluk olduğunu savunan kuramdır. Örneğin, doktorluk mesleğinin yüksek maaş ve saygınlıkla ödüllendirilmesi bu yaklaşımla açıklanır.

Birey ya da grupların toplumsal yapı içerisindeki gelir ve saygınlık ölçütlerine göre bir konumdan diğerine geçme eylemidir. Örneğin, fakir bir ailenin çocuğunun okuyup profesör olması dikey hareketliliktir.

Mesleki ve coğrafi açıdan çok önemli bir gelir ve saygınlık farkı içermeyen konum değiştirmelerdir. Örneğin, bir öğretmenin aynı statü ve koşullarda başka bir şehirdeki okula tayin olması yatay hareketliliktir.

Bireyin sosyo-ekonomik konumunda yukarı veya aşağı doğru yaşanan ilerleme veya gerilemelerdir. Örneğin, bir kaymakamın vali olarak atanması yukarı doğru dikey hareketliliğe örnektir.

Bir toplumun yapısında, kurumlarında ve sosyal ilişkilerinde zaman içerisinde meydana gelen gözlenebilir farklılaşma ve dönüşüm süreciştir. Örneğin, sanayileşme ile birlikte geleneksel aile yapısının çekirdek aileye dönüşmesi sosyal değişmedir.

Bireylerin sahip oldukları farklı yetenek tür ve düzeylerinin sonucu olarak toplumda bir iş bölümü ortaya çıkarmasıdır. Örneğin, el becerisi yüksek bir bireyin zanaatkâr, analitik düşünen bir bireyin mühendis olması fonksiyonel farklılaşmadır.