← Ünite 8

Ünite 8: İletişim — Önemli Kavramlar

İletişim
Kaynak ile hedef arasında bilgi, düşünce, duygu, inanç ve tutumların bir kanal aracılığıyla aktarıldığı ve ortak anlam yaratıldığı sosyal bir süreçtir. Örnek olarak, bir yöneticinin çalışanına yeni projeyi anlatması ve çalışanın bunu anlaması bir iletişimdir.
Kaynak (Gönderici)
İletişim sürecini başlatan, mesajı üreten, kodlayan ve iletiyi gönderen taraftır. Kaynak olmadan iletişim kurulamaz; örneğin ders anlatan öğretmen birer kaynaktır.
Mesaj (İleti)
Kaynağın alıcıya iletmek istediği bilgi, düşünce, duygu veya simgelerin dönüştürülmüş hâlidir. Örneğin, bir arkadaşa atılan 'Toplantı saat 14.00'e ertelendi' yazısı bir mesaja örnektir.
Kanal
Mesajın kaynaktan alıcıya iletilmesini sağlayan fiziksel, teknik veya toplumsal araçtır. Ses dalgaları, ışık dalgaları, telefon kabloları veya e-posta sistemi birer kanaldır.
Alıcı (Hedef)
Göndericinin kodlayarak gönderdiği mesajı alan, çözen (deşifre eden) ve yorumlayan kişi, grup veya kitlelerdir. Örneğin, radyodaki haberi dinleyen dinleyici bir alıcıdır.
Geri Bildirim (Feed-back)
Alıcının kaynağın mesajına verdiği tepki ve geriye bilgi akışıdır; bu sayede iletişim tek yönlü olmaktan çıkıp çift yönlü hâle gelir. Örneğin, öğretmenin sorusuna öğrencinin el kaldırıp cevap vermesi geri bildirimdir.
Algı
Duyu organlarımıza ulaşan uyaranların organize edilmesi, duyulması, anlaşılması ve değerlendirilmesidir. Örneğin, iki kişinin aynı olayı farklı yorumlaması farklı algılara sahip olmalarındandır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Bağlam (Çevre)
İletişimin gerçekleştiği fiziksel, toplumsal, kültürel ve psikolojik koşulların tamamıdır. Örneğin, aynı şakanın bir sınıf ortamında başka, mahkeme salonunda başka algılanması bağlamla ilgilidir.
Sözlü İletişim
Dilin birincil araç olarak kullanıldığı, konuşma ve ses unsurlarına dayanan iletişim türüdür. Yüz yüze görüşmeler, telefon konuşmaları ve toplantılardaki sunumlar bu kapsamdadır.
Sözsüz İletişim
Sözcüklerin kullanılmadığı; jestler, mimikler, beden dili, duruş, göz teması ve mekân kullanımı gibi ikincil mesaj kanallarıyla kurulan iletişimdir. Kol bağlama veya gülümseme birer sözsüz iletişimdir.
Yazılı İletişim
Yazı yoluyla kurulan, kalıcılığı yüksek ve geri bildirimi gecikmeli olan iletişim türüdür. Resmî yazışmalar, e-postalar, raporlar ve kitaplar yazılı iletişime örnektir.
Jargon
Tüm mesleklerin ve bilimsel disiplinlerin kendilerine özgü geliştirdikleri teknik dil ve terminolojidir. Örneğin, doktorların hastane ortamında yabancıların anlamadığı tıbbi terimler kullanması jargondur.
Empatik Dinleme
Dinleyicinin konuşmacıyı yargılamadan, onun iç dünyasını anlamaya ve dünyayı onun gözüyle görmeye çalıştığı dinleme biçimidir. Örneğin, dert yanan bir arkadaşı hiçbir suçlamada bulunmadan sabırla dinlemek.
Eleştirel Dinleme
İletilen mesajın mantıksal çerçevelerden geçirilerek, kanıtlar aranarak ve belirli bir değerlendirmeye tabi tutularak dinlendiği aktif süreçtir. Bilimsel bir sunumu dinlerken verilerin doğruluğunu tartmak gibidir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Seçici Algılama
Alıcının mesajın sadece kendi duymak istediği kısımlarını seçip dinlemesi, geri kalanına kendini kapatmasıdır. Örneğin, eleştirilen bir çalışanın sadece övülen kısmı duymasıdır.
Tıkanık İletişim
Kaynağın verdiği mesajın alıcı tarafından alınmak istenmediği, alıcının fiziksel olarak var ama psikolojik olarak kapalı olduğu iletişim durumudur. Örneğin, sıkıcı bir derste öğrencinin hocaya bakıp başka şeyler düşünmesi.