← Ünite 13
Tıbbi Dokümantasyon

Ünite 13: Tıbbi Sekreterlik, Sağlık Ekibi İçindeki Yeri, Önemi

İlk Tıbbi Sekreterlik Eğitimi (1974)
Türkiye'de ilk tıbbi sekreterlik eğitimi, 1974 yılında Hacettepe Üniversitesi Sağlık Teknolojisi Yüksekokulu bünyesinde başlatılmıştır. İlk eğitim-öğretim yılında 34 öğrenci kabul edilmiş, ancak aynı yıl okulun kapatılması nedeniyle bu öğrencilerin 14'ü Hastane İdaresi Yüksekokuluna aktarılarak eğitimlerine devam etmiştir.
İlk Tıbbi Dokümantasyon Programı (1985)
Türkiye'deki ilk resmi 2 yıllık 'Tıbbi Dokümantasyon Programı', 2547 sayılı YÖK Kanunu'nun 7/d maddesi uyarınca 07.02.1985 tarihli kararla Hacettepe Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesinde açılmıştır.
Prof. Dr. Arif Artukoğlu'nun Rolü
Türkiye'de tıbbi dokümantasyon alanında ilk bilimsel çalışmaları yürüten ve bu alanda öncü olan Prof. Dr. Arif Artukoğlu, 1985 yılında Hacettepe Üniversitesi bünyesinde açılan ilk Tıbbi Dokümantasyon Programına bölüm başkanı olarak atanmıştır.
Sağlık Meslek Liselerinde Tıbbi Sekreterlik (1994)
Sağlık Bakanlığının 25.02.1994 tarih ve 1412 sayılı onayı ile Sağlık Meslek Liseleri bünyesinde 'Tıbbi Sekreterlik Bölümü' kurulmuş ve 1994-1995 eğitim-öğretim yılında Türkiye genelinde 22 okulda eğitime başlanmıştır.

Anahtar Kavramlar

Tıbbi SekreterSağlıkla ilgili istatistiki verileri derleyen, analiz edip raporlayan, tıbbi ünitelerdeki haberleşme ve yazışmaları yürüten, bilgileri belgeye dönüştüren ve Sağlık Bakanlığınca tescil edilen bir okuldan mezun olan sağlık meslek mensubudur.
Tıbbi DokümantasyonTıbbi bilgilerin ve hasta kayıtlarının bilimsel ve uluslararası standartlara uygun olarak toplanması, düzenlenmesi, analiz edilmesi ve güvenli bir şekilde saklanması işlemidir.
Klinik KodlamaHastalık tanıları, tedavi yöntemleri ve yapılan tıbbi işlemlerin, uluslararası düzeyde belirlenmiş standart sınıflandırma ve kodlama sistemlerine göre sayısal veya alfanumerik kodlara dönüştürülmesi işlemidir.
Sadakat SorumluluğuTıbbi sekreterlerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na ve kanunlarına sadakatle bağlı kalmak ve bunları uygulamak zorunda olmalarını ifade eden yasal yükümlülüktür.
Tarafsızlık ve Devlete BağlılıkTıbbi sekreterlerin görevlerini yerine getirirken dil, din, ırk, cinsiyet veya siyasi düşünce ayrımı yapmaksızın tarafsız davranmalarını ve hiçbir siyasi partiye üye olamamalarını öngören mesleki ve yasal sorumluluktur.
Mal BildirimiDevlet Memurları Kanunu'nun ilgili maddesi gereğince, tıbbi sekreterlerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait taşınır ve taşınmaz malları, alacak ve borçları hakkında idareye beyanda bulunması zorunluluğudur.
Yataksız Tedavi KuruluşuHastaların yatırılarak tedavi edilmediği, ayakta teşhis ve tedavi hizmeti sunan aile sağlığı merkezleri, dispanserler ve sağlık grup başkanlıkları gibi sağlık kurumlarının genel adıdır.
Yataklı Tedavi KuruluşuHastaların yatırılarak tedavi edilmesine olanak sağlayan, bünyesinde klinik, ameliyathane ve acil servis gibi birimleri barındıran genel ve dal hastaneleri ile üniversite hastaneleridir.
AkreditasyonBir sağlık kuruluşunun sunduğu hizmetlerin kalitesinin, güvenliğinin ve verimliliğinin ulusal veya uluslararası düzeyde kabul görmüş bağımsız standartlara uygunluğunun tescillenmesi sürecidir.
Sır Saklama YükümlülüğüTıbbi sekreterlerin, görevleri gereği vakıf oldukları hastalara ait tıbbi, kişisel ve özel bilgileri yasal zorunluluklar haricinde hiçbir kişi veya kurumla paylaşmama sorumluluğudur.
İş OrganizasyonuTıbbi sekreterin günlük çalışma programını hazırlaması, ofis ekipmanlarını kullanıma hazır hale getirmesi, eksiklikleri gidermesi ve çalışma ortamını düzenlemesi sürecidir.
Hasta Kabul İşlemleriSağlık kuruluşuna başvuran hastaların kimlik bilgilerinin doğrulanması, randevu kontrollerinin yapılması, kayıtlarının açılması ve muayeneye hazırlanması sürecini kapsayan sekreterlik görevidir.
Tıbbi TerminolojiSağlık alanında kullanılan, hastalık adları, anatomi, fizyoloji, tanı ve tedavi yöntemlerini içeren, tıbbi sekreterlerin hızlı ve doğru kayıt tutabilmesi için bilmesi gereken ortak mesleki dildir.

Diğer Önemli Bilgiler

Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği (1982)

Ülkemizde tıbbi sekreterlerin görev, yetki ve sorumluluklarının yasal olarak tanımlandığı ilk mevzuat, 1982 yılında yayımlanan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'dir. Bu yönetmeliğin 160. maddesi doğrudan tıbbi sekreteri tanımlar.

Tıbbi Sekreter İstihdamında Öncelik Genelgesi (2010)

Sağlık Bakanlığı tarafından 20.05.2010 tarihinde yayımlanan genelgeyle, hastanelerin hizmet alımı ihalelerinde tıbbi sekreter unvanlı personelin istihdam edilmesine öncelik verilmesi, bilgisayar sertifikalı personelin ise sadece tıbbi sekreter bulunamadığında tercih edilmesi zorunlu kılınmıştır.

İş ve Görev Tanımları Yönetmeliği (2014)

22.05.2014 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 'Sağlık Meslek Mensuplarıyla Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik' ile tıbbi sekreterlerin güncel iş ve görev tanımları yasal güvenceye kavuşturulmuştur.

Dünyada Tıbbi Sekreterlik Eğitiminin Başlangıcı (1932-1935)

Dünyada tıbbi sekreterlik alanındaki ilk müfredat çalışmaları Tıbbi Dokümantasyon Meslek Örgütü öncülüğünde 1932 yılında yapılmış, ilk sistemli eğitim ise 1935 yılında verilmeye başlanmıştır. 1943 yılında ise eğitimde standardizasyon sağlanmıştır.

657 Sayılı Kanun ve Tıbbi Sekreterler

Kamuda görev yapan tıbbi sekreterler, istihdam biçimlerine göre 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabidirler. Bu kanun kapsamında memurlara tanınan sadakat, tarafsızlık ve mal bildirimi gibi tüm yükümlülükleri taşımakla sorumludurlar.

Sınavda Dikkat Et

  • Prof. Dr. Arif Artukoğlu ismine dikkat edin; Türkiye'de tıbbi dokümantasyon alanında bilimsel eğitim başlatan ilk kişi olarak sınavlarda sıkça sorulmaktadır.
  • 1982 tarihli Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği'nin 160. maddesini unutmayın; bu madde tıbbi sekreterin görevlerinin yasal olarak ilk kez tanımlandığı yerdir.
  • Yataklı ve yataksız tedavi kuruluşlarındaki sekreterlik türlerinin ayrımına dikkat edin; özellikle aile sağlığı merkezi ve dispanser sekreterliğinin 'yataksız' grupta olduğunu unutmayın.
  • Haklar ve sorumluluklar arasındaki farkı iyi öğrenin; örneğin 'sendika kurma' bir hak iken, 'tarafsızlık' ve 'mal bildirimi' birer sorumluluktur.
  • Dünyadaki tarihsel gelişim kronolojisine dikkat edin: 1932 müfredat çalışması, 1935 eğitimin başlaması ve 1943 ortak müfredat yılıdır.
  • Tıbbi sekreterliğin kelime kökeni olan 'secret' (sır saklayan) kavramını ve adli tıp vakalarında tıbbi kayıtların yasal kanıt niteliği taşıdığını unutmayın.