Bilginin bir noktadan diğerine yüksek verim ve güvenlikle iletilmesi sürecidir. Örnek: Sesin telefon hattı üzerinden karşı tarafa iletilmesi.

Uzak mesafelerden veri toplama ve bu verilerin iletilmesi işlemidir. Genellikle sensörlerden gelen verilerin izlenmesinde kullanılır.

Verinin ışık sinyalleri aracılığıyla cam veya plastik kablolar üzerinden iletilmesini sağlayan yüksek hızlı teknolojidir.

Genliği, frekansı ve fazı zamanla sürekli değişen işaret türüdür. Örnek: İnsan sesinin doğal dalga formu.

Bilginin iletim ortamına uygun hale getirilmesi için taşıyıcı sinyalin özelliklerinin değiştirilmesidir. Örnek: Radyo yayınlarında sesin dalgalara bindirilmesi.

Modüle edilmiş sinyalin orijinal bilgiye dönüştürülmesi işlemidir. Örnek: Radyo alıcısının gelen dalgayı sese çevirmesi.

Bir olayın birim zamandaki tekrar sayısıdır, Hertz (Hz) ile ölçülür. Örnek: İnsan kalbinin 1.2 Hz ile atması.

Bir tam titreşimin gerçekleşmesi için geçen süredir. Frekansın çarpmaya göre tersidir.

Bir sinyalin içerdiği en yüksek ve en düşük frekans aralığıdır. İletişim kapasitesini belirler.

Dijital sistemlerdeki en küçük bilgi birimi olup 0 veya 1 değerini alır.

Genellikle 8 bitten oluşan ve bellek kapasitesini ifade eden birimdir.

Saniyede meydana gelen sembol değişikliği sayısıdır. İletim hızının anahtarlama kapasitesini gösterir.

İletilen toplam bit sayısı içindeki hatalı bitlerin oranıdır. İletim kalitesini ölçer.

Verinin sadece tek yöne aktığı iletim türüdür. Örnek: Radyo yayını.

Verinin aynı anda hem gönderilip hem alınabildiği iletim türüdür. Örnek: Telefon görüşmesi.

Bilginin taşındığı fiziksel veya kablosuz ortamdır. Örnek: Bakır kablolar veya hava.

20 kHz ile 15 MHz arasındaki insan kulağının duyamadığı ses dalgalarıdır. Örnek: Sonar cihazları.

30 Hz altındaki ses dalgalarıdır. Örnek: Deprem faylarının hareketleri.

İletim sırasında sinyalin farklı frekanslarda farklı zayıflaması sonucu orijinal formunu kaybetmesidir.

Farklı frekans bileşenlerinin alıcıya farklı zamanlarda ulaşması sonucu oluşan bozulmadır.

Bilgiyi kodlayıp iletim hattına uygun sinyale dönüştüren cihazdır.

İletilen sinyali alıp kodunu çözerek orijinal bilgiyi elde eden devredir.

Sadece 0 ve 1 değerleri ile tanımlanan kesikli işaret türüdür.

M.Ö 3000 civarında Mısır'da kullanılan, sembol ve şekillere dayalı ilk yazı sistemlerinden biridir.

Nokta (.) ve çizgi (-) sembollerinden oluşan, elektrik sinyalleriyle haberleşmeyi sağlayan yöntemdir.

En az iki taraf arasında ses, görüntü veya yazı gibi yöntemlerle gerçekleşen bilgi aktarımı sürecidir. Örnek: Bir deprem anında yardım ekiplerine konum bildirilmesi bir haberleşmedir.

Sürekli yapıda olan ve sonsuz sayıda değer alabilen sinyal türüdür. Örnek: Geleneksel telefon hatlarında kullanılan ses sinyalleri analog yapıdadır.

Sadece sonlu sayıda değer (genellikle 0 ve 1) alabilen sinyal türüdür. Örnek: Bilgisayarların veri işleme sürecinde kullandığı ikili kodlama sistemi.

Public Switched Telephone Network'ün kısaltması olup, telefon servisi sağlayan tüm anahtarlama ve bağlantı ekipmanlarını kapsar. Örnek: Evlerde kullanılan sabit hatlı telefon altyapısı.

Bir sinyalin iletimi için orijinal frekans bandından başka bir frekans bandına taşınması işlemidir. Örnek: Radyo yayınlarında ses sinyalinin taşıyıcı dalgaya bindirilmesi.

Alıcı uçta, modüle edilmiş sinyalin orijinal haline döndürülmesi işlemidir. Örnek: Bir radyo alıcısının, aldığı sinyali tekrar işitilebilir sese çevirmesi.

Taşıyıcı dalganın genliğinin, iletilecek sinyalin özelliklerine göre değiştirildiği modülasyon tipidir. Örnek: AM radyo yayıncılığında kullanılan temel teknik.

Taşıyıcı dalganın anlık frekans bilgisinin, iletilecek sinyale göre değiştirildiği modülasyon tipidir. Örnek: FM radyo yayınlarında yüksek ses kalitesi için kullanılan yöntem.

Analog sinyalin örneklenip kuantalandıktan sonra ikili (0-1) simgelere dönüştürüldüğü sayısal modülasyon tekniğidir. Örnek: ISDN hatlarında sesin sayısal olarak iletilmesi.

Ses, video ve veriyi aynı hat üzerinden sayısal olarak ileten haberleşme standardıdır. Örnek: İnternet bağlantısı ve telefonun aynı anda aynı hattan kullanılması.

Sinyalin modülasyon işlemi görmeden, orijinal frekans bandında iletilmesidir. Örnek: Bilgisayarlar arasındaki standart kablolu haberleşme.

Bir kanal üzerinden birden fazla sinyalin aynı anda taşınabildiği iletim ortamıdır. Örnek: Kablo TV hatları üzerinden internet ve TV yayınının aynı anda iletilmesi.

Voice over Internet Protocol, ses verisinin internet üzerinden paketler halinde iletilmesi teknolojisidir. Örnek: İnternet üzerinden yapılan sesli görüşme uygulamaları.

Bir telefon hattının diğer hatlara bağlanabilmesi ve bağlantıların yönlendirilmesi sürecidir. Örnek: PSTN sistemlerinde arayanın aranan kişiye ulaştırılması için yapılan devre yönlendirmesi.

Ekvatorun 35,786 km üzerinde, Dünya ile aynı hızda dönen yörüngedir. Yeryüzündeki sabit bir antenin uyduyu sürekli izleyebilmesini sağlar.

Uydunun içinde bulunan ve yeryüzünden gelen zayıf sinyalleri alıp yükselterek tekrar dünyaya ileten alıcı-verici cihazıdır.

Uydunun yörüngedeki pozisyonunu koruması işlemidir. Ay ve Güneş'in çekim etkileriyle oluşan sapmalar düzeltilir.

Uydunun yörüngedeki sapmalarını gidermek için itici roketlerin ateşlenmesiyle yapılan düzeltme işlemidir.

Kendi içinde aktif elektronik cihaz barındırmayan, sadece yeryüzünden gelen sinyalleri yansıtan uydu türüdür (Örn: Echo 1).

160-1,600 km yükseklikteki yörüngedir. Gecikme süresi az olduğu için mobil haberleşmede tercih edilir.

10,000-20,000 km yükseklikteki yörüngedir. LEO ve GEO arasında bir konuma sahiptir.

Uluslararası Telekomünikasyon Birliği. Uydu yörünge slotlarını ve frekans tahsislerini düzenleyen kuruluştur.

Çok küçük açıklıklı terminal anlamına gelen, veri haberleşmesinde kullanılan uydu yer istasyonlarıdır.

Uydulardan sinyal alıp gönderen ve karasal ağlarla bağlantı sağlayan yer servis sağlayıcı merkezleridir.

Bir sinyalin taşıyabileceği bilgi miktarını belirleyen kapasitedir. Bant genişliği arttıkça taşınan veri miktarı da artar.

Bilginin, taşıyıcı dalgalar üzerine bindirilmesi işlemidir. Frekans, genlik veya faz değişimi ile yapılır.

Uydu sinyallerinin doğrudan evlere ulaştığı televizyon yayıncılığı türüdür.

Sayısal sinyallerin uydu aracılığıyla iletildiği, CD kalitesinde ses sunan radyo yayıncılığıdır.

Yerel altyapının çöktüğü durumlarda doğrudan uydu üzerinden haberleşmeyi sağlayan mobil cihazlardır.

66 uydudan oluşan ve dünya çapında kapsama sağlamayı amaçlayan ilk uydu ağı projesidir.

Iridium'a benzer bir mimariyle kurulan, hücresel telefona yakın ses kalitesi hedefleyen uydu ağıdır.

Bölgesel uydu haberleşmesi sağlayan, dual modlu (GSM+Uydu) telefonlar sunan sistemdir.

Denizcilik haberleşmesiyle başlayan ve kutupları da kapsayan geniş bir uydu haberleşme ağıdır.

Harold Rosen tarafından geliştirilen, uydunun uzaydaki kararlılığını sağlayan teknolojidir.

John Pierce tarafından geliştirilen, uyduların radyo sinyallerini yükseltmesini sağlayan teknolojidir.

4 Ekim 1957'de fırlatılan, uzay yarışını başlatan ilk yapay uydudur.

Kuzey Amerika ve Avrupa arasında düzenli haberleşme sağlayan ilk ticari uydudur.

Sovyetler Birliği'nin kuzey bölgelerini kapsamak için eliptik yörüngelere yerleştirdiği uydu serisidir.

Uydu, fiber optik ve karasal ağların bir arada kullanılarak daha verimli haberleşme sağlandığı sistemlerdir.

Afet öncesi, sırası ve sonrasında can ve mal kaybını en aza indirmek için yapılan planlama, organizasyon ve müdahale süreçlerinin bütünüdür. Örneğin, lojistik destek ve ilk yardımın koordine edilmesi bu yönetimin bir parçasıdır.

Tehlikeli bir doğa olayının gerçekleşmeden önce sensörler ve veri analizi yoluyla tespit edilip halka duyurulmasıdır. Tsunami veya kasırga öncesi sirenler ve SMS ile yapılan uyarılar buna örnektir.

Afet anında altyapı zarar görse bile bilgi akışının kesintisiz devam etmesini sağlayan yedekli ve dayanıklı iletişim ağlarıdır. Kablosuz network sistemleri, güvenli iletişimi sağlamak için kullanılan en yaygın yöntemlerden biridir.

Belirli bir bölgede gelecekte meydana gelebilecek afetlerin yaratabileceği olası kayıpların (can ve mal) olasılık değeridir. Tarihsel verilerin eksikliği, bu riskin doğru hesaplanmasını engellemektedir.

Verilerin toplanması, işlenmesi, iletilmesi ve paylaşılması için kullanılan donanım ve yazılımların bütünüdür. Uydu destekli sistemler ve mobil telefonlar, afet yönetiminde kullanılan temel ICT araçlarıdır.

Coğrafi verilerin toplanması, saklanması ve analiz edilerek haritalanmasını sağlayan sistemlerdir. Afet bölgesinde lojistik desteğin planlanması ve risk haritalarının oluşturulmasında kullanılır.

Yer hareketlerini ve deprem dalgalarını ölçen cihazdır. Erken uyarı sistemleri için gerekli olan veriyi sağlayan temel sensörlerden biridir.

Yeryüzündeki objelerden yansıyan elektromanyetik enerjinin uydular veya sensörler aracılığıyla kaydedilerek analiz edilmesidir. Afet bölgelerinin görüntülenmesinde aktif rol oynar.

Afet bölgesine ulaştırılması gereken su, gıda, ilaç ve yakıt gibi kritik maddelerin akışını yönetmek için kullanılan verilerdir. İletişim teknolojileri bu lojistik bilginin raporlanmasını sağlar.

Farklı cihazların veya ülkelerin birbirleriyle veri alışverişi yapabilmesi için uyması gereken standart kurallar bütünüdür. Farklı protokollerin varlığı, uluslararası afet işbirliğini zorlaştıran bir faktördür.

Farklı kurumların (meteoroloji, jeoloji, çevre bilimleri vb.) bir araya gelerek tek başlarına yapabileceklerinden daha büyük bir etki yaratmalarıdır. Afet yönetiminde disiplinler arası entegrasyon bu yapıya örnektir.

Bilginin bir göndericiden bir alıcıya aktarılması sürecidir. Paylaşım, etkileşim ve ortaklık kurmayı amaçlayan sosyal bir süreçtir.

Bilginin, elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve sistematik biçimde işlenmesi bilimidir. Algoritmalar ve matematiksel yapılar üzerine kuruludur.

Çamaşır makinesi veya fotoğraf makinesi gibi cihazların içine entegre edilmiş, bilişim teknolojilerini günlük yaşamın parçası haline getiren sistemlerdir.

Afetlerin etkilerini en aza indirmek için yapılan planlama, koordinasyon ve müdahale sürecidir. BİT, bu sürecin her aşamasında kritik bir destek sağlar.

Ham bilgilerin bilgisayar sistemleri aracılığıyla anlamlı bilgilere dönüştürülmesidir. Afet bölgesinde karar alma mekanizmalarını besler.

Afet öncesinde tehlikeyi tespit eden ve halkı bilgilendiren teknolojik altyapılardır. İletişim teknolojileri ile desteklenirler.

Radyo frekansı ile nesnelerin tanımlanmasını sağlayan bir teknolojidir. Afetlerde yardım malzemelerinin takibi ve mükerrer dağıtımı önlemek için kullanılır.

Verinin yüksek hızda ve büyük miktarlarda iletilmesini sağlayan teknolojidir. Canlı görüntü ve tıbbi veri aktarımı için gereklidir.

Afet bölgesindeki sağlık görevlisinin, hastanedeki uzman doktordan dijital araçlar vasıtasıyla tıbbi görüş almasıdır.

Afet anında tek bir altyapının çökmesi durumuna karşı uydu, kablosuz ve mobil gibi farklı iletişim teknolojilerinin birlikte kullanılmasıdır.

Afet bölgesindeki anlık verilerin toplanmasıyla komuta merkezinin bölgedeki durumu tam olarak kavrayabilmesidir.

Bir problemin çözümü veya bir işlemin yürütülmesi için izlenen mantıksal adımlar dizisidir. Bilişim biliminin temelini oluşturur.

Mesajların yazılı olarak iletilmesini sağlayan eski nesil bir iletişim teknolojisidir. İletişim cihazları kategorisinde yer alır.

Saldırı tehdidi henüz gerçekleşmeden sistemin zayıf noktalarını tespit edip önlem alma stratejisidir. Örneğin, bir güvenlik duvarı kurmanın ötesinde, düzenli sızma testleri yaparak açıkları kapatmak proaktif bir yaklaşımdır.

Sistemin meşru kullanıcılara hizmet vermesinin engellenmesi veya kısıtlanmasıdır. Örneğin, bir web sitesine aşırı trafik göndererek sitenin çökertilmesi ve gerçek kullanıcıların siteye girememesi bir DoS saldırısıdır.

Ağ trafiğini izleyerek veri paketlerini yakalama ve kaydetme işlemidir. Saldırganlar ağ segmentinde durarak, şifrelenmemiş veya zayıf şifrelenmiş parolaları bu yöntemle ele geçirebilirler.

Tek bir güvenlik önlemine güvenmek yerine, çok katmanlı güvenlik mekanizmalarının (şifreleme, firewall, erişim listeleri vb.) bir arada kullanılmasıdır. Bu sayede bir katman aşılsa bile diğerleri koruma sağlar.

Hassas bilgilerin yetkisiz kişilerin eline geçmesini engelleme prensibidir. Örneğin, bir veritabanındaki müşteri bilgilerinin sadece yetkili personel tarafından okunabilmesi gizlilik ilkesiyle sağlanır.

Bilginin yetkisiz kişilerce veya yanlışlıkla değiştirilmesini engelleme ve veritabanı tutarlılığını koruma prensibidir. Örneğin, bir banka hesabındaki bakiye bilgisinin yetkisiz bir müdahaleyle değiştirilememesi bütünlük ilkesidir.

Yetkilendirilmiş kişilerin sistemdeki bilgiye istedikleri anda ve kesintisiz erişebilmesidir. Örneğin, bir e-ticaret sitesinin 7/24 erişilebilir olması kullanılabilirlik prensibinin bir gereğidir.

Kullanıcının sisteme giriş yaparken iddia ettiği kimliğin doğruluğunun kanıtlanmasıdır. Örneğin, bir kullanıcı adı girildikten sonra doğru parolanın girilmesi bir kimlik doğrulama işlemidir.

Sisteme girişi onaylanan kullanıcıya hangi kaynaklara erişebileceğine dair imtiyaz verilmesidir. Örneğin, bir çalışanın sadece kendi departmanının dosyalarını görebilmesi yetkilendirme ile belirlenir.

Kullanıcının sistem içindeki tüm etkinliklerinin kayıt altına alınarak, yaptığı işlemlerden sorumlu tutulabilmesidir. Örneğin, sistem loglarının tutulması sayesinde bir dosyanın kim tarafından silindiğinin tespit edilebilmesi sorumluluk ilkesidir.

Güvenlik ihlali gerçekleştikten sonra harekete geçme yöntemidir. Örneğin, yeni bir virüs türü yayıldıktan sonra ona karşı yama geliştirmek reaktif bir güvenlik yaklaşımıdır.

Kritik bilişim sistemlerini korumak için kullanılan, insan, teknoloji ve operasyon süreçlerini birleştiren çok katmanlı güvenlik yaklaşımıdır. Örneğin, bir güvenlik duvarı geçilse bile IDS sisteminin devreye girmesi bu stratejinin bir parçasıdır.

Sistemin işleyişine doğrudan müdahale etmeden, trafiği izleyerek veya şifrelenmemiş verileri toplayarak bilgi çalma yöntemidir. Kredi kartı bilgilerinin ağ üzerinden izinsiz dinlenerek ele geçirilmesi tipik bir örnektir.

Sistemin koruma tedbirlerini kırmaya, veriyi değiştirmeye veya servis reddi oluşturmaya yönelik doğrudan müdahalelerdir. Bir sunucuya aşırı veri göndererek sistemin çökertilmesi aktif saldırıdır.

Donanım veya yazılımın üretim veya tedarik sürecinde içine zararlı kod yerleştirilmesidir. İleride sisteme yetkisiz erişim sağlamak amacıyla yerleştirilen arka kapılar bu saldırıya örnektir.

Bilgi güvenliği bileşenlerinin, karşılaştıkları tehditlere karşı direnç gösterme kapasitesidir. Sistemin değerine göre güvenlik donanımının ne kadar güçlü seçilmesi gerektiği bu kavramla belirlenir.

IoT mimarisinin en temel katmanı olup fiziksel dünyadaki verilerin toplandığı kısımdır. RFID okuyucular ve sıcaklık sensörleri gibi donanımlar bu katmanda yer alır.

İşlemci gücü ve bellek kapasitesi sınırlı olan IoT cihazlarında kullanılan, düşük enerji tüketen şifreleme yöntemleridir. Kısıtlı kaynaklara sahip sensörlerde veri güvenliğini sağlamak için kullanılır.

Çok sayıda kaynaktan gelen aşırı trafikle bir hedefi etkisiz hale getirme saldırısıdır. Milyonlarca virüslü bilgisayarın aynı anda bir sunucuya bağlanmaya çalışması sonucu sunucunun hizmet veremez hale gelmesidir.

Gömülü sistemler aracılığıyla fiziksel süreçlerin kontrol edildiği ağlardır. Havacılık, enerji ve sağlık altyapılarında kullanılan otonom sistemler bu kapsama girer.

Ağdaki şüpheli aktiviteleri izleyen, kaydeden ve gerektiğinde müdahale eden mekanizmalardır. Bir saldırganın sisteme girmeye çalıştığını tespit edip yöneticiye uyarı göndermesi işlevidir.

Dijital sertifikalar ve anahtar yönetimi ile güvenli iletişimi sağlayan yapıdır. Verinin iletimi sırasında doğrulanmasını ve gizliliğini garanti altına alır.

Saldırganın fiziksel olarak sisteme yakınlaşarak erişim sağlamaya çalışmasıdır. Bir binaya izinsiz girerek sunucu odasındaki bir bilgisayara doğrudan kablo takılması bu saldırıya örnektir.

İnsan müdahalesi olmadan cihazların kendi aralarında veri alışverişi yapmasıdır. Uzaktan ölçüm sistemlerinde cihazların merkeze veri göndermesi buna örnektir.

Her türlü acil durumda olay yerinde ve ambulans içerisinde tıbbi müdahale yapabilecek donanıma ve ekibe sahip araçtır. Örneğin; trafik kazası sonrası olay yerinde hastaya ilk müdahaleyi yapan araçtır.

Acil tıbbi müdahale gerektirmeyen hastaların bir noktadan diğerine taşınması için kullanılan, en az bir sağlık personeli bulunduran araçtır. Örneğin; taburcu olan bir hastanın evine götürülmesi için kullanılır.

Nakil esnasında hastanın ileri seviyede izlenmesine ve tedavisine imkan tanıyan, özel teknik donanımlı araçtır. Örneğin; bir hastaneden diğerine sevk edilen kritik durumdaki hastanın taşınması için kullanılır.

Görev yaptığı bölgenin coğrafi yapısına veya hastanın fiziki durumuna (örneğin obezite) göre özel tasarlanmış araçtır. Örneğin; kış şartlarında karla kaplı yollarda ilerleyebilen ambulanslar bu sınıfa girer.

Sivil havacılık birimlerinden izin almış, uçak veya helikopter formundaki acil müdahale araçlarıdır. Örneğin; uzak bir bölgedeki beyin kanaması geçiren hastanın hızlıca hastaneye ulaştırılmasında kullanılır.

Ulaştırma Bakanlığı'ndan izinli, deniz yoluyla hasta nakli veya müdahale sağlayan araçlardır. Örneğin; kıyı şeridinde veya adalarda acil müdahale gerektiren durumlarda kullanılır.

Hasta taşıma amacı olmayan, organ nakli veya mobil komuta gibi lojistik destek sağlayan araçlardır. Örneğin; organ nakli operasyonlarında organın hızlıca taşınmasını sağlayan araçtır.

Ambulansların tasarımı, donanımı ve elektrik aksamlarının uyması gereken uluslararası teknik standarttır. Örneğin; ambulansın içindeki tüm tıbbi cihazların montajı bu standarda göre yapılır.

Trafik kazası gibi durumlarda yaralının omurga bütünlüğünü koruyarak araçtan çıkarılmasını sağlayan ekipmandır. Örneğin; araç içinde sıkışmış bir yaralının boyun ve sırtını sabitlemek için kullanılır.

Kalp ritim bozukluklarında veya durmalarında hastaya elektrik şoku vererek kalbi normale döndürmeye yarayan cihazdır. Örneğin; ani kalp durması vakalarında acil yardım ambulanslarında mutlaka bulunur.

Hastanın solunumunu desteklemek için kullanılan, taşınabilir solunum cihazıdır. Örneğin; solunum yetmezliği olan bir hastanın hastaneye nakli sırasında kullanılır.

Küresel Konum Belirleme Sistemi olup, 30'dan fazla uydu kullanarak araçların gerçek zamanlı konumunu, hızını ve rotasını izlemeye yarayan teknolojidir. Örneğin, bir ambulansın olay yerine en kısa yoldan gitmesi için bu sistem kullanılır.

Kendi kendine solunum yapamayan hastaların akciğerlerine pozitif basınçla hava veya oksijen karışımı gönderen cihazdır. Örnek olarak, ağır bir kaza sonrası solunum durması yaşayan hastaya bu cihazla destek verilir.

Vücutta biriken kan, doku veya yabancı sıvıları vakum pompası yardımıyla uzaklaştıran cihazdır. Özellikle solunum yolunu tıkayan sıvıların temizlenmesinde kullanılır.

Kandaki oksijen saturasyonunu ışık probu ile ölçen cihazdır. Hastanın parmağına takılarak oksijen seviyesinin kritik düzeyde olup olmadığı tespit edilir.

Kalbi durmuş veya ritim bozukluğu yaşayan hastaya yüksek enerjili elektrik şoku veren cihazdır. Hayata döndürme (resüsitasyon) sürecinde kullanılır.

Kulak kanalını ve kulak zarını incelemek için kullanılan, ucunda ışık kaynağı ve büyüteç bulunan muayene aracıdır.

Gözün arka kısmını incelemek için göze kuvvetli ışık gönderen tanısal muayene cihazıdır.

Burun ve burun deliklerini muayene etmek için kullanılan, bir çubuk üzerine yerleştirilmiş aynalı sistemdir.

Hastanın dolaşım sistemine sıvı ilaçların belirli bir basınç ve hızla verilmesini sağlayan cihazdır.

Verilen nefesteki karbondioksit (CO2) miktarını kızılötesi ışınlar yardımıyla ölçen ve solunum durumunu takip eden cihazdır.

Ventilatörün havayı akciğerlere iletmek için kullandığı basınç yöntemidir. Sağlıklı bireyde doğal olan solunumun, cihaz yardımıyla taklit edilmesini sağlar.

Karmaşık işleri yüksek doğrulukla ve tekrarlı olarak yapabilen, insana benzeme zorunluluğu olmayan programlanabilir mekanizmadır. Örnek: Enkaz altında canlı arayan sensörlü bir cihaz.

Bir aracın dışarıdan insan müdahalesi olmaksızın kendi kararlarını alabilmesi ve hareket edebilmesidir. Örnek: Titus adlı insansız kara aracı gibi çevresine uyum sağlayabilen sistemler.

Yeryüzünde hareket eden, tehlikeli işlerde kullanılan ve insan denetimiyle veya otonom çalışan araçlardır. Örnek: Patlayıcıları etkisiz hale getiren veya yaralı taşıyan akıllı sedyeler.

Pilot bulundurmayan, uzaktan kumanda veya otonom yazılımla uçabilen hava sistemleridir. Örnek: Kalp krizi vakalarına hızlı müdahale için kullanılan ambulans dronlar.

Su altı veya su üstünde görev yapabilen, okyanus tabanı incelemesi gibi işlerde kullanılan araçlardır. Örnek: Güneş enerjisiyle çalışan ve su altında veri toplayan su altı gezginleri.

Amerika Birleşik Devletleri'nde acil durumlarda robot kullanımı üzerine araştırmalar yapan ve istatistik tutan kuruluştur. Örnek: 2001-2015 yılları arasındaki afetlerde kullanılan robot verilerini derleyen kurum.

Acil tıbbi müdahale gerektiren durumlarda, trafiğe takılmadan hızlıca olay yerine ulaşan insansız hava aracıdır. Örnek: TU Delft tarafından üretilen, kalp durması vakalarında kullanılan dron.

İnsansız hava araçlarında kullanılan, mayın tespiti ve hedef analizi yapmaya yarayan gelişmiş bir radar sistemidir. Örnek: İsviçre-İsrail yapımı askeri uçaklarda bulunan algılama ekipmanı.

Canlıların hayati fonksiyonlarını (tansiyon, nabız vb.) takip etmeye yarayan sensör teknolojisidir. Örnek: Afetlerde kullanılan akıllı sedyelerin üzerindeki sağlık takip birimleri.

Işığın yetersiz olduğu veya görüşün kısıtlı olduğu ortamlarda ısı farklarını algılayarak görüntü sağlayan teknolojidir. Örnek: Enkaz altındaki canlıları bulmak için kullanılan kameralar.

Bir iletişim kanalının veri aktarım kapasitesidir; su altı araçlarında bu kısıtlıdır. Örnek: Sualtı aracının veri göndermek için su yüzeyine çıkma zorunluluğu.

İnsan müdahalesi olmadan otonom şekilde yolcu taşıyan kara araçlarıdır. Örnek: New York Belediyesi'nin 2016'da hizmete alacağını duyurduğu 5.000 adetlik filo.

Gerçek afet koşullarının laboratuvar ortamında yaratılarak robotların test edildiği alanlardır. Örnek: Texas A&M Üniversitesi'nde oluşturulan deneysel afet şehri.

Afet bölgesinden toplanan verilerin ve üç boyutlu ölçümlerin haritalanarak analiz edilmesini sağlayan sistemdir. Örneğin, bir deprem sonrası hasarlı binaların konumunun dijital haritaya işlenmesi için kullanılır.

Robotun dışarıdan sürekli bir komut almadan, kendi algılayıcıları ile karar vererek hareket edebilme yeteneğidir. Acil durumlarda görevlilerin üzerindeki yükü azaltmak için kritik bir özelliktir.

Nükleer santral kazaları gibi durumlarda çevrenin radyasyon yaymasıdır. İnsan sağlığı için ölümcül olduğu için bu bölgelerde robotlar keşif ve ölçüm yapmak üzere kullanılır.

Uzaktan kumanda edilen veya otonom uçabilen, afet bölgelerinde geniş alanları hızlıca görüntüleyen ve haritalayan araçlardır. Nepal depreminde yardım malzemesi taşımak için kullanılmışlardır.

Zorlu arazi koşullarında, moloz ve enkaz üzerinde ilerleyebilen, kamera ve sensörlerle donatılmış robotlardır. Finale Emilia depreminde binaların içine girerek hasar tespiti yapmışlardır.

Robotların haberleşme sistemlerinin birbirini engellemeden çalışması için belirlenen radyo frekans aralıklarıdır. Uluslararası standartların bir parçasıdır.

Robotun operatörle olan iletişimi ve arayüz tasarımıdır. Acil durumlarda robotun verileri operatöre anlaşılır şekilde aktarması, kurtarma operasyonunun başarısını belirler.

Afet sonrası binaların veya yapıların yıkılmasıyla oluşan moloz yığınıdır. Robotların hareket kabiliyetini en çok zorlayan ortamlardan biridir.

Nesnelerin veya canlıların yaydığı ısıyı algılayan görüntüleme cihazıdır. Nepal depreminde enkaz altındaki kazazedelerin vücut ısılarını tespit etmek için kullanılmıştır.

Robotların afetlerde kullanımını kısıtlayan yasal, bürokratik veya toplumsal kurallardır. Örneğin, afet yönetmeliklerinde robotların yer almaması bir sosyal engeldir.

Enerji üretimi yapan ancak kaza durumunda yüksek radyasyon riski taşıyan tesislerdir. Fukushima'da olduğu gibi, bu tür tesislerde robotlar insan yerine keşif yapmaktadır.

Endüstriyel kuruluşların faaliyetleri sırasında teknik, sosyal veya yönetimsel hatalar sonucu oluşan, küçük ölçekli toksik madde yayılımından büyük endüstriyel kazalara kadar uzanan olaylardır. Örnek: Bir fabrikadaki kimyasal tankın delinmesi.

Yüksek karmaşıklığa sahip sistemlerde, bileşenlerin birbirine sıkı bağlı olması nedeniyle hataların kaçınılmaz olduğunu savunan görüştür. Bu teoriye göre, sistemin doğası gereği büyük afetler er ya da geç yaşanacaktır.

Normal Kaza Teorisi'ne karşı geliştirilen, doğru yönetim ve teknolojik altyapı ile sistemlerde mükemmel güvenlik seviyelerine ulaşılabileceğini savunan yaklaşımdır.

Teknolojik bir kaza sonucunda ortaya çıkan ve etkileri kısa sürede bitmeyip uzun yıllar boyunca çevresel ve sağlık açısından devam eden felaketlerdir. Örnek: Çernobil'in radyasyon etkileri.

Teknolojik kazaların tarihsel başlangıç noktası kabul edilen, üretimin makineleştiği ve yoğunlaştığı dönemdir. Bu dönemle birlikte insan kaynaklı afetlerin ölçeği ve sıklığı artmıştır.

Endüstriyel gelişmenin getirdiği tehlikelerin küreselleştiği ve toplumsal kırılganlığın arttığı dönemdir. Bu kavram, teknolojik afetlere disiplinler arası yaklaşma gerekliliğini vurgular.

Canlılar üzerinde zararlı etkileri olan, teknolojik felaket sınıflandırmasında yer alan maddelerdir. Örnek: Antibiyotikler ve aşıların kasıtlı veya hatalı kullanımı sonucu oluşan riskler.

Duman (smoke) ve sisin (fog) birleşimiyle oluşan, sanayileşmiş şehirlerde hava kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan tehlikeli hava olayıdır. Örnek: 19. yüzyıl Londra'sında görüş mesafesini sıfıra indiren duman tabakası.

Seveso kazasında havaya ve toprağa karışan, son derece zehirli ve besin zincirine dahil olduğunda çoğalan bir kimyasaldır. Kalıcı yapısı nedeniyle çevre için uzun vadeli büyük bir tehdittir.

Endüstriyel kazaların ve çalışma koşullarının insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini inceleyen, işçi sağlığını korumayı amaçlayan tıp dalıdır. Sanayileşmenin dolaylı bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

İnsan kaynaklı afetlerin sadece teknik bir hata değil; yönetim, sosyal yapı ve kurumsal eksikliklerden kaynaklanan karmaşık bir sorun olduğunu ifade eden tanımlamadır.

Kişilerin fizyolojik ve davranışsal özelliklerini kullanarak kimlik belirleme işlemidir. Örneğin, bir kişinin parmak izi veya imza atma hızı üzerinden kimliğinin doğrulanmasıdır.

Bedenin fiziksel yapısı ve biçimiyle ilgili biyometrik yöntemlerdir. Parmak izi, iris taraması ve yüz tanıma bu kategoriye girer.

Kişinin davranış örüntüleri ve tavırlarına dayalı yöntemlerdir. Yürüyüş biçimi veya klavye kullanım hızı gibi dinamik özellikler incelenir.

Belirli bir topluluk içindeki kişinin kim olduğunun tespit edilmesidir. Sistemin veri tabanındaki tüm kayıtlar taranarak kişinin kimliği bulunur.

Kişinin iddia ettiği kimliğin doğruluğunun sınanmasıdır. Kişi kimliğini belirtir ve sistem sadece o kişinin verisiyle karşılaştırma yapar.

Kişinin veri tabanında kayıtlı olup olmadığının incelenmesi ve kayıtlı değilse sisteme dahil edilmesidir. Sistemin veri tabanı yönetimi sürecidir.

Sistemin yanlış bir kişiyi doğru kişi olarak tanımlamasıdır. Güvenlik açısından en kritik hata türüdür.

Sistemin gerçek kullanıcıyı tanıyamayıp reddetmesidir. Kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen bir durumdur.

Biyometrik özelliğin tüm insanlarda bulunması gerekliliğidir. Parmak izi gibi herkesin sahip olduğu özellikler bu kriteri karşılar.

Biyometrik özelliğin her bireyde farklı olmasıdır. İris yapısının her insanda benzersiz olması bu duruma örnektir.

Biyometrik özelliğin zamanla değişmemesidir. Kişinin parmak izinin yıllar geçse de aynı kalması beklenir.

Özelliğin objektif ve sayısal olarak ölçülebilir olmasıdır. Bir cihazın parmak izi çizgilerini matematiksel verilere dönüştürebilmesi gerekir.

Sistemin eşleşme kararı vermek için belirlediği sayısal sınırdır. Bu değerin ayarlanması sistemin güvenlik hassasiyetini belirler.