Ünite 9: Osmanlı'da Sosyalist Hareket — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

• Sosyalizmin Osmanlı basınına ilk giriş tarihini (1870'ler) ve Namık Kemal'in İbret Gazetesi'ndeki yazılarını karıştırmayın; ilk olumlu sinyaller bu dönemdedir.
• Ohannes Paşa'nın 'Mebadi-i İlm-i Servet-i Milel' adlı eserinin Mekteb-i Mülkiye'de ders kitabı olarak okutulduğunu ve sosyalizme karşı bürokratik bakışı şekillendirdiğini unutmayın.
• Selanik Sosyalist İşçi Federasyonu'nun (SSİF) Avraam Benaroya önderliğinde 4 dilde çıkardığı 'Journal del Lavorador' gazetesini ve çok uluslu yapısını sınavda sıklıkla sorulabileceği için iyi ezberleyin.
• Ermeni cemiyetleri olan Taşnak ve Hınçak'ın 1908 sonrası yasal nizamnamelerinde 8 saatlik iş günü gibi modern haklar savunsa da, genel olarak şiddet ve siyasi eylemlere yönelip milliyetçi kaldıklarını unutmayın.
• Hüseyin Hilmi'nin kurduğu partileri karıştırmayın: 1910'da Osmanlı Sosyalist Fırkası, 1919'da ise Türkiye Sosyalist Fırkası'nı kurmuştur.
• 1919 yılının Türk sosyalizmi için bir milat kabul edildiğini, çünkü Rumeli'nin kaybedilmesiyle Türk unsurun ve işçi hareketlerinin ön plana çıktığını göz ardı etmeyin.
• İslamiyet ile sosyalizm uzlaşmasını savunan yazarların (Ahmed Nebil, Hüseyin Hilmi) zekat müessesesini örnek gösterdiğini, karşıtların ise (Alaattin Cemil, Hüseyin Cahid) ise şiddetle reddettiğini karıştırmayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Önemli Olaylar / Örnekler

• Namık Kemal ve Reşat Bey'in Paris Komünü Yazıları
• Ohannes Paşa'nın Mülkiye'de Okutulan Kitabı
• Komünist Manifesto'nun Ermeniceye Çevrilmesi
• Varna'da Karl Marks Fotoğraflı Bulgar Yürüyüşü
• Selanik Sosyalist İşçi Federasyonu Mitingi
• Galata Sosyalist Kulübü ve Kurduğu Sendikalar
• Osmanlı Sosyalist Fırkası'nın Kuruluşu
• 1911 Selanik 1 Mayıs Mitingi
• Hüseyin Hilmi'nin Tramvay Grevi Eylemi
• 1919 Sonrası Örgütlü İşçi Sayısı
• Haliç Vapur Şirketi İşçilerinin Katılımı
• Dersaadet Elektrik Şirketi Kablolarının Tahrip Edilmesi