← Ünite 4

Ünite 4: Alternatif Maliye Politikası Yöntemleri — Önemli Kavramlar

İradi Maliye Politikası
Ekonomik istikrarsızlıkları gidermek amacıyla, kamu harcamaları ve vergi oranları gibi mali araçlarda siyasi karar alıcılar tarafından doğrudan, bilinçli ve takdiri değişiklikler yapılmasıdır.
Otomatik Stabilizatör
Herhangi bir yasal düzenlemeye veya siyasi karara gerek kalmaksızın, ekonomik dalgalanmalar sırasında bütçe gelir ve giderlerinin kendiliğinden daraltıcı veya genişletici etki yaratmasını sağlayan içsel mekanizmalardır.
Mali Sürüklenme (Fiscal Drag)
Ekonomik büyüme veya enflasyon dönemlerinde, artan oranlı vergi sistemi nedeniyle vergi gelirlerinin harcanabilir gelirden daha hızlı artarak toplam talebi kısması ve ekonominin tam istihdama ulaşmasını engellemesidir.
Formül Esnekliği
Ekonomik göstergelerin (örneğin işsizlik veya enflasyon oranı) önceden belirlenmiş kritik eşikleri aşması durumunda, yasal olarak tanımlanmış mali önlemlerin otomatik olarak yürürlüğe girmesini sağlayan yöntemdir.
Telafi Edici Maliye Politikası
Özel sektörün toplam talep yetersizliğini gidermek amacıyla devletin bilinçli olarak bütçe açığı vermesini ve ekonomiyi canlandırmasını öngören Keynesyen bütçe yaklaşımıdır.
Tedrici Maliye Politikası
Mali hedeflere ve ekonomik istikrara, ani kararlar yerine zamana yayılmış, aşamalı ve belirli bir sıralama dahilinde uygulanan politikalarla ulaşmayı amaçlayan yöntemdir.
Şok Maliye Politikası
Ekonomik kriz veya güven bunalımı dönemlerinde, piyasa beklentilerini hızla düzeltmek amacıyla çok kısa sürede, sert ve radikal mali tedbirlerin bir arada uygulanmasıdır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Mali Kural
Siyasi karar alıcıların bütçe açığı, borç stoku veya harcamalar üzerindeki takdir yetkisini sınırlayan, sayısal hedefler ve tavanlar getiren yasal veya anayasal düzenlemelerdir.
Verginin Gelir Esnekliği
Millî gelirde meydana gelen oransal bir değişimin, vergi gelirlerinde yol açtığı oransal değişimi ölçen ve verginin otomatik istikrar gücünü gösteren katsayıdır.
Harcanabilir Gelir (Yd)
Bireylerin ve firmaların vergiler ödendikten ve devletten alınan transfer ödemeleri eklendikten sonra tüketime veya tasarrufa yönlendirebilecekleri net gelir düzeyidir.
İstikrar ve Büyüme Paktı
Avrupa Birliği üyesi ülkelerin bütçe disiplinini sağlamak ve Maastricht kriterlerine uyumlarını sürekli olarak izleyip denetlemek amacıyla 1997 yılında kabul edilen mekanizmadır.