Ünite 12: Sosyal Güvenliğin İktisadi Fonksiyonları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sosyal güvenliğin iktisadi fonksiyonlarından biri olan 'mecburi tasarruf fonksiyonu' kapsamında, bireylerin kendi iradeleriyle tasarruf yapma eğilimleri ile sosyal sigorta primlerinin zorunlu tutulması arasındaki ilişkiyi gerekçeleriyle karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Bireyler, özellikle alt gelir grubundakiler ve tüketim kültürünün etkisi altındakiler, kendi iradeleriyle yeterli tasarruf yapamazlar. Sosyal sigorta primlerinin yasal bir zorunluluk olması, bu yetersizliği gidererek mecburi bir toplu tasarruf oluşturur ve sermaye birikimine katkı sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sosyal güvenlik fonlarının yatırıma aktarılmasında benimsenen dört temel prensibi (likidite, rantabilite, istikrar ve emniyet) listeleyerek, bu prensiplerin fonların korunmasındaki önemini kısaca açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu prensipler; fonların ihtiyaç anında nakde çevrilebilmesini (likidite), kârlı yatırımlarla büyümesini (rantabilite), düzenli gelir getirmesini (istikrar) ve enflasyon ile risklere karşı korunmasını (emniyet) sağlar. Böylece fonlar siyasi ve ekonomik risklere karşı güvenceye alınır.
Alıştırma 3myders hazırladı
İşsizlik sigortasının ekonomik kriz ve depresyon dönemlerinde nasıl bir 'otomatik istikrar sağlayıcı' (iktisadi istikrar fonksiyonu) görevi gördüğünü örnek vererek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
İstihdamın yüksek olduğu dönemlerde biriken işsizlik sigortası fonları, kriz dönemlerinde işsiz kalanlara ödenek olarak dağıtılır. Bu ödemeler piyasadaki toplam talebin aşırı düşmesini engelleyerek ekonomik çöküşü hafifletir ve istikrar sağlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sosyal güvenlik sistemindeki transfer fonksiyonunu oluşturan üç ana gelir akımı yönünü belirterek, 'özel kesimden kamu kesimine' gerçekleşen transferlerin sosyal adalete nasıl hizmet edebileceğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Gelir akımları; özelden kamuya, kamu içinden kamuya ve kamudan özele doğru gerçekleşir. Özel kesimden kamuya aktarılan primlerin zenginden fakire doğru yeniden gelir dağılımı sağlayacak şekilde yapılandırılması sosyal adaleti güçlendirir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik fonlarının yatırım kaynağı olarak kullanılmasının avantajlarını ve bu süreçte sosyal adalet açısından dikkat edilmesi gereken sınırları değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bu fonlar yetersiz özel sermayenin yerini doldurarak kalkınmayı destekler. Ancak, kalkınmanın mali yükünün sadece alt gelir grubundaki çalışanların omuzlarına yüklenmemesi ve fonların sosyal adalet ilkelerine uygun, dengeli alanlarda kullanılması gerekir.
