Besinler içinde bulunan mineral ve vitamin gibi besin ögelerinin vücut tarafından sindirilip emilerek kullanılabilen kısmının yüzdesidir. Örneğin, hayvansal gıdalardaki demirin biyoyararlılığı bitkisel gıdalardakine göre çok daha yüksektir.
Makromineraller
Vücudun günlük gereksiniminin 100 mg'dan fazla olduğu, yapısal ve düzenleyici görevleri olan mineral grubudur. Kalsiyum, magnezyum, fosfor ve potasyum bu grupta yer alır.
Mikromineraller
Vücutta çok küçük miktarlarda (eser düzeyde) bulunan ve günlük gereksinimi miligram veya mikrogram düzeyinde olan minerallerdir. Demir, çinko, bakır, selenyum, iyot, flor ve krom bu gruba örnektir.
Mineralizasyon
Kalsiyum ve fosfor gibi minerallerin kollajen proteini matrisinde kristaller oluşturarak kemik ve diş yapısını sertleştirip güçlendirmesi sürecidir. Bu süreç kemik yoğunluğunun oluşmasında temel rol oynar.
Pik Kemik Kütlesi
İnsanların yaşamları boyunca ulaşabilecekleri en yüksek kemik yoğunluğu ve gücü seviyesidir. Genellikle 20'li yaşların sonunda bu seviyeye ulaşılır ve yaşlılıktaki kırıklara karşı en büyük korumayı sağlar.
Osteomalazi
Yetişkinlerde kronik kalsiyum ve D vitamini yetersizliğine bağlı olarak kemiklerin mineral içeriğinin azalması ve zayıflayıp yumuşamasıyla karakterize bir kemik hastalığıdır.
Hipomagnezemi
Kanda magnezyum düzeyinin normal sınırların altına düşmesiyle oluşan, D vitamini ve kalsiyum dengesini de bozan şiddetli magnezyum eksikliği tablosudur. Genellikle böbrek hastalarında ve kronik alkoliklerde görülür.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Fosfolipit
Hücre zarlarının temel yapısını oluşturan, yapısında fosfor barındıran ve hücre zarına akışkanlık özelliği kazandırarak maddelerin hücre içine giriş çıkışını düzenleyen lipit bileşikleridir.
Hem Demir
Sadece kırmızı et, tavuk ve balık gibi hayvansal kaynaklı besinlerde bulunan, emilim oranı bitkisel kaynaklı demire göre yaklaşık iki kat daha yüksek olan iki değerli demir (Fe2+) formudur.
Hem Olmayan Demir
Tahıllar, baklagiller ve yeşil yapraklı sebzeler gibi bitkisel kaynaklı besinlerde bulunan, emilimi C vitamini ile artan ancak fitat ve polifenollerden olumsuz etkilenen üç değerli demir (Fe3+) formudur.
Guatrojenler
Lahana, karnabahar ve brokoli gibi lahana ailesi sebzelerinde bulunan, iyotun tiroid bezine geçişini engelleyerek tiroid hormonu üretimini bozan ve guatr oluşumuna yol açabilen maddelerdir.
Kretenizm
Gebelikte annenin şiddetli iyot yetersizliği yaşaması sonucu bebekte ortaya çıkan, geri dönüşümsüz zihinsel gerilik ve büyüme bozukluğu ile karakterize doğumsal bir tablodur.
Oksidatif Stres
Vücuttaki serbest radikallerin üretimi ile bunları etkisiz hale getirecek antioksidan savunma sistemi arasındaki dengenin bozulması durumudur. Selenyum ve C vitamini bu stresle mücadelede önemli rol oynar.
Nöral Tüp Defekti (NTD)
Gebeliğin ilk haftalarında embriyonun omurilik ve beyin yapısını oluşturan nöral tüpün düzgün kapanmaması sonucu oluşan spina bifida gibi ciddi doğumsal anomalilerdir. Gebelik öncesi folik asit kullanımı ile önlenebilir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Preeklampsi
Gebelikte idrarda protein kaybı, yüksek tansiyon ve vücutta aşırı ödem oluşumu ile karakterize, anne ve bebek sağlığını tehdit eden ciddi bir gebelik komplikasyonudur.
Pika
Toprak, kil, tebeşir, kömür gibi besin değeri taşımayan maddelerin yenmesiyle karakterize, genellikle demir ve çinko eksikliğiyle ilişkilendirilen bir yeme davranışı bozukluğudur.
Hiperemezis Gravidarum
Gebelikte normal kabul edilen sabah bulantılarının ötesinde, şiddetli ve sürekli kusma, sıvı-elektrolit kaybı ve kilo kaybına yol açan klinik tablodur.
Kolostrum
Doğumdan sonraki ilk 4-5 günde salgılanan, koyu kıvamlı, sarımsı renkte, protein, çinko, A vitamini ve antikorlar yönünden son derece zengin olan ilk süttür.
Geçiş Sütü
Doğumdan sonraki ikinci hafta boyunca salgılanan, kolostruma göre protein içeriği azalırken laktoz, yağ ve toplam kalori içeriği artış gösteren anne sütü evresidir.
Mekonyum
Yenidoğan bebeğin anne karnındayken bağırsaklarında biriken ve doğumdan sonra çıkardığı ilk koyu renkli dışkıdır. Kolostrumun müshil etkisi bu dışkının kolayca atılmasını sağlar.
Nefrolitiazis
İdrar içindeki tuz ve minerallerin böbreklerde birikerek zamanla böbrek taşı oluşturması durumudur. Bebeklerin ek gıdalarına erken dönemde tuz eklenmesi bu riski artırır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Favizm
Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz enzim eksikliği olan bebeklerde, taze bakla tüketimi veya polenlerine maruz kalınması sonucu gelişen ani ve ağır hemolitik anemi tablosudur.
Bebek Botulizmi
Clostridium botulinum bakterisinin sporlarının bebeğin bağırsaklarında çoğalarak toksin üretmesiyle oluşan, felç ve solunum yetmezliğine yol açabilen ciddi bir hastalıktır. Bu nedenle 1 yaşından önce bebeklere bal verilmemelidir.
Miyelinizasyon
Sinir hücrelerinin uzantılarını saran ve elektrik iletimini hızlandıran miyelin kılıfının oluşması sürecidir. İyot ve B12 vitamini bu sürecin sağlıklı ilerlemesi için elzemdir.
Menkes Hastalığı
Vücutta bakır emiliminin ve taşınmasının genetik olarak bozuk olması sonucu ortaya çıkan, saçlarda kıvrılma, büyüme geriliği ve nörolojik sorunlarla karakterize nadir bir hastalıktır.