← Ünite 3

Ünite 3: Türkiye’de Tarım Faaliyetlerine Etki Eden Fiziki Coğrafya FaktörleriNe Öğrendik?

Ders kitabının ünite sonundaki kendi özeti — yazarın “bu bölümde şunları anlattık” dediği metin. Bizim hazırladığımız kapsamlı Özet’ten farklı olarak kitabın kendi cümleleridir.

Bu bölümde temel fiziki coğrafya faktörlerini ve bu faktörlerin tarımsal üretime etkisi üzerinde durulmuştur. Bu çerçevede Türkiyenin topografik özellikleri kapsamında yükselti ve eğim değerlerinin tarımsal üretimine etkisi, iklim ve iklimi oluşturan sıcaklık, yağış, rüzgar, nem ve bulutluluk gibi unsurların tarımsal üretimin biçimlenmesindeki katkısı, toprak koşullarının Türkiyedeki durumu ve tarımsal üretimdeki yeri, nihayet su kaynaklarının nitelikleri, Türkiye’deki durumu ve tarımsal üretimdeki önemi işlenmiştir. Belirtilen çerçevede Türkiye’nin bir bütün olarak yükseltisi fazla bir ülke olduğu, ortalama yükseltisinin 1000 m’nin üzerinde olduğu, yükseltinin artmasıyla eğim değerlerinin de yükseldiği öğrenilmiştir. Türkiye’de mekanın %62,2’sinin dik eğimli arazilerden oluştuğu ve bunu da tarımsal üretimi kısıtlayıcı bir etki yarattığı öğrenilmiştir. Sadece topogtafik özellikler değil, iklim ve iklimi oluşturan hava olaylarının da tarımsal üğretimin biçimlenmesinde önemli bir etkisi olduğu, bu kapsamda Türkiye’de birbirinde farklılaşan iklim tiplerinin yaşandığı anlaşılmaktadır. İklim unsurlarından sıcaklık değerlerinin bölgeler arasında büyük farklıklar oluşturduğu, kıyı kesimlerinn yüksek sıcaklık ortalamalarına sahip olduğu anlaşılmıştır. Yine yağış şartları aısından da ektrem değerlerin yaşandığı öğrenilmiştir. Tarımsal üretim süreçlerinde etkili olan diğer bir faktörün toprak şartları olduğu, Türkiye’nin geçirdiği jeolojik süreçler ve dış faktörlerin etkisiyle çok çeşitli toprak tiplerini bünyesinde barındırdığı, en fazla zonal toprakların görüldüğü öğrenilmiştir. Sadece oprağın türü değil aynı zamanda toprağın verimlilik ölçüsünün de tarımsa üretim açısından büyük önem arzettiği anlaşılmış, bu kapsamda toprakların sekiz verimlilik sınıfına ayrıldığı öğrenilmişir. Son olarak su kaynaklarının tarımsal üretimde önemli bir role sahip olduğu anlaşılmiştir. Bu çerçevede yağışla birlikte oluşan yer üstü ve yer altı su kaynaklarının tarımsal üretim açısından büyük değer taşıdığı öğrenilmiştir. Bu çerçevede su kaynakalrının yurt genelinde dengeli bir dağlış göstermediği anlatılmıştır.