Ünite 3: İletişim Araştırmalarının Uygulanabilir Olduğu Alanlar — Önemli Kavramlar

İletişim sürecindeki belirsizlikleri azaltmak ve karar alma süreçlerinde hata payını düşürmek amacıyla kullanılan disiplinlerarası bilimsel yöntemler bütünüdür. Örneğin, bir markanın yeni reklam kampanyasının etkisini ölçmek için bu araştırmalardan yararlanılır.

Televizyon izleme araştırmalarında kullanılan, her aile üyesinin kumanda üzerinden kendi numarasını girmesiyle kimin neyi izlediğini anlık kaydeden elektronik cihazdır. Bu yöntem, hanehalkı bazlı değil, birey bazlı analiz imkanı sağlar.

Gazete okurluğunu ölçmek için kullanılan, katılımcılara son altı ayda okudukları gazetelerin logolarının gösterilip 'dün hangi gazeteyi okudunuz' diye sorulduğu bir yöntemdir. Amaç, gazetenin satın alınmasından ziyade okunma eylemini tespit etmektir.

Tüketiciye reklamın bir parçası, görseli veya anahtar bir ipucu sunularak reklamı hatırlayıp hatırlamadığının sorgulanmasıdır. Örneğin, bir markanın logosu gösterilerek 'bu reklamı daha önce gördünüz mü?' diye sorulmasıdır.

Tüketiciye hiçbir ipucu vermeden, sadece ürün grubu veya marka ismi verilerek reklamı tarif etmesinin istenmesidir. Tüketicinin zihninde en çok yer eden reklamları belirlemek için kullanılır.

Bir reklamın veya markanın, rakip reklamlara oranla tüketicinin zihninde ne kadar ön planda olduğunu ifade eden bir ölçüttür. 'Aklınıza gelen ilk marka nedir?' sorusuyla ölçülür.

Reklamın tüketici için taşıdığı değerler ile kurduğu bağın derecesidir. Genellikle Likert veya Semantik Farklılıklar ölçekleri kullanılarak tüketicinin reklama yönelik tutumu puanlanır.

Reklamın algılanan niteliklerini ölçmek için uçlarda zıt sıfatların (örneğin: sıkıcı-eğlenceli, karmaşık-basit) bulunduğu 5 veya 7 puanlık ölçeklerdir. Tüketiciden reklamı bu sıfatlar arasında puanlaması istenir.

Katılımcıların bir hafta boyunca izledikleri programları ve radyo kanallarını yapılandırılmış bir forma not ettikleri yöntemdir. Veriler daha sonra araştırmacılar tarafından toplanarak analiz edilir.

Belirli hanelerin televizyonlarına takılan ve cihazın açılmasıyla otomatik kayda başlayan, telefon hatları üzerinden verileri merkeze ileten bir ölçüm sistemidir. Hangi kanalın ne kadar izlendiğini belirlemek için kullanılır.

Reklamın yayın süresi boyunca etkisini, hatırlanma düzeyini ve marka imajına katkısını periyodik olarak ölçen araştırmalardır. Genellikle telefonla anket yöntemiyle yapılır.

Billboard, afiş, otobüs durağı ve bina cephesi gibi dış mekânlarda yapılan tanıtım faaliyetleridir. Diğer mecralara göre daha az rahatsız edici bulunması ve maliyet avantajı ile tercih edilir.