Ünite 6: İkna Edici İletişim — Önemli Kavramlar

Duygu, düşünce veya bilgilerin ortak simgeler sistemi kullanılarak başkalarına aktarılması ve karşılıklı olarak paylaşılması sürecidir. Metinde bu kavram, insanlar arasındaki dinamik bir etkileşim ve karşılıklı eylemleşme olarak ele alınmaktadır.

Kişi ya da kişilerin tutum veya davranışlarını, herhangi bir zorlama ve baskı olmaksızın, kendi özgür iradeleriyle etkilemeyi ve değiştirmeyi hedefleyen bilinçli bir iletişim sürecidir.

Bir olayın düzenli olarak ve birbirini izleyen değişmelerle gelişmesi, başka bir olaya dönüşmesidir. İletişim ve ikna, süreklilik ve değişim içeren dinamik birer süreç olarak tanımlanır.

İletişim sürecini başlatan, algılama ve yorumlama süreçlerinde ürettiği anlamlı iletileri simgeler aracılığıyla gönderen kişi, grup ya da kuruluştur. İkna edici iletişimde kaynağın dikkat çekici ve güvenilir olması başarının temel koşuludur.

Kaynakta bulunan duygu, düşünce veya bilginin alıcı tarafından anlam ifade edecek şekilde sözel, görsel ya da fiziksel simgelerle yapılandırılmış halidir.

Kendisinden başka bir şeye gönderme yapan, duyularımızla kavrayabileceğimiz ve varlığı kullanıcıların onu kabul etmesine bağlı olan fiziksel veya zihinsel bir olgudur. Örneğin, müzayedede kulak memesi çekmek fiyat artırma göstergesidir.

Temsil ettiği nesnesiyle doğrudan fiziksel veya görsel benzerlik taşıyan göstergelerdir. Kadın ve erkek tuvaletlerini simgeleyen yaygın figürler veya bir kişinin fotoğrafı buna örnektir.

Nesnesiyle doğrudan, varoluşsal veya neden-sonuç ilişkisi içinde bağlantılı olan göstergedir. Örneğin, dumanın varlığı ateşin belirtisel bir göstergesidir.

Nesnesiyle olan bağlantısı tamamen toplumsal uzlaşma, anlaşma veya kurallar sonucu belirlenmiş olan nedensiz göstergelerdir. Kelimeler, rakamlar ve kızılhaç işareti birer simge örneğidir.

Bir kültürün ya da alt kültürün üyelerinin paylaştığı, göstergelerin hangi bağlamda ve nasıl kullanılacağını belirleyen kurallar ve uzlaşımlar bütünüdür.

Belirli bir kurala göre bir araya getirilmiş ve ortak özellikler taşıyan göstergeler sınıfıdır. Örneğin, Türk alfabesindeki harfler veya giysi kategorisindeki etek, ceket ve pantolon birer paradigmadır.

Bir paradigmadan seçilen göstergelerin belirli kurallara göre yan yana getirilerek oluşturduğu anlamlı bütündür. Harflerden oluşan kelimeler veya giysilerden yapılan kombinler birer dizimdir.

İletileri kanal boyunca aktarılabilir işaretlere dönüştüren fiziksel veya teknik araçlardır. Konuşma esnasında ortaya çıkan ses ve sözler, televizyon, radyo veya telefon birer araçtır.

İletinin kaynaktan alıcıya ulaşırken izlediği fiziksel yoldur. Örneğin, telefon görüşmesinde telefon hattı kanal işlevi görürken, konuşulan sözler araçtır.

Kaynaktan gelen iletileri belli biyolojik ve psiko-sosyal süreçlerden geçirerek yorumlayan ve bunlara sözlü veya sözsüz tepki veren kişi ya da gruplardır.

İkna kaynağının, savunduğu konuya ne derece hakim olduğu ve konu hakkındaki bilgisinin alıcıyı tatmin etme düzeyidir. Hovland ve Weiss'a göre uzmanlık, inandırıcılığı doğrudan etkiler.

Kaynağın dürüst, tarafsız ve kişisel çıkardan uzak olduğuna dair hedef kitlede oluşan algıdır. Güvenilirlik düzeyi arttıkça hedef kitlenin ikna olma olasılığı da artar.

Beden dilini inceleyen ve bakış, duruş, jest ile mimikler gibi hareketli insani yönleri ele alan bilimsel alt disiplindir.

İkili, grup veya toplumsal ilişkilerde bireylerin birbirleriyle olan mesafelerini ve mekanı kullanım biçimlerini inceleyen beden dili alt disiplinidir.

Kişinin kendisini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu, düşünce ve davranışlarının nedenlerini anlaması ve bu anladığı durumu ona ifade edebilmesi yeteneğidir.

Bireyin gerçek benliği ile ideal benliği arasındaki farktan doğan, kendisini ne kadar değerli ve sorunlarla başa çıkabilecek kadar yeterli hissettiğini gösteren duygudur.

İkna sürecinde sadece kendi görüşünü savunmakla kalmayıp, karşıt görüşlerin veya rakip ürünlerin de özelliklerine dürüstçe yer vererek karşılaştırma yapan mesaj tasarımıdır.