Ünite 6: Yayın Hizmeti İlkeleri — Önemli Kavramlar

Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğini belirleyen ve bunların sunumunu gerçekleştiren kamu veya özel tüzel kişidir. Bu kuruluşlar yayın hizmetlerini kamusal sorumluluk anlayışıyla sunmakla yükümlüdür.

Ekonomik bir karşılık veya benzeri bir amaçla ya da öz tanıtım amacıyla yapılan; televizyon, radyo veya isteğe bağlı yayın hizmetleri ile birlikte veya bu hizmetlerin içinde yer alan reklam, tele-alışveriş, ürün yerleştirme ve desteklemeyi içeren sesli ve/veya görüntülü duyurulardır.

İzleyici ve dinleyicilere doğrudan ücret karşılığında mal veya hizmet tedarik edilmesi amacıyla ekranda veya yayında doğrudan teklif sunulmasını içeren doğrudan yayınlardır. Kesintisiz en az on beş dakika süreyle ve günde toplam bir saati aşmayacak şekilde yapılabilir.

Bir malın, hizmetin veya bunların markasının bir ücret veya benzeri karşılık ödenmeksizin program içine dâhil edilmesi veya bunlara atıfta bulunulması uygulamasıdır. Sadece sinema/televizyon filmleri, diziler, spor ve genel eğlence programlarında yapılabilir.

Kamu veya özel tüzel veya gerçek kişilerin, kendi ticari faaliyetlerini veya imajlarını tanıtmak amacıyla radyo ve televizyon programlarının finanse edilmesine katkıda bulunmasıdır. Haber bültenleri ve dini tören yayınlarında desteklemeye izin verilmez.

Karasal sayısal yayın altyapısı üzerinden birden fazla medya hizmet sağlayıcının yayınlarını tek bir frekans bandından (multipleks) iletme yetkisine sahip olan ve Üst Kurulca yetkilendirilen işletmecidir.

Kamuoyu için büyük önem taşıyan olayların münhasır yayın haklarına sahip olmayan diğer yayıncılara, adil, makul ve eşitlikçi bir temelde bedeli karşılığında haber programları içinde doksan saniyeyi geçmeyemeyecek şekilde kısa görüntü kullanma hakkı vermesidir.

Toplum için büyük önem arz eden ulusal ve uluslararası olayların, ülke geneline şifresiz ve ücretsiz yayın yapan televizyon kanallarından canlı veya banttan yayınlanmasını temin etmek amacıyla Üst Kurul tarafından hazırlanan ve ilan edilen listedir.

Medya hizmet sağlayıcıların, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek içerikler hakkında izleyicileri sesli veya yazılı sembollerle bilgilendirmek üzere kullandığı sistemdir.

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarda ortak denetim ile öz denetim mekanizmalarının kurulması, izleyici şikayetlerinin değerlendirilmesi amacıyla en az on yıllık mesleki tecrübeye sahip olarak görevlendirilen temsilcidir.

Mal veya hizmet üreten ticari kuruluşların isimlerinin, markalarının veya faaliyetlerinin reklam niteliğinde program içinde kasıtlı olarak halka gösterilmesi veya tanıtılmasıdır; radyo ve televizyon yayınlarında kesinlikle yasaktır.

Üst Kurul kanununa göre ulusal karasal yayın lisansına sahip televizyon yayıncılarının yayın sürelerinin en az yüzde ellisini ayırmak zorunda olduğu, Avrupa ülkelerindeki yapımcılar tarafından üretilen yapımlardır.

Gerçek ve tüzel kişilerin kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlal edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması halinde, yayın tarihinden itibaren altmış gün içinde medya hizmet sağlayıcıya başvurarak yayınlatabileceği yasal haktır.

Bir olayın veya programın yayınlanması konusunda sadece tek bir yayıncıya veya platforma tanınmış olan tek elden yayın yapma hakkıdır.

Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan edilen seçim döneminde, yayın yasaklarının başlayacağı saate kadar siyasi partiler ve adaylar tarafından yayınlatılabilen reklam türüdür.

Radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının sesli duyurular şeklinde kullandıkları ve Üst Kurul nezdinde tescil ettirmek zorunda oldukları ayırt edici sesli kimlik işaretidir.

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yayın süresince (test yayını dahil) ekranda kullandıkları, her türlü ad ve bu adı tasvir eden blok grafiklerden oluşan ve Üst Kurulca tescil edilen görsel kimliktir.

Genel yayın anlayışından farklı olarak belirli bir konu, tür, hedef kitle veya format üzerine odaklanarak yapılan radyo ve televizyon yayıncılığı türüdür.

Medya hizmet sağlayıcı tarafından seçilen bir katalogdan, kullanıcıların kendi seçtikleri anda ve bireysel olarak izleyebildikleri veya dinleyebildikleri yayın hizmeti türüdür.