Avrupa'da 17. ve 18. yüzyıllarda aklı ve bilimi tek rehber kabul ederek dogmaları, batıl inançları ve kilise otoritesini reddeden, insanı ve bireysel özgürlükleri merkeze alan düşünce hareketidir.

Bireysel özgürlükleri, serbest piyasa ekonomisini, özel mülkiyet hakkını, hukukun üstünlüğünü ve devletin yetkilerinin sınırlandırılmasını savunan siyasi ve ekonomik doktrindir.

Devletin ve siyasal iktidarın kökenini, bireylerin doğal durumdaki güvensizlikten kurtulmak için kendi rızalarıyla haklarını bir otoriteye devretmeleri esasına dayandıran teoridir.

Jean-Jacques Rousseau'nun kuramında, bireysel ve özel çıkarların ötesinde, toplumun tamamının ortak iyiliğini ve kamu yararını gözeten, yanılmaz ve bölünmez ortak toplumsal iradedir.

Montesquieu tarafından sistemleştirilen; devletin yasama, yürütme ve yargı güçlerinin kötüye kullanılmasını önlemek amacıyla farklı bağımsız organlara verilmesini öngören ilkedir.

Siyaset felsefesinde, herhangi bir devlet, hükümet, yasa veya örgütlü sivil toplum kurulmadan önce insanların içinde yaşadığı varsayılan kuralsız başlangıç aşamasıdır.

Immanuel Kant'ın, devletlerin egemenliklerini koruyarak kuracakları küresel bir federasyon ve hukuk düzeni sayesinde savaşların kalıcı olarak önlenmesini hedefleyen felsefi tasarımıdır.

Evreni yaratan bir Tanrı'nın varlığını kabul etmekle birlikte, Tanrı'nın evrene doğrudan müdahale etmediğini, insanın akıl yoluyla doğruları bulması gerektiğini savunan Aydınlanmacı din anlayışıdır.

Orta Çağ'ın teosentrik (Tanrı merkezli) dünya görüşüne karşı çıkan, insanı, insan aklını ve değerini her türlü otoritenin üstünde tutan insan merkezli felsefi yaklaşımdır.

John Locke'a göre, bireysel hakları ve mülkiyeti korumakla yükümlü olan devletin bu sınırları aşarak zorbalığa yönelmesi durumunda halkın iktidara karşı koyma ve onu değiştirme hakkıdır.

Montesquieu'ye göre, yasaların izin verdiği her şeyi yapabilme ve yasaların yasaklamadığı hiçbir şeyi yapmaya zorlanmama güvencesidir.

Devletlerin her an savaşa hazır bulundurduğu profesyonel askeri güçtür; Kant'a göre bu ordular diğer devletleri kışkırttığı ve mali yük getirdiği için zamanla tamamen kaldırılmalıdır.

Yurttaşların özgürlüğü, tek bir kanun koyucuya bağlılık ve yasa önünde eşitlik ilkelerine dayanan, Kant'ın ebedi barış için her devlette bulunmasını şart koştuğu yönetim biçimidir.

İnsanların evrensel bir insanlık topluluğunun üyeleri olarak sahip oldukları, yabancı bir ülkede düşmanca muamele görmeme ve ziyaret hakkını içeren hukuk dalıdır.

Montesquieu'nün savunduğu, mutlak monarşinin gücünü aristokrasinin ve yerel meclislerin (parlamentoların) tarihsel haklarıyla dengeleyerek özgürlüğü korumayı amaçlayan yaklaşımdır.

Yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin tek bir organda (Rousseau'da halkın meclisinde) toplanmasını öngören, egemenliğin bölünmezliği ilkesine dayanan siyasal modeldir.

Bilginin kaynağının akıl değil, duyular, deney ve gözlem olduğunu savunan; John Locke'un kurucusu olduğu felsefi akımdır.

Kant'ın 'foedus pacificum' olarak adlandırdığı, tek bir savaşı değil tüm savaşları kalıcı olarak bitirmeyi amaçlayan, devletlerin bağımsızlıklarını koruyarak katıldıkları hür federasyondur.

Devlet yönetiminin, hukukun ve toplumsal kurumların dinsel dogmalardan arındırılarak akıl ve dünya gerçeklerine göre düzenlenmesini öngören ilkedir.

İnsanlık tarihinin bilim, teknoloji, ahlak ve özgürlük alanlarında sürekli olarak daha iyiye, güzele ve refaha doğru doğrusal bir gelişim gösterdiğini savunan Aydınlanma inancıdır.

John Locke'un insanın emeğiyle doğadan dönüştürdüğü değerler üzerinde sahip olduğu, devletin korumakla yükümlü olduğu en temel doğal haklardan biridir.

Voltaire ve Locke tarafından savunulan, farklı dini inanç, düşünce ve mezheplere sahip bireylerin toplumda baskı görmeden bir arada yaşayabilmesini öngören ahlaki ve hukuki ilkedir.

Kant felsefesinde, insan aklının hiçbir deney ve gözleme dayanmadan, doğuştan getirdiği kategorilerle saf düşünme ve kavrama yeteneğidir.

Kant'ın ahlaki eylemleri, ödev bilincini ve evrensel ahlak yasasını belirleyen, insanın iradesini yönlendiren akıl boyutudur.

Orta Çağ'da kilise dogmalarına dayanan, aklı sadece inancı temellendirmek için kullanan, eleştiriye ve deneye kapalı felsefe sistemidir.