Ünite 7: Ölçme ve Araçlarında Aranan Nitelikler — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Sistemli ve tesadüfi yanılgıların ölçme sonuçları üzerindeki etkilerini karşılaştırarak, hangisinin düzeltilmesinin daha zor olduğunu nedenleriyle birlikte açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Sistemli yanılgılar tek yönlü ve yanlı olduğu için her ölçümde gerçek değerden aynı yönde uzaklaşmaya neden olur ve düzeltilmesi zordur. Tesadüfi yanılgılar ise çift yönlü ve yansız olduğundan, çok sayıda ölçüm yapıldığında birbirini dengeleyerek ortalamayı gerçeğe yaklaştırabilir.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Bir araştırma konusu belirleyiniz ve bu araştırma için tasarlayacağınız ölçekte çift sayılı kategori (örneğin 4'lü veya 6'lı Likert) kullanmanın, tek sayılı kategori kullanmaya kıyasla deneklerin cevaplama davranışı üzerindeki etkisini tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   Tek sayılı kategoriler deneklere tarafsız kalabilecekleri bir 'orta nokta' sunarken, çift sayılı kategoriler denekleri bir tarafa yönelmeye zorlar. Araştırmacı, deneklerin kararsız kalmasını önlemek ve net bir eğilim belirlemek istiyorsa çift sayılı (zorlanmış) ölçekleri tercih etmelidir.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   İlkokul öğrencilerine yönelik bir anket çalışması tasarladığınızı hayal ediniz. Ölçeğin fiziksel formu, gösterimi ve kategori sayısı açısından dikkat etmeniz gereken hususları ünite bilgilerine dayanarak örneklendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Çocuklar gibi tecrübesiz gruplar için kelimeler yerine gülen yüzler gibi resimsel gösterimler tercih edilmelidir. Ayrıca çocukların ayrım yapma yeteneği sınırlı olduğundan kategori sayısı az tutulmalı ve karmaşık ifadeler yerine anlaşılır, yumuşak ifadeler kullanılmalıdır.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   'Güvenilirlik, geçerlilik için zorunlu bir koşuldur ancak yeterli değildir' ifadesini bir örnek üzerinden açıklayarak bu iki kavram arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Bir tartı her ölçümde ağırlığı tutarlı bir şekilde ancak 5 kilo eksik tartıyorsa bu tartı güvenilirdir (tutarlıdır) ama geçerli (doğru ölçen) değildir. Dolayısıyla bir aracın geçerli olabilmesi için öncelikle güvenilir olması gerekir, fakat her güvenilir araç geçerli demek değildir.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Bir ölçeğin içsel tutarlılığını ölçmek için kullanılan Cronbach Alfa katsayısının ne anlama geldiğini ve kabul edilebilir sınır değerinin ne olduğunu araştırarak açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Cronbach Alfa katsayısı, ölçekteki soruların birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ne derece ölçtüğünü gösteren bir içsel tutarlılık ölçüsüdür. Bilimsel araştırmalarda bu katsayının 0.70 ve üzerinde olması ölçeğin güvenilir kabul edilmesi için arzu edilen sınırdır.