Ünite 4: Menkul Kıymet Değerlemesi: Tahvil — Önemli Kavramlar

Devletlerin ve anonim ortaklıkların uzun vadeli kaynak ve fon ihtiyaçlarını karşılamak üzere çıkardıkları, sahiplerine ihraççıya karşı alacak hakkı veren borç senetleridir. Örnek olarak, bir şirketin 5 yıl vadeli 1.000 TL nominal değerli borçlanma senedi ihraç etmesi gösterilebilir.

Tahvil sahiplerine vade boyunca belirli aralıklarla (3, 6 veya 12 ayda bir) ödenen sabit veya dönemsel faiz getirisidir. Örneğin, yıllık %12 faizli 1.000 TL anaparalı bir tahvilin yılda 120 TL kupon faizi ödemesi bu kapsamdadır.

Bir tahvilin kalan vadesi boyunca yatırımcıya sağlayacağı kupon faizleri ve anapara ödemelerinin bugünkü değerleri toplamıdır. Yatırımcının beklediği minimum getiri oranı kullanılarak iskonto edilmek suretiyle hesaplanır.

Getiri oranları ve ödeme koşulları ilk ihraç anından itibaren belirlenen ve vadeye kadar değişmeyen menkul kıymet türüdür. Tahviller, şirket kâr etse de etmese de kupon ödemesi yapmaları nedeniyle bu sınıfa girer.

Daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı organize sermaye piyasasıdır. Tahvillerin bu piyasada likit olarak işlem görmesi yatırımcılara vadeyi ayarlama esnekliği tanır.

Anonim ortaklıkların çıkarabileceği borçlanma araçlarının üst sınırını belirleyen yasal sınırlamadır. Örneğin halka açık şirketler için bu sınır son özkaynak toplamının 10 katıdır.

Anonim şirketler tarafından uzun vadeli finansman sağlamak amacıyla çıkarılan borçlanma senedidir. Devlet tahvilleri hariç, halka arz edilecek özel sektör tahvillerinin SPK'ya kaydettirilmesi zorunludur.

Devletin bütçe açıkları veya uzun vadeli yatırımlarını finanse etmek amacıyla çıkardığı, en düşük riskli borçlanma aracıdır. Genellikle risksiz getiri oranının belirlenmesinde baz alınır.

Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değerini hesaplamakta kullanılan ve yatırımcının tahvilden beklediği minimum getiri oranıdır. Risksiz getiri oranı ile risk priminin toplamına eşittir.

Yatırımcının bir tahvile yatırdığı fon karşılığında talep ettiği en düşük getiri yüzdesidir. Piyasa faiz oranı olarak da adlandırılır ve iskonto oranını temsil eder.

Anapara borcunun vade süresince sabit kaldığı ve toplu olarak yalnızca vade sonunda ödendiği tahvil türüdür. Bu türde her dönem anapara üzerinden hesaplanan kupon faizi sabit kalır.

Anaparanın vade boyunca her yıl eşit taksitler halinde ödendiği tahvil türüdür. Borç azaldığı için dönem kupon faizleri de kademeli olarak azalma gösterir.

Eşit taksitli tahvillerde dönemsel kalan anapara, kupon faizi, anapara taksiti ve toplam nakit akışlarını gösteren planlama tablosudur. Değerleme hesaplamalarında temel veri kaynağıdır.

Eşit taksitli anapara ödemeli tahvillerde her dönem ödenen ana paranın eşit parçalarından her biridir. Toplam anaparanın vade yılına bölünmesiyle bulunur.

Üzerinde belirli bir kişinin adının yazılı olduğu ve devri için ciro ile teslim işlemlerinin gerektiği tahvil çeşididir.

Senedi elinde bulunduran kişinin hak sahibi kabul edildiği, isim yazılı olmayan tahvil türüdür.