Ünite 1: İktisat Politikası: Konusu, Tanımı, İçeriği, Politik İktisat, Siyaset ve Kurumsal Yapı — Örnekler

Bir ekonomist, mevcut verileri inceleyerek vergi oranlarındaki artışın tüketim harcamalarını ne yönde değiştireceğini nesnel bir şekilde raporluyorsa pozitif iktisat yapıyordur. Ancak aynı kişi, 'Toplumsal refahı artırmak için düşük gelirli gruplardan daha az vergi alınmalıdır' şeklinde bir öneride bulunuyorsa, bu artık değer yargılarına dayanan normatif iktisat alanına girer.

Bir milletvekilinin, sadece kendi bölgesindeki seçmenlerin oyunu maksimize etmek amacıyla, ülke genelindeki ekonomik dengeleri göz ardı ederek yerel bir yatırım projesini desteklemesi Kamu Tercihi Teorisi'nin rasyonalite ilkesini açıklar. Burada siyasetçi, toplumsal faydadan ziyade kendi siyasi geleceğini korumak adına rasyonel bir çıkar hesabı yapmaktadır.

Hükümet kısa vadeli popülarite kazanmak için faizlerin düşürülmesini talep ederken, Merkez Bankası'nın fiyat istikrarını korumak adına bu baskıya direnerek faiz oranlarını yüksek tutması araç bağımsızlığının somut bir örneğidir. Bu durum, bankanın siyasi iradenin günlük beklentilerinden bağımsız olarak teknik hedeflerine odaklanabildiğini gösterir.