Ünite 1: İstatistiğin Tanımı Konusu ve Temel Kavramlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Betimsel istatistik ile tümevarım istatistiği arasındaki temel farkları, bir eğitim araştırması senaryosu üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Betimsel istatistik, eldeki mevcut sınıfın not ortalamasını hesaplayıp tabloya dökmek gibi veriyi özetler. Tümevarım istatistiği ise bu sınıftan seçilen küçük bir grubun başarısına bakarak tüm okulun genel başarısı hakkında tahminde bulunmayı sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Günlük yaşamınızdan 'tipik olay' ve 'kollektif olay' kavramlarına birer örnek vererek, bu iki olay türünün istatistiksel analiz açısından neden farklı yöntemler gerektirdiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Tipik olay (örn: suyun 100 derecede kaynaması) değişmez sonuçlar verdiği için tek gözlem yeterlidir. Kollektif olay (örn: insanların harcama alışkanlıkları) değişkenlik gösterdiği için genel bir yargıya varmak adına çok sayıda birimden veri toplanması gerekir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir sosyal bilimler araştırması tasarladığınızı varsayın. 'Birincil veri' toplama yöntemlerinden hangisini (deney, anket, gözlem) tercih ederdiniz? Nedenleriyle birlikte gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Örneğin, 'çalışanların iş verimliliği' üzerine bir araştırma yapıyorsanız, doğal ortamda davranışları izlemek için 'gözlem' yöntemini seçebilirsiniz. Bu yöntem, insanların anketlerde verebileceği yanlı cevaplardan kaçınmanızı sağlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Anakütle, örnek kütle, parametre ve istatistik kavramlarını kullanarak, bir televizyon kanalının izlenme oranlarını (rating) belirleme sürecini bir şema gibi adım adım açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Anakütle tüm TV izleyicileridir; örnek kütle seçilen küçük izleyici grubudur. Örneklemden elde edilen değer 'istatistik', tüm izleyicilerin gerçek izlenme oranı ise 'parametre' olarak adlandırılır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tesadüfi ve sistematik hataları, bir mülakat sürecinde adayların verdiği cevaplar üzerinden örneklendirerek, neden sistematik hataların daha tehlikeli olduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Tesadüfi hata, adayın bir soruyu yanlışlıkla atlamasıdır ve birbirini dengeler. Sistematik hata, tüm adayların maaş beklentisini düşük söylemesidir; bu durum veriyi tek taraflı saptırdığı için sonuçların güvenilirliğini tamamen bozar.
