Ünite 3: Kimyasallarda Sağlık ve Güvenlik İşaretleri — Önemli Kavramlar

Kimyasal maddelerin barındırdığı tehlikeleri uluslararası standartlarda görsel olarak ifade eden, Küresel Uyumlaştırılmış Sistem (GHS) tarafından belirlenmiş standart tehlike sembolleridir.

Atmosferik oksijen olmadan da ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon verebilen ve kısmen kapatıldığında ısınma ile kendiliğinden patlayan TNT gibi maddelerdir.

Kendisi yanıcı olmasa bile, özellikle yanıcı maddelerle temas ettiğinde önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona ve yangına neden olan oksijen gibi maddelerdir.

0 °C'den düşük parlama noktası ve 35 °C'den düşük kaynama noktasına sahip sıvı haldeki maddeler ile oda sıcaklığı ve basıncında yanabilen gazlardır.

Parlama noktası 21 °C'nin altında olan sıvılar ile su veya nemli hava ile temasında çok kolay alevlenir gaz yayan metalik sodyum gibi maddelerdir.

Önceden hazırlanarak eczanede veya endüstride bulundurulan, belirli bir formüle göre hazırlanmış hazır ilaç veya kimyasal karışımlara verilen isimdir.

Çok az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında veya deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut/kronik hasara veya ölüme yol açan siyanür gibi maddelerdir.

Az miktarlarda solunduğunda, yutulduğunda veya deriden emildiğinde akut veya kronik hasarlara ya da ölüme neden olan formaldehit ve toluen gibi maddelerdir.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında veya deriden emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara yol açan amonyak ve deterjan gibi maddelerdir.

Canlı doku ile temas ettiğinde dokunun doğrudan ve geri dönüşü olmayan tahribatına neden olabilen hidroklorik asit ve sodyum hidroksit gibi korozif maddelerdir.

Aşındırıcı olarak sınıflandırılmayan ancak cilt veya mukoza ile temasında lokal eritem, eskar veya ödem oluşumuna neden olan üre gibi maddelerdir.

-60 °C ile -270 °C arasındaki aşırı düşük sıcaklıklara sahip olan ve gazların sıvılaştırılmasıyla elde edilen helyum, azot ve argon gibi soğuk maddelerdir.

Solunduğunda, yutulduğunda veya deriye nüfuz ettiğinde hücrelerde kanser oluşumuna neden olan veya kanser oluşumunu hızlandıran maddelerdir.

Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında veya deriye nüfuz ettiğinde insanlarda kalıtımsal genetik hasarlara yol açabilen kimyasal maddelerdir.

Erkek ve dişilerin üreme fonksiyon ve kapasitelerini azaltan veya doğacak çocukta kalıtımsal olmayan olumsuz etkiler oluşturan maddelerdir.

Kimyasal maddelerin taşıdığı spesifik riskleri detaylı olarak açıklayan, 'R' harfi ve yanındaki sayılardan oluşan 65 farklı standart risk ifadesidir.

Kimyasal maddelerin kullanımı, depolanması ve kaza anında yapılması gereken acil müdahale adımlarını belirten standart güvenlik talimatlarıdır.