Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » İşletme Lisans Programı » Finansal Kurumlarda Finansal Analiz
← Ünite 7

Ünite 7: Konsolide Finansal Tablolar — Konu Anlatımı

1Konsolide Finansal Tabloların Tanımı ve Kontrol Gücü

Konsolide finansal tablolar, ana ortaklık ile onun kontrolü altındaki tüm bağlı ortaklıkların finansal verilerinin (varlık, borç, öz kaynak, gelir, gider ve nakit akışları) sanki tek bir işletmeymiş gibi birleştirilerek sunulduğu tablolardır. Bu tabloların temel amacı, bir grubun finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında bütüncül bir bakış açısı sağlamaktır.

Konsolidasyon sürecinde belirleyici temel kriter 'kontrol gücü'dür. Kontrol, bir işletmenin faaliyetlerinden fayda sağlamak amacıyla, o işletmenin finansal ve faaliyet politikalarını yönetme yetkisi olarak tanımlanır. Eğer bir ana ortaklık, doğrudan veya dolaylı yollarla sermayeyi temsil eden payların %50'sinden fazlasına sahipse, aksini kanıtlayan deliller olmadıkça kontrolün mevcut olduğu kabul edilir.

Kontrol gücünün varlığı sadece sermaye payı ile sınırlı değildir. Diğer pay sahipleriyle yapılan anlaşmalar, finansal politikaları yönetme yetkisi veren sözleşmeler, yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu atama veya görevden alma gücü gibi durumlar da bir işletmenin 'bağlı ortaklık' olarak kabul edilmesini ve konsolidasyon kapsamına alınmasını sağlar.

2Bankaların Konsolide Finansal Tablo Düzenleme Zorunluluğu

8 Kasım 2006 tarihli 'Bankaların Konsolide Finansal Tablolarının Düzenlenmesine İlişkin Tebliğ', ana ortaklık bankalara, kredi kuruluşu veya finansal kuruluş niteliğindeki ortaklıklarıyla birlikte konsolide tablo düzenleme yükümlülüğü getirmiştir. 2008 yılındaki değişiklikle bu kapsam genişletilmiş ve finansal olmayan ortaklıkların da konsolidasyona dahil edilmesi hükme bağlanmıştır.

Bankalar, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık sonları itibarıyla Türkiye Muhasebe Standartlarını (TMS) esas alarak bu tabloları hazırlamak zorundadır. Ancak, konsolide tablo hazırlamak, bankanın kendi bireysel (konsolide olmayan) finansal tablolarını hazırlama zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Ayrıca, yurt dışındaki bir ortaklığın bulunduğu ülkedeki yasal kısıtlamalar nedeniyle bilgi edinilememesi gibi istisnai durumlarda, bu ortaklıklar konsolidasyon kapsamı dışında tutulabilir.

Konsolide tabloların yıl sonu ve Haziran sonu itibarıyla hazırlanıp, takip eden en geç beş ay içinde internet sitesinde yayımlanması zorunludur. Kurul, bu tabloların bağımsız denetimden geçmesini zorunlu tutma yetkisine sahiptir.

3Konsolidasyon İşlemleri ve Muhasebeleştirme

Konsolidasyon süreci, ana ortaklık ile bağlı ortaklıkların benzer kalemlerinin birleştirilmesiyle başlar. Bu aşamada, ana ortaklığın bağlı ortaklıktaki yatırımının defter değeri ile bağlı ortaklığın öz kaynaklarından ana ortaklığa düşen pay netleştirilir. En kritik adım ise grup içi işlemlerin (alacak-borç, gelir-gider, kâr-zarar) elimine edilmesidir; böylece grup dışına yapılmayan işlemlerin yarattığı yapay kârlar ayıklanır.

Grup şirketlerinin muhasebe politikalarının yeknesak (tek tip) olması gerekir. Eğer bir bağlı ortaklık farklı bir politika izliyorsa, konsolidasyon sırasında gerekli düzeltmeler yapılır. Kontrolün başladığı tarihten bittiği tarihe kadar olan gelir ve giderler konsolide tablolara dahil edilir.

Kontrolün kaybedilmesi durumunda, eski bağlı ortaklığın varlık ve borçları tablodan çıkarılır. Eğer eski bağlı ortaklıkta yatırım devam ediyorsa, bu yatırım kontrolün kaybedildiği andaki gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilir. Kontrol gücü olmayan paylar ise öz kaynaklar içerisinde ayrı bir kalem olarak gösterilir.

SponsorluReklam Alanı · 300 × 250