Ünite 8: Tacir Yardımcıları – Ticari Faaliyetlere Aracı Olanlar — Önemli Kavramlar

Ticari faaliyetlerin yürütülmesinde tacirin hizmetinden yararlandığı veya onunla işbirliği yapan, bağımlı ya da bağımsız olarak ikiye ayrılan kişilerin genel adıdır. Örneğin, ticari temsilci bağımlı bir tacir yardımcısıyken, acente bağımsız bir tacir yardımcısıdır.

İşletme sahibinin ticari işletmeyi yönetmek ve ticaret unvanı altında kendisini temsil etmek üzere açıkça veya örtülü olarak yetki verdiği kişidir. İşletmenin amacına giren her türlü işlemi özel yetkiye gerek olmaksızın yapabilir.

Ticari temsilcilik yetkisi olmaksızın, işletmeyi yönetmek veya bazı işlerini yürütmek için yetkilendirilen kişidir. İşletmenin alışılmış bütün işlemlerini kapsar ancak ödünç alma veya kambiyo taahhüdünde bulunma gibi işlemler için açık yetki gerekir.

Sürekli olarak bir ticari işletme sahibi işveren hesabına ve işletmenin dışında her türlü işlemin yapılmasına aracılık etmeyi veya sözleşme yapmayı üstlenen bağımlı tacir yardımcısıdır.

Bağımlı bir konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir bölgede sürekli olarak ticari sözleşmelere aracılık eden veya bunları tacir adına yapmayı meslek edinen bağımsız aracıdır.

Yazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça, müvekkilin aynı bölgede başka acente atayamaması ve acentenin de aynı bölgede rakip işletmelere aracılık edememesi durumudur.

Acentelik veya tek satıcılık sözleşmesi sona erdikten sonra, acentenin kazandırdığı müşteri çevresi sayesinde müvekkil menfaat elde etmeye devam ediyorsa ve hakkaniyet gerektiriyorsa acentenin talep edebileceği tazminattır.

Simsarın taraflar arasında sözleşme kurulması imkânını hazırlamayı veya aracılık etmeyi üstlendiği ve sözleşme kurulduğunda ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Örnek olarak günlük hayattaki emlakçılık gösterilebilir.

Evlenmeye aracılık etme faaliyetidir ve kanunen borç doğurmayan (eksik borç) bir işlem olduğundan, evlenme simsarlığından doğan ücret hakkında dava açılamaz ve takip yapılamaz.

Komisyoncunun ücret karşılığında, kendi adına ve vekâlet verenin hesabına kıymetli evrak ve taşınırların alım veya satımını üstlendiği sözleşmedir.

Komisyoncuya gönderilen eşyanın açıkça ayıplı olması durumunda, taşıyıcıya karşı hakların korunması, zararın tespit ettirilmesi ve eşyanın korunması için komisyoncunun göstermek zorunda olduğu hukuki özen yükümlülüğüdür.

Üretici veya dağıtıcıdan aldığı malları kendi ad ve hesabına satan, tüm ticari riski üzerine alan ve üreticiyi temsil etme yetkisi bulunmayan bağımsız aracıdır.

Ticari işletme bünyesinde çalışan ve tacirin talimatlarına bağlı olan ticari temsilci, ticari vekil ve pazarlamacı gibi tacir yardımcıları grubudur.