Ünite 5: Soğuk Savaş Sonrası Ab - Türkiye İlişkilerinin Genel Çerçevesi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından Türkiye'nin Batı ittifakı için askeri ve stratejik öneminin nasıl bir değişime uğradığını ve bu durumun AB üyelik hedefine yansımalarını araştırarak kısaca açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Soğuk Savaş'ın bitmesiyle iki kutuplu dünya düzeni son bulmuş ve Türkiye'nin doğrudan askeri önemi Batı nezdinde sorgulanmaya başlanmıştır. Türkiye ise bu dönemde AB üyeliğini, Batı dünyasına aidiyetinin en somut göstergesi olarak konumlandırarak stratejik önemini bu yeni siyasi zemin üzerinden yeniden tanımlamaya çalışmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
1990'lı yıllarda Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin yaşadığı dönüşüm ile Türkiye'nin AB üyelik sürecinin arka plana itilmesi arasındaki ilişkiyi karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Orta ve Doğu Avrupa'daki eski sosyalist ülkelerin hızla demokrasiye ve pazar ekonomisine geçmesi, AB'de birleşik bir Avrupa yaratma arzusunu tetiklemiştir. AB'nin mali ve teknik yardımlarını bu ülkelere yoğunlaştırarak onları öncelikli üyelik sürecine dahil etmesi, Türkiye'nin üyelik önceliğinin ikinci plana itilmesine neden olmuştur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Maastricht Antlaşması ile AB'nin geçirdiği yapısal dönüşümün, Türkiye'nin üyeliğine yönelik kültürel ve kimliksel tartışmaları nasıl tetiklediğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Maastricht Antlaşması ile AB, salt ekonomik bir topluluk olmaktan çıkıp siyasi bir birliğe dönüşmüştür. Bu siyasal bütünleşme süreciyle birlikte Avrupa'nın sınırları ve kimliği tartışmaya açılmış, Türkiye'nin bu kimliğe ait olup olmadığına dair kültürel ve dinsel dışlayıcı argümanlar yükselişe geçmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
1990'lı yıllarda Türkiye-AB ilişkilerini olumsuz etkileyen iç ve dış siyasi faktörlere örnekler vererek bu faktörlerin ilişkilerdeki rolünü değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Türkiye'nin iç siyasi ve ekonomik istikrarsızlıkları, PKK terörüyle mücadelesi, insan hakları ihlalleri, Yunanistan ile Ege'de yaşanan gerilimler ve Kıbrıs Sorunu bu dönemin olumsuz faktörleridir. Bu sorunlar, AB'nin Türkiye'ye tam üyelik yerine sadece Gümrük Birliği ile sınırlı bir ortaklık sunma eğilimini pekiştirmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
AB'nin 21. yüzyılın başlarında karşı karşıya kaldığı 'genişleme ve derinleşme ikilemi' kavramını açıklayarak, bu durumun Türkiye'ye yönelik genişleme stratejisine etkisini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Genişleme yeni üyelerin kabulünü, derinleşme ise kurumsal bütünleşmenin artırılmasını ifade eder. AB, 2004 ve 2007'deki büyük genişlemelerin getirdiği kurumsal yükü Lizbon Antlaşması gibi reformlarla aşmaya çalışırken, kendi iç sorunlarına odaklanmış ve Türkiye'ye karşı temkinli ve mesafeli bir strateji izlemiştir.
