← Ünite 9

Ünite 9: Histolojik Teknikler ve Uygulamaları — Önemli Kavramlar

Otoliz
Hücre ve dokuların ölümünden sonra kendi içerdikleri enzimler tarafından parçalanması sürecidir. Fiksasyonun temel amacı, bu süreci durdurarak dokunun canlıdaki formunu korumaktır.
Artefakt
Doku takip aşamalarındaki hatalı işlemler sonucu doku yapısında meydana gelen yapay bozulmalar veya kusurlardır. Örneğin, yanlış fiksasyon süresi doku morfolojisini bozarak artefakta yol açabilir.
Fiksasyon
Dokunun bozulmasını engellemek amacıyla kimyasal veya fiziksel ajanlarla sabitlenmesi işlemidir. Örnek olarak, %10'luk tamponlu formalin kullanımı rutin histolojik tespitte en yaygın fiksasyon yöntemidir.
Dehidrasyon
Doku içerisindeki suyun, yükselen alkol serileri (etanol/aseton) kullanılarak dokudan uzaklaştırılması işlemidir. Bu aşama, dokunun parafin gibi hidrofobik maddelerle doyurulabilmesi için gereklidir.
Şeffaflaştırma
Dehidrasyon aşamasından sonra dokunun saydamlaştırılması ve doku içindeki alkolün uzaklaştırılması işlemidir. Ksilol, bu aşamada en sık kullanılan şeffaflaştırıcı ajandır.
Bazofilik
Dokunun negatif yüklü kısımlarının, bazik boyalarla (örneğin hematoksilen) kolayca boyanması durumudur. Çekirdek, asidik yapısı nedeniyle genellikle bazofilik özellik gösterir.
Asidofilik
Dokunun pozitif yüklü kısımlarının, asidik boyalarla (örneğin eozin) boyanması durumudur. Sitoplazma ve kollajen lifleri genellikle asidofilik boyalarla boyanır.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Metakromatik Boyama
Bir boyanın dokuyu kendi renginden farklı bir renge boyaması durumudur. Bu durum, dokudaki belirli kimyasal grupların boya ile etkileşimi sonucu oluşur.
Dekalsifikasyon
Kemik gibi sert dokuların, rutin doku takibine uygun hale getirilmesi için kalsiyum tuzlarının uzaklaştırılması işlemidir. Bu işlem tespit aşamasından sonra gerçekleştirilir.
İmmünohistokimya
Antijen-antikor reaksiyonu prensibine dayanan, dokudaki spesifik proteinlerin yerini belirleyen bir yöntemdir. Patolojide hastalıkların tanısında ve prognoz belirlenmesinde kritik rol oynar.
Otoradyografi
Radyoaktif işaretli moleküllerin hücre içindeki yerleşimini gümüş bromür kristalleri kullanarak saptayan yöntemdir. DNA veya protein sentezinin izlenmesinde kullanılır.
Histokimya
Doku içindeki organik veya inorganik maddelerin kimyasal reaksiyonlar yoluyla renklendirilerek tespit edilmesidir. PAS boyası, glikojen tespiti için kullanılan bir histokimya yöntemidir.
Hücre Kültürü
Hücrelerin doğal ortamları dışında, kontrollü laboratuvar koşullarında ve besi yerlerinde çoğaltılmasıdır. Hücrenin temel biyolojik yapısını incelemek için kullanılır.