Ünite 13: Diğer Kamu Kurumlarında Bütçe Süreci — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) yönetim yapısındaki üç ana organı listeleyerek, bütçe süreci içerisindeki rollerini kısaca karşılaştırınız.
   Yanıt / ipucu

   Genel Kurul danışma organı, Yönetim Kurulu en üst karar organı, Başkanlık ise yürütme organıdır. Bütçe süreci Başkanlık tarafından hazırlanır, Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanır, Genel Kurul ise bu süreçleri değerlendiren bir danışma mekanizmasıdır.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Döner sermaye işletmelerinin 'yararlanan öder' ilkesine dayalı işleyişini, üniversite bünyesindeki bir örnek üzerinden açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Bu ilke, kamu hizmetinin maliyetini azaltmayı hedefler. Örneğin, bir üniversitenin Ziraat Fakültesi'nde eğitim amaçlı üretilen ürünlerin satılması, genel bütçeye yük olmadan işletmenin kendi gelirini oluşturmasını ve bu geliri yeniden üretimde kullanmasını sağlar.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   SGK'nın bütçe hazırlık takvimini inceleyerek, Ağustos sonu ile Ekim ikinci haftası arasındaki kritik süreci bir akış şeması mantığıyla özetleyiniz.
   Yanıt / ipucu

   Ağustos sonuna kadar Başkanlık bütçe çağrısı yapar, Eylül ikinci haftasına kadar harcama birimleri tekliflerini sunar, Ekim ikinci haftasına kadar ise hazırlanan tasarı merkezi bütçeye eklenmek üzere Maliye Bakanlığına gönderilir.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ile 5018 sayılı Kanun'a tabi kurumların bütçe özerkliği açısından farklarını tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   5018 sayılı Kanun'a tabi kurumlar merkezi bütçe disiplini ve denetimine sıkı sıkıya bağlıyken, KİT'ler idari ve mali özerkliğe sahiptir; ticari esaslara göre çalışırlar ve bütçeleri 'Yıllık Genel Yatırım ve Finansman Programı' çerçevesinde şekillenir.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   KİT'lerin TBMM tarafından denetlenmesi sürecini ve 'ibra edilmeme' durumunun yönetici üzerindeki hukuki sonuçlarını araştırıp açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Sayıştay raporları TBMM KİT Komisyonu'nda görüşülür. İbra edilmeyen yöneticiler hakkında adli mercilere bildirim yapılır ve hükümet bu yöneticileri görevden almakla yükümlü hale gelir.