Ünite 7: 1960-1980 Dönemi – Planlı Kalkınma Dönemindetürkiye’de Devlet Borçları — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Türkiye, 1960'lı yıllarda planlı kalkınma modeline geçerken neden tek bir ekonomik doktrine bağlı kalmak yerine "karma ekonomik sistem"i tercih etmiştir?
Yönlendirme
Bu sistemde devlet ve özel sektörün birbirine rakip olmak yerine, birbirini tamamlayan iki güç olarak konumlandırılması ve dengeli bir büyüme ortamı yaratılması hedeflenmiştir.
1970'li yıllarda yaşanan küresel petrol krizleri ve dış ambargolar, Türkiye'yi nasıl "70 cent'e muhtaç" bırakan bir döviz darboğazına sürüklemiştir?
Yönlendirme
İthal enerji maliyetlerinin katlanarak artması ve dış kaynak bulma imkanlarının daralması, döviz rezervlerinin tamamen tükenmesine ve ithalatın durma noktasına gelmesine yol açmıştır.
Devletin bütçe açıklarını kapatmak için Merkez Bankası kaynaklarını ve para basma (emisyon) yöntemini sınırsızca kullanması ekonomide nasıl bir yan etki yaratmıştır?
Yönlendirme
Para arzının kontrolsüz bir şekilde büyümesi, ülkede enflasyonun kronikleşmesine ve paranın değer kaybetmesine doğrudan neden olmuştur.
Kalkınma planlarında dış kaynak ihtiyacının sıfırlanması hedeflenirken, büyük sanayi projelerinin finansmanında neden yabancı devletlerin kredilerine bağımlı kalınmıştır?
Yönlendirme
Yetersiz yerli tasarruflar ve vergi gelirlerinin azlığı nedeniyle, devasa altyapı ve sanayi yatırımları ancak dış konsorsiyumlar ve yabancı krediler yoluyla finanse edilebilmiştir.