← Ünite 14
Sinematografi

Ünite 14: Objektifler ve Netlik

Objektifler ve Netlik - kaynak sayfa görseli
Kaynak: ders kitabı, sayfa 243
16mm Film Bulanıklık Dairesi
16mm film formatında bulanıklık dairesi 0,0254 ile 0,0127 mm arasında değişir. Bu değer 35mm'den küçüktür çünkü görüntü perdeye yansıtılırken daha fazla büyütülür.
35mm Film Bulanıklık Dairesi
35mm film formatında bulanıklık dairesi 0,036 ile 0,0508 mm arasındadır. Bu değer, 16mm'ye göre daha geniş bir kabul edilebilir netlik sınırı sunar.
Innovision Şnorkel
Hem film hem video kameralara takılabilen, çok ince yapılı bir objektiftir. Çiçeklerin içine girebilecek kadar dardır ve f/32-45 gibi yüksek diyaframlarda çalışır.
Frazier Sistemi
Şnorkel tipi objektiflerin uzmanlaşmış bir türüdür. En büyük diyaframı T/7'dir ve geniş açılı çekimlerdeki çarpılmaları minimize eder.

Anahtar Kavramlar

Aynasal YansımaIşığın pürüzsüz bir yüzeye çarparak geliş açısına eşit bir açıyla yansımasıdır. Örneğin, bir aynaya çarpan ışık demeti bu şekilde yansır.
Kırılma İndisiIşığın boşluktaki hızının, girdiği ortamdaki hızına oranıdır. Maddenin yoğunluğu arttıkça ışığın kırılma miktarı değişir.
Dağılım (Dispersion)Işığın farklı dalga boylarının saydam ortamlarda farklı açılarla kırılmasıdır. Bu olay görüntü keskinliğini düşürdüğü için optikte bir kusur olarak görülür.
F/StopObjektifin odak uzunluğunun, ışık geçen açıklığın çapına oranıdır. Matematiksel bir hesaplamadır ve alan derinliği hesaplarında kullanılır.
T/StopObjektiften geçen gerçek ışık miktarının optik bir masada ölçülmüş halidir. Pozlama değerlerini belirlemek için kullanılır.
Görüntü DüzlemiObjektifin arkasında, görüntünün üzerine düştüğü iki boyutlu yüzeydir (film veya dijital sensör). Temel odak düzlemi olarak da bilinir.
Görünüşte NetlikTeknik olarak net olmayan ancak insan gözünün kabul edilebilir bulduğu bulanıklık sınırıdır. İzleyicinin algısına ve ekran boyutuna göre değişir.
Bulanıklık DairesiBir ışık noktasının, görüntü düzleminde net kabul edilebilecek en büyük genişliğidir. Format boyutuna göre (16mm veya 35mm) standart değerleri vardır.
Alan DerinliğiGörüntüde net kabul edilen ön ve arka sınırlar arasındaki mesafedir. Odak uzunluğu, diyafram ve mesafe gibi unsurlardan etkilenir.
Hiperfokal UzaklıkSonsuzdan kameraya doğru netliğin bozulmadığı en yakın noktadır. Bu noktaya netleme yapıldığında, mesafenin yarısından sonsuza kadar her yer net görünür.
DiyoptriObjektifin önüne takılan, yakın netleme mesafesini kısaltan yardımcı merceklerdir. Artı değerlerle ifade edilirler.
Uzatma TüpüObjektifi film düzleminden uzaklaştırarak en yakın netleme mesafesini kısaltan, görüntü kalitesini bozmayan ara halkalardır.
Şnorkel ObjektifPeriskopa benzeyen, çok dar alanlara girebilen ve çok yüksek diyafram değerlerinde (f/32-45) çalışan özel yakın çekim objektifleridir.

Diğer Önemli Bilgiler

Scotch ATG-924

Objektiflerin arkasına filtre yapıştırmak için kullanılan özel bir yapışkan banttır. Oje veya kauçuk kökenli yapıştırıcıların aksine objektife zarar vermez.

Alan Derinliği Dağılımı

Genel kural olarak alan derinliği, netleme noktasının önünde 1/3, arkasında 2/3 oranında dağılır. Bu, kameraya olan uzaklık farkından kaynaklanır.

Diyoptri Odak Hesabı

Netlik ayarı sonsuza yapılmış bir objektifin önüne diyoptri takıldığında, en uzak netlik mesafesi 100 cm'nin diyoptri değerine bölünmesiyle bulunur.

Gözün Optik Değeri

İnsan gözü temelde f/2 değerinde bir mercektir. Oldukça geniş açılı bir objektif gibi çalışarak çevremizi net algılamamızı sağlar.

Buzlu Cam Uyarlayıcıları

Video kameralarda 35mm benzeri alan derinliği yaratmak için kullanılan sistemlerdir. Objektif görüntüyü buzlu cama düşürür, kamera ise bu camdaki görüntüyü kaydeder.

Sınavda Dikkat Et

  • Alan derinliği hesaplarında 1/3 ön, 2/3 arka kuralını unutmayın; netlik noktası tam ortada değildir.
  • Geniş açılı objektiflerin alan derinliğinin fazla olduğu bilgisi doğrudur ancak aynı görüntü boyutunu elde etmek için yaklaştığınızda bu avantajı kaybedersiniz.
  • F/stop ve T/stop ayrımına dikkat edin; F/stop optik hesaplamalar, T/stop pozlama içindir.
  • Objektif temizliğinde silikon içeren gözlük bezlerinin yasak olduğunu hatırlayın.
  • Hiperfokal uzaklıkta, netleme yapılan mesafenin yarısından sonsuza kadar her yerin net olduğunu unutmayın.
  • Diyoptri kullanırken pozlama değerinin değişmediğini, sadece netleme mesafesinin kısaldığını aklınızda tutun.