KOB (Katılım Ortaklığı Belgesi)Avrupa Birliği tarafından aday ülkeler için hazırlanan, üyelik yolunda öncelikli olarak yapılması gereken reformları, yasal ve kurumsal değişiklikleri listeleyen resmi yol haritasıdır. Türkiye için ilk KOB, Helsinki Zirvesi sonrasında ilişkileri yapılandırmak amacıyla yürürlüğe konmuştur.
UP (Ulusal Program)Aday ülkenin, Katılım Ortaklığı Belgesi'nde yer alan öncelikleri ve AB müktesebatına uyum taahhütlerini hangi takvimle ve nasıl gerçekleştireceğini gösteren ulusal eylem planıdır. Türkiye, AB'ye uyum çerçevesinde kendi taahhütlerini bu program vasıtasıyla resmileştirmiştir.
Katılım Öncesi StratejiAday ülkeyi tam üyeliğe hazırlamak amacıyla mali yardımlar, siyasi diyalog, KOB ve İlerleme Raporları gibi araçları bir araya getiren kurumsal çerçevedir. Türkiye, 1999 Helsinki Zirvesi'nden sonra bu stratejinin kapsamına tam olarak dahil edilmiştir.
Kopenhag KriterleriBir aday ülkenin AB'ye üye olabilmesi için karşılaması gereken demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve azınlıkların korunması gibi siyasi ve ekonomik temel koşullar bütünüdür. Türkiye'nin üyelik müzakerelerine başlayabilmesi bu kriterleri yeterli ölçüde karşılaması şartına bağlanmıştır.
Petersberg GörevleriAB'nin insani yardım, tahliye, barışı koruma ve kriz yönetimi gibi askeri ve savunma alanlarındaki operasyonel görevlerini tanımlayan kavramdır. Türkiye'nin bu görevlerde NATO imkanlarının kullanılmasına yönelik vetosunu kaldırması ilişkilerde önemli bir yumuşama sağlamıştır.
Müzakere Çerçeve BelgesiAday ülke ile yürütülecek katılım müzakerelerinin usul, esas, yöntem ve sınırlarını belirleyen, AB Konseyi tarafından onaylanan temel belgedir. Türkiye için bu belge, müzakerelerin başlayacağı tarih olan 3 Ekim 2005 öncesinde hazırlanmıştır.
Ucu Açık MüzakereMüzakere sürecinin başarıyla yürütülmesinin garanti edilmediği, sürecin otomatik olarak tam üyelikle sonuçlanmak zorunda olmadığını belirten katılım ilkesidir. Türkiye ile yürütülen müzakerelerin bu esasa dayanması Ankara'da tepkiyle karşılanmıştır.
DerogasyonAB müktesebatının veya kurallarının belirli alanlarda, geçici veya kalıcı olarak bir üye ülkede uygulanmaması veya askıya alınması durumudur. Brüksel Zirvesi'nde Türkiye için tarım ve serbest dolaşım gibi alanlarda derogasyonlar öngörülmüştür.
Ek ProtokolTürkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'ni sağlayan Ankara Anlaşması'nın, birliğe yeni katılan üye ülkeleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini öngören ek anlaşmadır. Türkiye'nin bu protokolü Kıbrıs Cumhuriyeti'ne uygulamaması büyük bir krize yol açmıştır.
Taahhütlerin KonsolidasyonuAB'nin 2006 Genişleme Stratejisi'nde yer alan, birliğin mevcut taahhütlerine sadık kalırken yeni genişleme sözleri vermekten kaçınmasını ve mevcut süreci sağlamlaştırmasını öngören ilkedir.
Katı KoşullulukAday ülkelerin üyelik sürecindeki ilerlemelerinin, belirlenen kriterleri ve reformları sadece kağıt üzerinde değil, uygulamada da eksiksiz yerine getirmelerine bağlı olması ilkesidir.
Lizbon AntlaşmasıAB'nin kurumsal yapısını, karar alma mekanizmalarını ve dış politika temsilini daha etkin hale getirmek amacıyla 2007'de imzalanan ve 2009'da yürürlüğe giren temel reform antlaşmasıdır.
Pozitif GündemTürkiye ile AB arasındaki tıkanan müzakere sürecine alternatif olarak, ilişkileri canlandırmak ve ortak çıkar alanlarında işbirliğini artırmak amacıyla 2011'de geliştirilen çalışma yöntemidir.
Genişleme YorgunluğuAB'nin kısa sürede çok sayıda ülkeyi bünyesine katması sonucunda ortaya çıkan kurumsal, ekonomik ve siyasi hazımsızlık ile yeni üye kabul etmeye karşı duyulan isteksizlik durumudur.
Schengen VizesiAB üyesi ülkelerin oluşturduğu ortak sınır bölgesine giriş yapmak isteyen üçüncü ülke vatandaşlarına uygulanan, serbest dolaşım imkanı tanıyan ortak vize rejimidir.
