← Ünite 7
Ekonomi ve Basın

Ünite 7: Teknolojinin Etkisiyle Günlük Ekonomi Gazetelerindeki Değişimler

News Corp.'un Wall Street Journal'ı Satın Alması
1 Ağustos 2007 tarihinde Rupert Murdoch’a ait News Corp., Dow Jones & Co bünyesindeki dünyaca ünlü ekonomi gazetesi The Wall Street Journal'ı 5 milyar dolar gibi devasa bir rakama satın almıştır.
Ohio State Üniversitesi Okuma Araştırması
ABD'de gerçekleştirilen bir araştırmada, okuyucuların bilgisayar ekranından okudukları metinleri basılı metinlere oranla yüzde 25 daha yavaş takip ettiği ve daha zor anladığı tespit edilmiştir.
Avrupa ve ABD İnternet Kullanım Süreleri
Jüpiter Araştırma Şirketi'nin verilerine göre Avrupalılar yazılı basına haftada 3 saat ayırırken internette 4 saat geçirmektedir; ABD'de ise tüketicinin internete ayırdığı günlük/haftalık vakit 14 saate ulaşmaktadır.
The Wall Street Journal'ın Kuruluşu
1888 yılında New York limanına yanaşan gemilerden aldıkları bilgileri Manhattan’da bir bodrum katında çoğaltarak tüccarlara satan Dow ve Jones adlı iki kafadar tarafından temelleri atılmıştır.

Anahtar Kavramlar

Haber HiyerarşisiMedyada yer alacak haberlerin hangi sırada, hangi sayfada ve sayfanın neresinde yayınlanacağına karar verme sürecidir. Gazetenin yazı işleri kadrosu tarafından günün en önemli haberi manşet yapılarak bir hiyerarşi oluşturulur.
SürmanşetGazetelerin logolarının üstünde, manşet haberiyle birlikte günün diğer önemli gelişmesini büyük puntolarla okuyucuya taşıdığı birinci sayfa öğesidir.
Rutin HaberBütün basın organlarının kolayca erişebildiği, günü gününe verilmesi gereken ve güncel olayları yansıtan standart haber türüdür. Günümüzde bu haberler çoğunlukla internet sitelerine kaymıştır.
Özel HaberMuhabirin kendi özel çabalarıyla ortaya çıkardığı, araştırmalarla belgelendirdiği ve başka yayın organlarında bulunmayan özgün haber türüdür. Batı'daki gazeteler bu tür haberlerle basılı nüshalarında fark yaratmaktadır.
Ters Piramit Modeliİnternet gazeteciliğinde sıkça kullanılan, haberle ilgili en önemli bilgilerin en başta, daha az önemli bilgilerin ise sırasıyla aşağıya doğru sıralandığı geleneksel haber yazma kuralıdır.
Dow Jones EndeksiDünya ekonomisine yön veren ve adını 1888 yılında The Wall Street Journal'ın temellerini atan New Yorklu iki kafadar olan Dow ve Jones'tan alan önemli borsa endeksidir.
Tabloid BoyGeleneksel büyük gazete boyutlarının aksine, okuma kolaylığı sağlamak ve yeni tasarım tarzları benimsemek amacıyla küçültülmüş gazete formatıdır.
Kurumsal HaberlerThe Wall Street Journal gibi ekonomi gazetelerinde iş dünyasından çokuluslu şirketlerin bilançolarını, stratejilerini, anlaşmalarını ve kısa iş haberlerini içeren iç sayfa disiplin başlığıdır.
Para ve YatırımFinans piyasalarındaki günlük gelişmelerin, borsa endekslerinin, döviz kurlarının grafiklerle ve uzman görüşleriyle aktarıldığı, okuyucuların en çok takip ettiği ekonomi gazetesi bölümüdür.
Kişisel GazeteEkonomi gazetelerinin içinde yer alan ve okuyucunun günlük hayatının parçası olan teknoloji, sağlık, kültür-sanat gibi yaşam alanlarına odaklanan sayfa ve eklerdir.
E-GazeteKağıt ve baskı maliyetlerinin artması ve dijitalleşme eğilimleri doğrultusunda basılı gazetelerin internet ortamına uyarlanmış dijital versiyonudur.
Editoryal ÇalışmaGazetenin yazı işleri kadrosunun haberleri seçmesi, işlemesi, düzenlemesi ve yayın politikası doğrultusunda bir hiyerarşi oluşturarak okuyucuya sunması sürecidir.
Style JournalThe Wall Street Journal gazetesinin yılda dört kez mevsim başlarında yayınladığı; gezi, lüks tüketim ve moda gibi alanları içeren yaşam ekidir.
Finansal Analiz HaberleriYalnızca anlık (rutin) bilgi vermek yerine, ekonomik olayların geçmişini hatırlatan ve gelecekteki olası gelişmeleri uzman görüşleriyle yorumlayan derinlemesine haber türüdür.

Diğer Önemli Bilgiler

Financial Times Dijital Abone Sayıları

Dünyanın en saygın ekonomi gazetelerinden biri olan Financial Times'ın basılı ve dijital satışları 450 bin civarındayken, sadece internet versiyonu ft.com'un abone sayısı 86 bin civarındadır.

Financial Times Deutschland'ın Kuruluşu

21 Şubat 2000 tarihinde Almanya'da hem basılı hem de internet versiyonuyla (www.ftd.de) aynı anda yayın hayatına başlayan gazete, kağıt ve internetin birbirinin tamamlayıcısı olduğu fikrine örnek teşkil etmiştir.

Murat Özgen'in Gazetecilik Tespitleri

Murat Özgen, yazılı basının karşılaştığı tehlikeleri tiraj düşüşü, pazar payı kaybı, reklam harcamalarındaki azalış ve nakit akışı sorunları olarak sıralamış, internetin reklam pastasına ortak olduğunu vurgulamıştır.

Can Tüzüner ve Rightscom Araştırması

Publishing Market Watch tarafından hazırlanan 'Avrupa Gazete Pazarı Analizi' raporuna göre, gazeteler seri ilanları internet gazetelerine kaptırmakta ve internet reklamları toplam pastanın yüzde 15'ini kontrol etmektedir.

Wall Street Journal Avrupa Versiyonu Tasarımı

Küçük boyutlu WSJ Avrupa versiyonunun birinci sayfası 5 sütundan oluşmakta; sağ üstte 3 sütunluk manşet, sol tarafta ise iki anons ile iç haberlerin spotları yer alarak dergi görünümü sağlanmaktadır.

Eyüp Can Sağlık ve Referans Gazetesi

Referans Gazetesi’nin üçüncü yıl dönümünde Genel Yayın Yönetmeni Eyüp Can Sağlık, WSJ'nin 120 yıllık bodrum katından 2 milyon tirajlı medya devine dönüşme hikayesini Referans'ı kurarken ilham kaynağı olarak anlatmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • Sorularda 'rutin haber' ve 'özel haber' ayrımlarına dikkat edin; rutin haberler internete kayarken, özel ve analiz haberler basılı gazetelerin dergileşme stratejisinin temelini oluşturur.
  • The Wall Street Journal'ın kurucularını (Dow ve Jones) ve gazetenin Rupert Murdoch tarafından 5 milyar dolara satın alındığı tarihsel bilgiyi (1 Ağustos 2007) unutmayın.
  • Ohio State Üniversitesi'nin ekran okuma araştırmasında okuma hızının yüzde 25 düştüğü istatistiği sınavda sıkça çeldirici olarak sorulabilir.
  • The Wall Street Journal'ın geleneksel ters piramit modeline alternatif olarak geliştirdiği 4 aşamalı yazım tekniğini (birey odaklı başlama, esas sorun, istatistikler, tekrar bireysel odak) karıştırmayın.
  • Avrupa ve ABD internet kullanım süreleri (Avrupalıların haftada 4 saat internet, 3 saat yazılı basına ayırması) ile ilgili istatistiksel verilere dikkat edin.
  • Financial Times Deutschland'ın yöneticisi Andrew Gowers'ın 'kağıt ve internet birbirinin tamamlayıcısıdır' görüşünü favori sınav cümlelerinden biri olarak not edin.
  • Gazetenin vitrini olan birinci sayfada yer alan 'manşet' ve logo üstündeki 'sürmanşet' kavramlarının tanımlarını karıştırmamaya özen gösterin.