← Ünite 8
Sinemaya Giriş

Ünite 8: Avrupa Sineması (Fransa)

Perde Arası (Entr'acte) - 1924
Rene Clair tarafından yönetilen bu avant-garde film, sinema tarihinde hem Dadaistlerin hem de Sürrealistlerin kendi akımlarına ait kabul ederek sahiplendikleri, dönemin sınırları zorlayan en ünlü deneysel yapıtlarından biridir.
Cannes'da Altın Palmiye Alan Direniş Filmi
Rene Clement'in 1946 yapımı 'La Bataille du rail' (Demir Yolu Savaşı) filmi, işgal yıllarında demir yolu işçilerinin Nazilere karşı gösterdiği gerçek direniş hikayelerini belgesel görüntülerle harmanlayarak anlatmış ve Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye kazanmıştır.
400 Darbe (Les Quatre Cents Coups) - 1959
François Truffaut'nun yönettiği bu yarı otobiyografik film, Jean-Pierre Leaud'nun canlandırdığı Antoine Doinel karakterinin ergenlik dramını anlatır. Film, Truffaut'ya Cannes Film Festivali'nde En İyi Yönetmen ödülünü kazandırarak Yeni Dalga'yı dünyaya tanıtmıştır.
Paris'teki Sanat Sineması Pazarı
1950'li yıllarda Fransa genelinde sadece sanat filmleri gösteren 437 sinema salonu bulunuyordu. Bu salonlardan 186 tanesinin sadece Paris'te yer alması, Yeni Dalga gibi yenilikçi akımların ticari olarak ayakta kalmasını sağlayan benzersiz bir pazar yaratmıştır.

Anahtar Kavramlar

Avant-garde (Öncü)1920'li yıllarda Fransa'da ortaya çıkan, ticari kaygılardan uzak, deneysel ve sanatsal yenilikçiliği ön planda tutan sinema hareketidir. Bu filmler Kübizm, Dadaizm ve Sürrealizm gibi resim ve edebiyat akımlarından beslenmiştir.
Şiirsel Gerçekçilik1930'lu yıllarda Fransa'da doğan, toplumsal ve ekonomik krizlerin ortasında bireyin çaresizliğini, mutsuzluğunu ve yaklaşan savaşın karamsarlığını lirik, şiirsel ve melankolik bir dille anlatan sinema akımıdır.
Auteur TeorisiFrançois Truffaut tarafından ortaya atılan ve bir filmin asıl yaratıcısının, filme kendi kişiliğini ve sanatsal imzasını atan yönetmen (yazar) olduğunu savunan sinema kuramıdır.
Cahiers du Cinema1951 yılında Andre Bazin tarafından kurulan, Yeni Dalga akımının doğuşuna zemin hazırlayan ve Truffaut, Godard, Chabrol gibi genç sinemacıların eleştirmen olarak yetiştikleri efsanevi Fransız sinema dergisidir.
CNC (Centre National du Cinema)Fransız sinema endüstrisini desteklemek, savaş sonrası sarsıntıları azaltmak ve ulusal film üretimini canlandırmak amacıyla 1946 yılının Ekim ayında kurulan devlet destekli sinema kurumudur.
Toplumsal FantastikŞiirsel Gerçekçilik akımının en önemli yönetmeni olan Marcel Carne'nin, kendi sinemasal tarzını ve filmlerindeki gerçekçi-lirik atmosferi tanımlamak için Şiirsel Gerçekçilik yerine tercih ettiği kavramdır.
Kaçış Sinemasıİkinci Dünya Savaşı'ndaki Nazi işgali ve Vichy hükümetinin sansürü döneminde, yönetmenlerin cezalandırılmamak için günlük politik konulardan kaçarak tarihsel, masalsı ve fantastik konulara yönelmesiyle oluşan sinema tarzıdır.
X Sınıfı FilmlerFransa'da 1975 yılında yürürlüğe giren yasayla, pornografik ve aşırı şiddet içeren yapımların sinemalarda gösterimini ve dağıtımını denetlemek amacıyla oluşturulan özel sansür ve sınıflandırma kategorisidir.
Jump Cut (Sert Kesme)Jean-Luc Godard gibi Yeni Dalga yönetmenlerinin klasik kurgunun devamlılık kurallarını yıkarak kullandığı, sahneler arasında zaman ve mekân sürekliliğini kasıtlı olarak bozan sert ve sıçramalı kurgu tekniğidir.
Blum-Byrnes Anlaşmasıİkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD ile Fransa arasında imzalanan ve Fransız sinema pazarını Amerikan filmlerine açarak ulusal Fransız sinemasını büyük bir ekonomik krize sürükleyen anlaşmadır.

Diğer Önemli Bilgiler

L'Homme Atlantique ve Ekran Kararması

Marguerite Duras'ın 1981 yılında çektiği bu film, büyük oranda tamamen siyah bir ekran üzerinde gösterilmiştir. Görüntünün gücünü onu tamamen yok ederek sorgulayan bu radikal deneme ve aynı yıl Jean Eustache'ın intiharı, Fransız sinemasında 1970'ler döneminin kapanışını simgeler.

1990'larda Televizyon ve Sinema Ortaklığı

1980'lerde Canal+, La Cinq ve M6 gibi özel televizyon kanallarının kurulmasıyla sinemaya yatırımlar artmıştır. 1990 yılına gelindiğinde Fransa'da üretilen tüm sinema filmlerinin yarısı televizyon kanallarıyla ortak yapım olarak hayata geçirilmiştir.

Sınavda Dikkat Et

  • Rene Clair'in 'Perde Arası' filmine dikkat edin; sınavda hem Dadaizm hem de Sürrealizm akımlarının ortak sahiplendiği film olarak sorulabilir.
  • Marcel Carne'nin Şiirsel Gerçekçilik yerine 'Toplumsal Fantastik' terimini kullandığını unutmayın; bu terim eşleştirmesi sınavlarda sıkça sorgulanır.
  • Yeni Dalga akımının teorik yayın organı olan 'Cahiers du Cinema' dergisini ve kurucusu Andre Bazin'i mutlaka aklınızda tutun.
  • François Truffaut'nun 'auteur teorisi'ni savunduğunu ve bu teorinin filmin asıl yaratıcısının yönetmen olduğunu öne sürdüğünü iyi bilin.
  • Blum-Byrnes Anlaşması'nın savaştan sonra Fransız sinemasını krize sokan ekonomik/siyasi etken olduğunu ve Amerikan filmlerinin önünü açtığını unutmayın.
  • 1975 yılındaki pornografik filmlere yönelik kısıtlama yasası ve 'X' sınıflandırması tarihsel bir dönüm noktası olarak soru değeri taşır.