Ünite 3: Bir Sağlık İşletmesi Olarak Hastaneler — Önemli Kavramlar

Müşahede, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri sunan, hastaların uzun veya kısa süreli tedavi gördükleri, yüksek teknoloji ve uzman insan gücü barındıran yataklı sağlık kuruluşudur.

Hastaneyi dış çevresiyle sürekli etkileşim halinde olan, girdileri (hasta, personel, malzeme) alıp dönüştürme süreçlerinden geçirerek çıktılara (tedavi, eğitim) dönüştüren dinamik bir açık organizasyon olarak ele alan yönetim yaklaşımıdır.

Hastanelerde her hastanın bir proje olarak kabul edildiği, personelin hizmetin yürütülmesi açısından hekime (proje yöneticisi), teknik ve idari konularda ise bölüm yöneticisine (fonksiyonel yönetici) bağlı olduğu ikili otorite yapısıdır.

Matriks yapıdaki hastanede, hastanın tedavi sürecini (projeyi) başlatan, hangi işlerin ne zaman ve nasıl yapılacağına karar veren ve sürecin kalitesinden üst yönetime karşı sorumlu olan kişidir.

Matriks yapıda, uzmanlık bölümlerinin başında bulunan, işlerin hangi yöntemlerle, kimler tarafından ve nerede yapılacağını belirleyen, personelin mesleki gelişiminden sorumlu olan yöneticidir.

Klasik yönetim teorisinde bir astın yalnızca tek bir üste bağlı olması ve ondan talimat alması gerektiğini savunan, ancak hastanelerdeki matriks yapıda ihlal edilen yönetim ilkesidir.

Hastanelerin araştırma-geliştirme işlevi kapsamında, yeni tedavi yöntemlerini veya ilaçları test etmek amacıyla doğrudan hasta veya deney hayvanları üzerinde yürüttüğü tıbbi çalışmalardır.

Hastanelerin arşivlerinde yer alan geçmişe dönük hasta dosyaları, epikriz raporları ve tıbbi kayıtlar incelenerek gerçekleştirilen veri analizine dayalı araştırma türüdür.

Hastanenin işletme süreçlerindeki aksaklıkları gidermek, verimliliği, etkililiği ve hasta memnuniyetini artırmak amacıyla yapılan yönetsel ve organizasyonel araştırma faaliyetidir.

Yaş ve cinsiyet farkı gözetmeksizin, bünyesindeki farklı uzmanlık dalları ile her türlü acil ve rutin hastayı kabul eden, ayaktan veya yatarak tedavi sunan yataklı sağlık kurumudur.

Belirli bir yaş grubu, cinsiyet veya belirli bir hastalık/organ grubuna yönelik (örneğin onkoloji, göz, çocuk hastalıkları) spesifik tanı ve tedavi hizmeti sunan ihtisaslaşmış hastanedir.

Sağlık hizmeti sunumunun yanı sıra, tıp doktorlarına uzmanlık ve ileri uzmanlık eğitimi verme yetkisine ve kadrosuna sahip olan, araştırma odaklı tam teşekküllü hastanedir.

En az 50 yatak kapasitesine sahip, en az 5 dâhili ve 5 cerrahi uzmanlık dalında tam gün kadrolu uzman hekim çalıştıran ve gelişmiş laboratuvar altyapısı bulunduran genel hastane grubudur.

Ruhsatlandırılmış yatak kapasitesi 30 ile 50 arasında olan, en az 4 dâhili ve 4 cerrahi branşta tam gün kadrolu uzman hekimle hizmet veren genel hastane sınıfıdır.

Yatak kapasitesi 10 ile 30 arasında olan, en az 3 dâhili ve 3 cerrahi uzmanlık dalında tam gün kadrolu hekim çalıştıran, acil ve yoğun bakım desteği sunan küçük ölçekli genel hastanedir.

Aile sağlığı merkezleri ve toplum sağlığı merkezleri gibi, ileri teknoloji gerektirmeyen, basit hastalıkların ayaktan teşhis ve tedavisinin yapıldığı ilk başvuru kademesidir.

Eğitim ve araştırma statüsü bulunmayan devlet hastaneleri ile özel hastanelerin sunduğu, uzman hekimlerin görev yaptığı yataklı ve ayaktan tedavi hizmetleri kademesidir.

Üniversite hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastanelerinde sunulan, yüksek teknoloji, ileri uzmanlık ve multidisipliner yaklaşım gerektiren kompleks vakaların tedavi edildiği en üst kademedir.

Hastanelerin tıbbi ve idari süreçlerinin, uluslararası düzeyde belirlenmiş kalite standartlarına ve indikatörlere uygunluğunun bağımsız kuruluşlarca ölçülmesi ve belgelendirilmesi sürecidir.

Hastanede çalışan farklı meslek gruplarının iş süreçlerinin birbirine sıkı sıkıya bağlı olması, bir personelin ürettiği klinik çıktının diğerinin girdisini oluşturması durumudur.