Yataksız tedavi kurumlarında (özellikle Aile Sağlığı Merkezleri - ASM ve Toplum Sağlığı Merkezleri - TSM) sunulan sağlık hizmetlerinin izlenmesi, değerlendirilmesi ve planlanması amacıyla çeşitli standart formlar kullanılmaktadır. Bu formlar, bebeklerin gelişiminden bulaşıcı hastalıkların takibine, aile planlaması çalışmalarından kanser kayıtlarına kadar geniş bir alanı kapsar. Formların doldurulma sıklığı, gönderileceği şubeler ve kullanan birimler Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiş kurallara tabidir.
Bebek Demir Bildirim Formu, bebeklerde demir yetersizliği anemisinin önlenmesi ve kontrolü programı kapsamında doldurulur. Bu formda bebeklerin demir desteği durumları (ücretsiz veya reçeteli damla kullananlar, ilk defa alanlar ve devam edenler) ile malzeme durumları (önceki aydan devreden, gelen, sarf edilen, zayi olan ve kalan) detaylıca takip edilir. Formun en kritik verilerinden biri '4. ayını bu ay dolduran bebek sayısı' bilgisidir. Bu form her ay ASM ve TSM tarafından doldurularak AÇS-AP (Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması) Şubesine gönderilir.
Form 102 Aile Planlaması Çalışmaları Formu, aile planlaması yöntemlerini (hap, kondom, enjeksiyon, RİA, deri altı implantı, tüp ligasyonu, vazektomi vb.) yeni başlayan ve eski kullanıcı sayıları bazında kaydeder. Ayrıca gebelik sonlandırma, düşük ve doğum sonu 42. güne kadar yöntem başlanan kişi sayılarını içerir. Form 103 Ana Çocuk Sağlığı Program Çalışmaları Formu ise pnömoni (zatürre) tedavisi, ORS (Oral Rehidratasyon Sıvısı) verilen kişi sayıları ve neonatal tarama programı (fenilketonuri, konjenital hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği için topuk kanı örnekleri) verilerini toplar. Bu formlar her ay düzenli olarak gönderilmektedir.
Yataklı tedavi kurumları (hastaneler); hasta ve yaralıların, hastalıktan şüphe edenlerin ve sağlık durumlarını kontrol ettirmek isteyenlerin ayaktan veya yatarak müşahede, muayene, teşhis, tedavi ve rehabilite edildikleri, aynı zamanda doğum yapılan kurumlardır. Hastaneler, hizmet üretim kapasitesi ve sağlık harcamaları bakımından sağlık sisteminin en önemli alt sistemini oluşturmaktadır. Ülkemizde sağlık insan gücünün çok büyük bir kısmı bu kurumlarda istihdam edilmektedir.
Sağlık kurumları, hizmet sunumunda kalite ve verimliliği artırmak, rekabetin olumsuz etkilerinden korunmak ve topluma daha kapsamlı hizmet sunmak amacıyla diğer kurumlarla iş birliği yaparlar. Bu iş birliği yatay ve dikey bütünleşme şeklinde gerçekleşir. Yatay bütünleşmede benzer sağlık kurumları (örneğin iki hastane) iş birliği yaparken; dikey bütünleşmede farklı düzeydeki veya farklı nitelikteki sağlık kurumları (örneğin bir hastane ile bir laboratuvar veya toplum sağlığı merkezi) iş birliğine yönelmektedir.
Yataklı tedavi kurumları işlevlerine göre beş ana gruba ayrılır: İlçe/belde hastanesi, gün hastanesi, genel hastaneler, özel dal hastaneleri ve eğitim ve araştırma hastaneleridir. Genel hastaneler, her türlü acil vaka ile yaş ve cinsiyet farkı gözetmeksizin, bünyesinde mevcut uzmanlık dallarıyla ilgili hastaların kabul edildiği ve ayaktan/yatarak tedavilerinin yapıldığı en az 50 yataklı sağlık kurumları olarak tanımlanır. Eğitim ve araştırma hastaneleri ise uzman ve yan dal uzmanlarının yetiştirildiği, öğretim ve araştırma faaliyetlerinin yürütüldüğü kurumlardır.
Yataklı tedavi kurumlarında sunulan tıbbi hizmetler; poliklinik, servis, acil, laboratuvar, ameliyathane, merkezi sterilizasyon, yoğun bakım, reanimasyon, uyandırma ve eczane hizmetlerini kapsar. Poliklinikler, ayaktan muayene, tetkik, teşhis ve tedavi hizmetlerinin yapıldığı ve hastaların hastaneye ilk müracaat ettiği ünitelerdir. Eğitim hastanelerinde poliklinik muayeneleri baştabibin düzenleyeceği program dahilinde şef, şef yardımcısı, başasistan ve uzmanlar tarafından yürütülür.
Ameliyathane hizmetlerinin yönetimi, hizmete devamlı hazır bulundurulması, alet ve malzemenin sağlanması ve personelin eğitiminden genel cerrahi uzmanı (veya baştabip tarafından görevlendirilen bir cerrahi dal uzmanı) sorumludur. Merkezi sterilizasyon ünitesi, ameliyathane sorumlusuna bağlı olarak çalışır ve hastanedeki tüm birimlerin alet ve malzemelerini setler halinde sterilize ederek dağıtır. Uyandırma ve ameliyat sonu bakım ünitesi ise hastaların servise nakledilmeden önce en fazla 24 saat kaldıkları yataklı bakım üniteleridir.
Kurum eczaneleri, yatan hastalar ile yatırılmadan ilaç verilmesi gereken hastalara ilaç ve sıhhi malzeme sağlayan birimlerdir. Eczane hizmetleri; yıllık ilaç ihtiyaçlarının tespiti, ilaçların uygun şartlarda depolanması, miadı yaklaşan ilaçların tüketimi veya başka kurumlara devri gibi kritik süreçleri yönetir. Servis ve ameliyathaneler için gerekli ilaçlar eczaneden, sıhhi malzemeler ise eczane deposundan istek belgeleriyle temin edilmektedir.
Yönetim hizmetleri, hastanenin idari işleyişini ve hasta akışının düzenlenmesini sağlayan hizmetlerdir. Hasta kabul hizmetleri; hastaların yatırılması, çıkarılması, başka kurumlara nakli, ölen ve doğanların kayıt işlemleri ile ölenlerin eşyalarının tereke hakimliğine gönderilmesi süreçlerini kapsar. Hastanelerde muayene ve tedavi hizmetleri ücretli ve ücretsiz olmak üzere iki şekilde sunulur. Ağır ve acil vakalar, sosyal güvencesine bakılmaksızın derhal kabul edilerek tedaviye alınır.
Temizlik hizmetleri, hastanenin tüm birimlerinin hijyenini sağlamak amacıyla hastane personeli veya hizmet alımı yoluyla yürütülür. Enfekte ve steril bölümlerin temizliğinde özel koşullara dikkat edilir ve bu süreçleri denetlemek amacıyla bir uzmanın başkanlığında 'Temizlik komitesi' kurulur. Mutfak ve beslenme hizmetleri ise yatan hastalar, nöbetçi personel, stajyer öğrenciler ve vardiyalı çalışanlar için yemek hizmeti sunulmasını organize eder.
Teknik hizmetler; hastane binalarının ve eklentilerinin elektrik, sıhhi tesisat, santral, çamaşır makineleri, klima tesisleri ile tıbbi cihazların çalıştırılması, bakımı ve onarımı işlerini kapsar. Bahçe ve otopark alanlarının düzenli, bakımlı ve temiz tutulmasından ise doğrudan hastane müdürü sorumludur. Bu hizmetlerin entegre çalışması, tıbbi hizmetlerin kesintisiz ve güvenli bir şekilde sunulabilmesi için hayati önem taşımaktadır.