← Ünite 1

Ünite 1: 1. Göç Olgusu: Düzenli ve Düzensiz Göç — Önemli Kavramlar

Göç
Birey ve grupların ekonomik, sosyal, kültürel, siyasi veya kişisel nedenlerden dolayı bir yerleşim yerinden başka bir yere gitmesi eylemidir. Örneğin, 1950'lerde iş bulmak amacıyla kırsaldan kente yapılan hareketler bu kapsamdadır.
İç Göç
Bir ülkenin kendi sınırları içerisinde, kentten kıra, kırdan kente, kırdan kıra veya kentten kente doğru gerçekleşen zorunlu ya da gönüllü nüfus hareketleridir. Türkiye'de 1950'li yıllarda başlayan kırdan kente yönelim bunun en tipik örneğidir.
Dış Göç
Bir ülkeden başka bir ülkeye uzun süreli yaşam, çalışma, yerleşme veya sığınma amacıyla yapılan sınır aşırı nüfus hareketleridir. Bireylerin veya grupların yasal ya da zorunlu nedenlerle uluslararası sınırları geçmesini kapsar.
Düzenli Göç
Hedef ülkenin yasal mevzuatına uygun olarak, resmi makamlardan alınan vize, oturma veya çalışma izinleri dâhilinde, planlı bir şekilde gerçekleşen yasal göç dalgalarıdır. Türkiye'ye gelen yabancı öğrencilerin ve iş insanlarının hareketleri bu türdendir.
Düzensiz Göç
Bir ülkeye yasadışı yollarla giriş yapılması, ülkede yasadışı şekilde kalınması veya yasal yollarla girildiği halde izin verilen sürenin aşılması durumunu ifade eden yasadışı göç hareketidir.
Kaynak Ülke (Menşe)
Düzensiz göç hareketinin başladığı, göçmenlerin yasal prosedürlere uymayarak veya zorunlu nedenlerle sınırlarını terk ettikleri çıkış noktası olan ülkedir. Örneğin, Afganistan veya Somali gibi ülkeler kaynak ülke konumundadır.
Transit Ülke
Göçmenlerin kaynak ülkeden ayrılıp nihai hedef ülkeye ulaşmak amacıyla, yasal ya da yasal olmayan yollarla geçici bir süre için kullandıkları ve sınırlarından geçtikleri ara ülkedir. Türkiye, Avrupa'ya geçişte önemli bir transit ülkedir.
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250
Hedef Ülke
Göçmenlerin yasal ya da yasadışı yollarla ulaşmayı, yerleşmeyi ve yaşamlarını orada sürdürmeyi amaçladıkları nihai varış ülkesidir. Avrupa Birliği ülkeleri genellikle düzensiz göçmenler için hedef ülke konumundadır.
Uluslararası Emekli Göçü
Gelişmiş ülkelerden emekli olan bireylerin, iklim, yaşam maliyeti ve sağlık hizmetleri gibi avantajlar sebebiyle başka bir ülkeye yasal olarak yerleşmesiyle oluşan düzenli göç türüdür. Alanya'ya yerleşen Alman ve Hollandalı emekliler buna örnektir.
Bavul Ticareti
Yabancı uyruklu kişilerin vizesiz veya kolaylaştırılmış vize rejimlerinden yararlanarak bir ülkeye gelip, ticari amaçlı malları kendi kişisel bagajlarında ülkelerine götürmeleriyle başlayan ve zamanla kayıt dışı çalışmaya evrilen ticari göç hareketidir.
Geri Kabul Anlaşması
Bir ülkede düzensiz veya yasadışı olarak bulunan kişilerin, anlaşma yapılmış olan kaynak ülkeye veya en son transit geçiş yaptıkları ülkeye belirlenen kurallar çerçevesinde insan haklarına uygun olarak güvenli bir şekilde iade edilmesini sağlayan uluslararası sözleşmedir.